Dziś Twierdza jest jednym z najcenniejszych zabytków sztuki fortyfikacyjnej w Polsce i wyjątkowym przykładem połączenia architektury obronnej z morskim krajobrazem. Po kompleksowej rewaloryzacji Twierdza ponownie została udostępniona zwiedzającym w 2024 roku. Jest oddziałem Muzeum Gdańska i znajduje się na liście Pomników Historii.

Fakty i daty

• pierwsze wzmianki z połowy XIV w., wzniesiono pierwszą strażnicę i światło nawigacyjne
• 1482 r. – murowana wieża–latarnia
• XVI w. – powstanie Wieńca
• 1586-1602 – budowa Fortu Carré;
• XVII w. – rozwój Szańca Wschodniego;
• XIX w. – modernizacja, a następnie stopniowa utrata znaczenia militarnego Twierdzy;
• 2018 – wpisanie Twierdzy na listę Pomników Historii;
• 2024 – ponowne otwarcie po rewaloryzacji

„Co warto zobaczyć?”

Wieża i dawna latarnia

Najstarszy element Twierdzy. Murowana wieża powstała w 1482 roku i przez ponad dwa stulecia pełniła również funkcję latarni morskiej. To właśnie wokół niej rozbudowywano późniejsze umocnienia.

Wieniec

W XVI wieku wokół wieży powstał okrągły mur obronny, nazwany Wieńcem. To jeden z najbardziej charakterystycznych elementów całego założenia.

Fort Carré

W latach 1586-1602 wokół wcześniejszych umocnień powstał czterobastionowy Fort Carré. To właśnie on nadał Twierdzy jej charakterystyczny, rozbudowany układ fortyfikacyjny. W jego kazamatach zachował się arsenał liczący ponad 40 dział.

Szaniec Wschodni

Zewnętrzny pierścień fortyfikacji tworzył Szaniec Wschodni z pięcioma bastionami. To właśnie jego rozległe, zielone wały są dziś ciekawym miejscem spaceru.

Koszary Napoleońskie

Budynek związany z rozbudową Twierdzy w XIX wieku. Dziś mieści m.in. ekspozycję „Od Batorego do Gromu”, poświęconą militarnej historii Gdańska i dziejom samej Twierdzy.

„Dlaczego warto?”

Twierdza Wisłoujście to miejsce, w którym można zobaczyć, jak przez stulecia zmieniała się sztuka fortyfikacyjna – od średniowiecznej wieży i latarni po rozbudowany system bastionów, wałów i kazamat. Warto przyjechać tu nie tylko dla historii. Położenie nad Martwą Wisłą, monumentalne mury i zielone wały tworzą wyjątkową scenerię, a widok z wieży pozwala spojrzeć na Gdańsk i jego port z zupełnie innej perspektywy. Twierdzę można też połączyć ze zwiedzaniem pobliskiego Westerplatte.

Jak dojechać?

• komunikacją miejską z centrum Gdańska:
  606 – sezonowa linia bezpośrednio łącząca centrum Gdańska z Twierdzą Wisłoujście i Westerplatte; zatrzymuje się na przystanku „Twierdza Wisłoujście”.
  106 i 138 – autobusy kursujące do przystanku „Muzeum Westerplatte – Terminal Promowy” przy ul. Pokładowej. Od przystanku do Twierdzy Wisłoujście czeka około 15-minutowy spacer.
• rowerem – bardzo dobry wariant, szczególnie jeśli zwiedzanie Twierdzy połączymy z wycieczką na Westerplatte;
•  samochodem – w rejonie Twierdzy dostępne są miejsca parkingowe, m.in. przy ul. Charpentiera.

Twierdza jest zabytkiem nie tylko dla miłośników militariów

Warto również odwiedzić:

1. Dwór Artusa
2. Dom Uphagena
3. Muzeum Bursztynu
4. Wartownia nr 1 na Westerplatte
5. Muzeum Poczty Polskiej
6. Muzeum Nauki Gdańskiej
7. Kuźnia Wodna w Oliwie
8. Ratusz Głównego Miasta