Współczesny Szlak Bursztynowy to niezwykła podróż przez wielowiekową tradycję, która na Pomorzu odcisnęła swój bardzo wyraźny ślad. Liczne ekspozycje muzealne, warsztaty edukacyjne, pokazy obróbki i szlifowania bursztynu to przede wszystkim siła i wyróżnik regionu.

Szlak bursztynowy nie tworzy zwartej linii obiektów, jednak w Województwie Pomorskim oznakowano najbardziej interesujące z jego fragmentów. Warto odbyć kilka wycieczek tematycznych do najciekawszych miejsc związanych z bursztynem, które w największym nagromadzeniu występują w Gdańsku zwanym nie bez powodu Światową Stolicą Bursztynu.

Bursztyn
Bursztyn jest stwardniałą, kopalną żywicą drzew, jedną z ponad 130 rodzajów żywic kopalnych, które odnajdujemy na całym świecie. Różnią się one miejscem tworzenia, wiekiem oraz rodzajem drzewa z którego powstały. Bursztyn bałtycki powstał ponad 40 milionów lat temu. Jego największe złoża znajdują się pod dnem Zatoki Gdańskiej. Jako jedyny wśród żywic kopalnych zawiera od 3 do 8 % kwasu bursztynowego, który jest naturalnym katalizatorem przemian komórkowych – ma on więc właściwości prozdrowotne.

muzeum bursztynu oddzial muzeum gdansk

Eksponat w Muzeum Bursztynu w Gdańsku, fot. pomorskie.travel

Naturalny bursztyn odznacza się szczególnym bogactwem kolorów i odmian. Zróżnicowania barw i stopnia przezroczystości dokonały warunki jakim podlegał w swej wędrówce do kolejnych złóż. Wygrzewany w wydmach przez promienie słońca, wietrzejący w piaskach pod wpływem zmian wilgotności i utleniania, czy sprasowany naciskiem lodowca – nabywał w sposób naturalny tych cech, o które dziś zabiega się w sposób sztuczny, idąc za wymaganiami mody.

Bursztyn, złoto Pomorza

Bursztyn z uwagi na swoje niezwykłe właściwości, barwę i zapach przyciągał uwagę ludzi od czasów prehistorycznych. Już w epoce kamienia pozyskiwano go na dużą skalę, czego ślady odkryto na stanowiskach archeologicznych ludności zamieszkującej Pomorze przed 4,5 tysiącami lat. Od tych czasów można mówić o Szlaku Bursztynowym, czyli nie jednej drodze, ale kierunku lokalnej wymiany handlowej z mieszkającymi na południu ludami. Nie był on żadną trasą w dzisiejszym rozumieniu, ale szeregiem dróg którymi bursztyn znad Morza Bałtyckiego docierał do krajów cywilizacji śródziemnomorskiej.

faktoria w pruszczu gdanskim

Faktoria w Pruszczu Gdańskim, fot. pomorskie.travel

Najwięcej pamiątek po dawnych szlakach bursztynowych, zaczynających się nad Morzem Bałtyckim i biegnącym w kierunku Morza Adriatyckiego, datuje się na I-II wiek naszej ery. Przez wiele wieków bursztyn był towarem popularnym i pożądanym nie tylko przez rodowitych mieszkańców wybrzeży Bałtyku, lecz także Fenicjan, Persów, Greków i Rzymian. Dziś w dużej części Europy, od krajów bałtyckich po Grecję i Włochy, rekonstruuje się przebieg i odtwarza dzieje tego ważnego szlaku handlowego. Popularyzują go liczne muzea, odtworzone osady z epoki jak na przykład austriackie Carnuntum czy Faktoria w Pruszczu Gdańskim oraz różnego rodzaju inscenizacje i pokazy historyczne.

Gdańsk
Najstarsze ślady pracowni bursztyniarskiej w Gdańsku pochodzą z końca X wieku. Już wtedy surowiec i wyroby z bursztynem sprzedawano do innych miast na ziemiach polskich i Flandrii. Największy rozkwit twórczości artystycznej w Gdańsku, w której bursztyn stanowił główny surowiec do produkcji, przypada na XVII i XVIII wiek. W gdańskich pracowniach tworzono liczne dzieła z bursztynu na zamówienie bogatych mieszczan, szlachty, magnatów, duchowieństwa i królów polskich.

gdansk muzeum archeologiczne

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, fot. pomorskie.travel

bursztynowa bransoleta

Bursztynowa bransoleta w Muzeum Bursztynu, fot. pomorskie.travel

Wyroby z Gdańska docierały na dwory książęce i królewskie całej Europy, były najcenniejszymi dyplomatycznymi podarunkami dla papieży, carów, sułtanów i kalifów oraz władców największych państw europejskich. Gdańsk nazywany jest Światową Stolicą Bursztynu, skupia ponad 70 % światowej produkcji biżuterii i wyrobów bursztynowych wyróżniających się nowoczesnymi formami i najwyższą jakością wykonania. To właśnie w Gdańsku co roku odbywają się najważniejsze w branży bursztynniczej targi Amberif i Ambermart, Forum Miast Szlaku Bursztynowego czy zebrania Światowej Rady Bursztynu.

Również w Gdańsku swoją siedzibę ma Muzeum  Bursztynu, które jest oddziałem Muzeum Gdańska. Obecnie Muzeum działa w zabytkowym Zespole Przedbramia ulicy Długiej, jednak za kilka miesięcy udostępnione dla zwiedzających będzie nowoczesne wnętrze w Wielkim Młynie w Gdańsku.

W Bazylice św. Brygidy można podziwiać bursztynowy ołtarz, który powstał z inicjatywy bursztynników gdańskich. Projekt autorstwa prof. Stanisława Radwańskiego oraz bursztynnika Mariusza Drapikowskiego został wkomponowany w architekturę świątyni. U stóp mierzącego 11 m ołtarza siedzą dwaj wielcy Polacy: Papież Jan Paweł II oraz Kardynał Stefan Wyszyński. Centralnym elementem ołtarza jest obraz Matki Boskiej – Opiekunki Ludzi Pracy, w którym Madonna i Dzieciątko osiadają bursztynowe korony, zaś sukienka wykonana została z unikatowej odmiany białego bursztynu.

bursztynowy oltarz i monstrancja w kosciele sw

Bursztynowa monstrancja w kościele św. Brygidy, fot. pomorskie.travel

Gdynia

Tu siedzibę ma największy zakład bursztyniarski w Polsce – Manufaktura S&A – który poza produkcją wyrobów jubilerskich otworzył swoją siedzibę dla zainteresowanych sztuką obróbki turystów. Odwiedzający mogą posłuchać historii, ciekawostek, zobaczyć i nauczyć się rozróżniać bursztyn bałtycki od falsyfikatów oraz dotknąć i poznać jego właściwości. Silnie związana z bursztynem jest także artystyczna dzielnica Gdyni – Orłowo. W tym miejscu wybitny pisarz polski Stefan Żeromski, spędzając wakacje w małym rybackim domku poznał bursztyn i w powieści “Wiatr od morza” przekazał swoje nim oczarowanie. Obecnie w tzw. Domku Żeromskiego ma siedzibę Towarzystwo Przyjaciół Orłowa, które prowadzi działalność kulturalną i edukacyjną. Od niedawna uczniowie pobliskiego zespołu Szkół Plastycznych poznają tajniki fotografii bursztynu w makroskali. Utrwalanie obrazów dokumentujący szczegóły wnętrza, kształt inkluzji organicznych, strukturę powierzchni indywidualnych bryłek bursztynu, które nieuchronnie ulegają procesom wietrzenia, pomaga w dostrzeżeniu i poznawaniu ciągłości przyrody

gdynia zeglarska stolica polski

Klif w Orłowie, Pomorskie.Travel, foto depositphoto

Sopot

Miasto artystów i nowoczesnego wzornictwa w bursztynowej sztuce jubilerskiej. Właśnie tu swój warsztat ma Lucjan Myrta, który z naturalnych odmian bursztynu tworzy monumentalne przedmioty, wypełnione niezwykłymi obrazami i misternymi rzeźbami oraz znany rzeźbiarz i twórca bursztynowego słowika – Bogdan Mirowski.

Z kolei galeria Ambermoda zachwyca świetnymi wystawami, designem jak i zaskakującymi formami oraz łączeniem bursztynu z innymi kamieniami szlachetnymi czy tworzywami naturalnymi.

Słupsk

Słupski Niedźwiadek Szczęścia – talizman szczęścia, ale przede wszystkim bursztynowa wizytówka miasta, która została odnaleziona w okolicach Słupska jeszcze w XIX w. Według badaczy to amulet łowcy niedźwiedzi datowany na 6 000 lat. Obecnie oryginał przechowywany jest w muzeum w Stralsundzie, a wierną kopię wykonaną przez słupskiego artystę wystawiono  w Ratuszu Miejskim. Powstanie w Słupsku Galerii Bursztynowej to osobisty sukces Mistrza Bursztynnika Narcyza Kalskiego, którego pasja, ambicja, a przede wszystkim miłość do bursztynu doprowadziła do otwarcia obiektu. W galerii wytwarzana jest biżuteria secesyjna i nowoczesna, rzeźba, sztuka użytkowa oraz okolicznościowe statuetki z bursztynu i srebra. Stałym elementem są także wystawy malarstwa, rzeźby i ceramiki, jak również prowadzone są lekcje o bursztynie.

ratusz w slupsku

Ratusz w Słupsku

Pruszcz Gdański

Miasto, w którym historia i tradycja spotyka się z teraźniejszością. U schyłku starożytności na terenie obecnego Pruszcza Gdańskiego, leżącego nad nieistniejącym dziś, połączonym z morzem jeziorem lagunowym powstał ważny ośrodek handlowy, zwany “faktorią”. Dogodna lokalizacja na styku szlaków lądowych i morskich sprawiła, że przybywający z różnych stron świata kupcy zaopatrywali się w rozmaite towary, między innymi surowe bryły bursztynu. Bardzo szybko Faktoria w Pruszczu Gdańskim stała się ekonomicznym centrum skupiska osadniczego leżącego pomiędzy Tczewem, Gdańskiem, a także całym Pomorzem Wschodnim. Znaczne zyski przynosiły gotowe wyroby z bursztynu, dlatego w obrębie faktorii zaczęły rozwijać się liczne warsztaty rzemieślnicze. W 2011 roku została otwarta rekonstrukcja osady handlowej, która nie tylko prezentuje życie ówczesnych mieszkańców Pomorza, lecz także oferuje lekcje muzealne, prezentacje dawnych rzemiosł. Jest to kulturalno – edukacyjne centrum miasta.

Obiekty muzealne

Bursztyn to nie tylko wyroby jubilerskie, ale także ciekawa podróż szlakiem turystycznym, w obrębie którego zlokalizowanych jest wiele obiektów muzealnych. Ekspozycje tematyczne nawiązujące do historii powstania, wydobycia, jak również obróbki i wykorzystania surowca, a także liczne warsztaty i pokazy szlifowania to atrakcje, których nie można pominąć.

Wystawa w Faktorii, fot. pomorskie.travel

Bursztyn w Faktorii w Pruszczu, fot. pomorskie.travel

Moda

Bursztyn wszechobecny! W świecie mody funkcjonuje jako niebanalny dodatek, ale także główny motyw kolekcji znanych polskich projektantów. Gala Mody i Bursztynu to zawsze najbardziej wyczekiwane wydarzenie gdańskich międzynarodowych targów Amberif. Nowoczesne, odważne propozycje bogactwo inspiracji, skojarzeń, materiałów, krojów, to cechy charakterystyczne wydarzenia, jak i dowód ponadczasowości “Złota Bałtyku”. Imprezy takie jak Sopot Fashion Days czy plenerowe pokazy mody nie mogą się bez niego obyć.

Biżuteria

Bursztyn głównie kojarzony jest z wyrobami biżuteryjnymi i sztuką jubilerską. Jednak zaskakuje różnorodnością form i kształtów, a także nowoczesnym wzornictwem. Nieważne jednak czy wzór jest tradycyjny czy nowoczesny, istotna jest autentyczność materiałów. Dlatego w galeriach bursztynowych pytaj o certyfikaty branżowe czy Bursztynowy Paszport – przewodnik konsumencki, który jest dowodem zakupu produktu autentycznego i gwarancją przestrzegania dobrych praktyk kupieckich.

Wyroby z bursztynu, fot. pomorskie.travel

Bursztynowa biżuteria, fot. pomorskie.travel

Designe

Nowatorskie wzornictwo, różnorodna sztuka jubilerska, czy też zaskakujące formy użytkowe to nowe oblicze bursztynu, które zaczyna cieszyć się ogromnym uznaniem i powodzeniem w świecie. Obecnie bursztyn to coś więcej niż sznur kamyczków nawleczonych na linkę. Połączony ze złotem, srebrem, diamentami i innymi kamieniami szlachetnymi, a także naturalnymi materiałami takimi jak skóry czy rzemienie tworzy przepiękne, niecodzienne kompozycje. Coraz więcej przedmiotów użytkowych czy ekskluzywnych dodatków wykonywanych jest także z bursztynu: puderniczki, szachy, a nawet pendrive w bursztynowej oprawie to tylko niektóre propozycje.

Galerie

Najbardziej znana Bursztynowa Piąta Aleja w Gdańsku to malowniczy ciąg ul. Mariackiej, Długiej i Długiego Pobrzeża, gdzie w licznych warsztatach i galeriach można nie tylko kupić niepowtarzalne wzory biżuterii, ale również podpatrzeć rzemieślników szlifujących i obrabiających bursztyny. Kunszt gdańskich artystów jest znany i doceniany na całym świecie. Ich dziełem była między innymi Bursztynowa Komnata czy bursztynowy Ołtarz w kościele św. Brygidy. Każde z pomorskich miast ma swoich mistrzów bursztynnictwa, złotników i projektantów biżuterii, którzy w swoich galeriach pokazują wyjątkowe ozdoby, rzeźby, a często także większe realizacje bursztynowe jak świeczki, zegary czy szkatuły.

ulica mariacka w gdansku

Ulica Mariacka w Gdańsku, fot. pomorskie.travel

Near

As part of our website, we use cookies to provide you with services at the highest level, including in a manner tailored to individual needs.
sing the website without changing the cookie settings means that they will be stored on your end device.

Click here to find out more.

Favourite

Unfortunately, you don't have any favorite items yet.

Add the item to your favorites by clicking on the heart icon.

Unfortunately, you don't have any favorite items yet

Near

Gastronomy

Accommodation