O bogactwie i przywiązaniu do dobrobytu dawnych Pomorzan, dowodzą w dużej mierze zachowane do dziś okazałe kamienice mieszczańskie oraz domy i rezydencje patrycjuszowskie. Miejscem szczególnym pod tym względem był Gdańsk, w którym kamienice tworzą jeden z najcenniejszych elementów architektury miasta. Bogaci gdańscy mieszczanie budowali swe domy z wyjątkowym rozmachem, korzystając z usług najwybitniejszych architektów i rzeźbiarzy. O skali tego przedsięwzięcia może świadczyć fakt, iż polscy królowie odwiedzający nadmotławski gród mieszkali właśnie w patrycjuszowskich kamienicach, gdyż były one często bardziej komfortowe niż specjalnie przygotowane dla nich budowle (np. Brama Zielona). Tak więc właśnie w Gdańsku podziwiać możemy najwspanialsze przykłady kamienic mieszczańskich w skali kraju. Również w innych miastach nie brakuje interesujących zabytkowych domów: w Słupsku, Chojnicach, Tczewie czy Wejherowie. Specyficznym przykładem jest natomiast Gdynia, gdzie niemal całe śródmieście zabudowane jest monumentalnymi, modernistycznymi kamienicami z lat 20. i 30. ubiegłego wieku. Dziś stanowią one wybitny przykład tego stylu w skali Europy. Należy też wspomnieć o uzdrowiskowej architekturze w Sopocie i Ustce, gdzie eklektyczne i secesyjne budynki tworzą niepowtarzalny klimat.

Zwiedzając pomorskie miasta warto zatem zwrócić uwagę na interesującą, często unikalną zabudowę mieszkalną, odkryć misterne zdobienia i detale architektoniczne, rozpoznać poszczególne style i dowiedzieć się jak mieszkali ludzie na przestrzeni wieków.

Nowy Dom Ławy (Sień Gdańska)

Nowy Dom Ławy czyli Sień Gdańska, znajdujący się w sąsiedztwie Dworu Artusa, reprezentacyjny barokowy salon patrycjuszowski, bogaty w dzieła gdańskiego i holenderskiego rzemiosła.

W jego wnętrzu, zwanym Sienią Gdańską, można obejrzeć wystrój sieni patrycjuszowskiego domu z XVII i XVIII w.To budowla o elewacji gotyckiej, portalu renesansowym, oraz barokowym szczycie. Od średniowiecza do początku XVIII w. mieszkały tu rodziny patrycjuszy. Później została połączona z Dworem Artusa i od 1709 r. istniała tu siedziba sądów ławniczych. Świadczy o tym m.in. znajdujący się na szczycie kamienicy posąg Sprawiedliwości. W latach 1901-1945 w autentycznej sieni domu gdańskiego eksponowano dzieła sztuki.

Z okna Sieni Gdańskiej codziennie o godz. 13.00, a w sezonie także w godz. 15.00 i 17.00 wygląda śliczna panna Hedwiga - gdańska XVII-wieczna mieszczka, uwięziona przez wuja, bohaterka starego romansu "Panienka z okienka", napisanego w 1891 r. przez Jadwigę Łuszczewską (Deotymę).

W powieści rozczytywały się kolejne pokolenia Polaków, by potem, podczas pobytu w Gdańsku, szukać Bursztynowego Domu, wypatrywać okienka i ślicznej panienki.


Fot. M.Bieliński - Dep. Turystyki UMWP