Ziemia Słupska. Gdzie historia spotyka się z nowoczesnością 

Otwarta na Bałtyk, ozdobiona malowniczą rzeką Słupią, z licznymi zabytkami miasta Słupska, przykładami klasycznej zabudowy szkieletowej i dowodami postępowej myśli hydrotechnicznej Ziemia Słupska jest niezwykle atrakcyjnym terenem Pomorza. Warto zatrzymać się tu na dłużej.

Największym miastem regionu, jak sama nazwa wskazuje, jest Słupsk. To ponad 700-letnie miasto, nad którym dumnie góruje gotycki Zamek Książąt Pomorskich z odrestaurowanymi spichlerzem Richtera, młynem i Bramą Młyńską. Historia Słupska sięga czasów formowania się państwa polskiego. To tutaj panował ród Gryfitów, którego wspomnienie nadal żywe jest w historycznych murach miasta. Liczne zabytki (oprócz zamku to m.in. ratusz z okazałymi witrażami) sprawiają, że Słupsk jest miastem chętnie odwiedzanym przez turystów.

Nie każdy wie, że to właśnie w Słupsku, we wspomnianym Zamku Książąt Pomorskich, znajduje się największa na świecie kolekcja obrazów awangardowego artysty Stanisława Ignacego Witkiewicza. Muzeum Pomorza Środkowego zgromadziło ponad ćwierć tysiąca portretów, obrazów, rysunków Witkacego.

Kolekcja prac Witkiewicza w Muzeum Pomorza Środkowego, fot. pomorskie.travel

Są również tacy, którzy nie wiedzą, że to właśnie w Słupsku, w budynku Domu Towarowego przy Placu Zwycięstwa, znajduje się prawdziwy zabytek techniki - najstarsza winda w Europie.

Nadmorskie atrakcje

Jeśli zapytasz o nadmorskie atrakcje Ziemi Słupskiej, odpowiedź jest tylko jedna: Ustka. To kąpielisko, które wiosną i latem tętni życiem. Plaża w Ustce to raj dla tych, którym zależy na bliskości miasta i świetnej infrastrukturze (plaża wschodnia) oraz dla tych, którzy leżąc na piasku pragną wyciszenia i spokoju (plaża zachodnia). Ustka to również uzdrowisko, gdzie leczone są schorzenia kardiologiczne i reumatologiczne. Solanki i torfy znajdujące się w tej okolicy to naturalne lekarstwo na wiele dolegliwości. Ustka to świetne restauracje, letnie koncerty, spacery brzegiem morza. Ustka to latarnia morska, która licząc ponad 100 lat, nadal świeci. Warta uwagi jest również latarnia w nieodległym Czołpinie oraz nieco dalej położona latarnia morska Stilo, która uchodzi za jedną z najbardziej urokliwych na całym Pomorzu.

Latarnia morska w Ustce, fot. pomorskie.travel

Ziemia Słupska to jednak nie tylko Bałtyk. To także rzeka Słupia z Papieskim Szlakiem Kajakowym upamiętniającym wodną wyprawę Karola Wojtyły z 1964 roku. Szlak jest niemal tak długi, jak sama rzeka, a jego przepłynięcie dostarcza niezwykłych wrażeń, zarówno sportowych, jak i estetycznych. Warto bowiem podkreślić, że część doliny rzeki Słupi to przepiękny park krajobrazowy z licznymi gatunkami flory i fauny, a także, z drugiej strony, przykład technicznego postępu. To właśnie tutaj na początku XX wieku wznoszono elektrownie wodne, które, ciągle działając, otwarte są dla zwiedzających. Zainteresowanych tego typu atrakcjami z pewnością zainteresuje fakt, że całkiem niedaleko znajduje się również Elektrownia Wodna Żarnowiec, największa w Polsce elektrownia szczytowo-pompowa.

Historyczne perły regionu

Charakterystyczne biało-czarne domy wiejskie. Białe, bo bielone wapnem. Czarne, bo z belkami oblepionymi smołą. Tak właśnie wyglądały (i nadal wyglądają) tradycyjne domostwa Ziemi Słupskiej. Mnóstwo ich tutaj, szczególnie w okolicy Swołowa. Nie bez kozery rejon ten nazywa się Krainą w Kratę. Wspaniale zachowane przykłady budownictwa szkieletowego to powód, dla którego Swołowo ochrzczono Europejską Wsią Dziedzictwa Kulturowego. O to, by stodoła bogatego pomorskiego chłopa, dom chlebowy czy chałupa zagrodnika nadal cieszyły oko, dba Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie.

Po wizycie w pomorskich zagrodach bogatych chłopów, warto udać się do Kluk, gdzie mieści się Muzeum Wsi Słowińskiej. To wyjątkowy skansen, gdzie zobaczyć można, jak Słowińcy, rdzenna ludność tej ziemi, żyła 200 lat temu. Zwiedzamy chałupy z zadbanymi, choć skromnie urządzonymi izbami, przydomowe ogródki, chaty rybackie, niezbędne w okolicy jezior Gardno i Łebsko. Na koniec zjemy wafle, wypiekane na miejscu według starodawnych receptur.

Wizytę na Ziemi Słupskiej warto zakończyć koncertem. Tak, w kompleksie Dolina Charlotty w lipcu i sierpniu każdego roku odbywa się Festiwal Legend Rocka, wyjątkowa uczta muzyczna dla wszystkich miłośników najlepszej muzyki!

 

Zamek Książąt Pomorskich

Zamek Książąt Pomorskich

Północna Polska, przynajmniej jeśli chodzi o zamki, przyzwyczaja raczej do gotyku. Wśród czerwieni gotyckiej cegły pomorskich zamków jaśnieje (dosłownie i w przenośni) zamek w Słupsku, prawdziwa perełka architektury renesansowej. Jego historia sięga początków XVI w., kiedy to powstał jako gotycka warownia księcia pomorskiego Bogusława X.

Miejsce w którym zbudowano zamek ma długą tradycję warowności, jest to bowiem dawna lokalizacja słupskiego grodu. Już po niecałym stuleciu istnienia zamek przebudowany został zgodnie z obowiązującą modą na piękną rezydencję pomorskiej dynastii Gryfitów. Mimo późniejszej dewastacji, licznych adaptacji do zmieniających się potrzeb, pożaru i wojennych zniszczeń, udało się po II Wojnie Światowej przywrócić mu dawne piękno. Warto przyjrzeć się nie tylko jego niezwykle pięknej i harmonijnej architekturze, ale także odwiedzić mieszczące się w jego wnętrzach Muzeum Pomorza Środkowego. Obejrzeć można tu bardzo ciekawie wyeksponowane zabytki związane z historią Słupska i jego okolicy. Bogaty materiał ilustracyjny uzupełniający ekspozycję, pozwala prześledzić zmiany jakim ulegało miasto i jego charakterystyczne budowle w ciągu z górą siedmiuset lat historii Słupska. Organizując ekspozycję sporo uwagi poświęcono samemu zamkowi i i jego niegdysiejszym gospodarzom - książętom pomorskim i rodzinie de Croy. Przedmiotem zasłużonej dumy muzeum jest wspaniała kolekcja dzieł Stanisława Witkiewicza - Witkacego, której jedynie pozazdrościć mogą tak "witkacowskie" ośrodki jak Kraków czy Zakopane.

Na kompleks zamkowy składają się poza samym budynkiem zamku także: Młyn Zamkowy - jeden z najstarszych zabytków techniki w Polsce, pamiętający pierwszą połowę XIV wieku, obecnie służący wystawom etnograficznym; Brama Młyńska - imponująca budowla gotycka, strzegąca niegdyś przeprawy przez Słupię; Kościół św. Jacka - dawna zamkowa kaplica - gotycka świątynia z barokowym wyposażeniem i grobami Gryfitów oraz zrekonstruowany zamkowy ogród.

Zwiedziwszy słupski zamek można odpocząć w herbaciarni w dawnym Spichlerzu Richtera, przeniesionym ze śródmieścia na teren zamku i włączonym w kompleks muzealny w latach 90. XX w.

Zamek w Słupsku to miejsce, które zachwyci jednakowo człowieka wyczulonego na architektoniczne piękno, jak i miłośnika sztuki, zwłaszcza tej międzywojennej. Zdecydowanie powinni go odwiedzić także sami mieszkańcy Słupska, jeśli tego jeszcze nie zrobili, bo tu właśnie zobaczą to wszystko, co pozwoli im lepiej zrozumieć własne miasto.