Powiśle - sprawdź co warto zobaczyć?

Położone na wschodnim wybrzeżu Wisły Powiśle leży na granicy dwóch województw: pomorskiego i warmińsko-mazurskiego. Szczęśliwie dla Pomorza, na jego terenie znajdują się liczne akweny, jeziora, rzeki oraz lasy pełne malowniczych ścieżek. Miłośnicy historii i architektury odwiedzają Powiśle ze względu na zamki, twierdze i krypty, których tu nie brakuje.

Powiśle, zlokalizowane w okolicach Dolnej Wisły, to teren, który przyciąga niezwykle malowniczym krajobrazem i dość zagmatwaną historią. Wielokrotnie zmieniał przynależność państwową, by w końcu stać się częścią Pomorza i Polski.

Tak smakuje Powiśle

Powiśle to bogactwo jezior i rzek. Nie brakuje tu lasów, które są wymarzonym miejscem dla spacerowiczów i miłośników aktywnego wypoczynku. Nie brakuje tu też pól uprawnych, które wiosną tworzą uroczą panoramę oraz sadów, gdzie uprawiane są jabłka, gruszki czy śliwki. To właśnie te ostatnie są chlubą sadowników. Powiślańska śliwka to rarytas i dobro regionu. Najsłynniejsza jest z Neborowa Wielkiego. Tworzy się z niej klasyczne powidła i nalewkę, która stała się znakiem rozpoznawczym regionu.

Wyroby ze śliwki nerbowskiej, fot: http://arabiasaudyjska-ksa.blogspot.com

Powiśle doceniane jest jednak nie tylko ze względu na położenie i walory geograficzne. To również region, w którym znajdują się aż dwa zabytki z czasów Wielkiego Księstwa Krzyżackiego.

Powiśle - co warto zobaczyć?

W pierwszej kolejności  zaglądamy do Kwidzyna nazywanego stolicą Dolnego Powiśla. Nad miastem położonym nad rzeką Liwą góruje zamek kapituły pomezańskiej wzorowany na zamkach krzyżackich. Powstał na przełomie XIII i XIV wieku i w latach świetności był centrum religijnym i polityczno-administracyjnym. Charakterystycznym elementem jego architektury jest gdańsko, czyli wieża, która wychodzi poza linię murów obronnych. Z zamkiem łączy ją kryty ganek wsparty na arkadach. Wygląda to spektakularnie i odwiedzając Kwidzyn, koniecznie należy przejechać ulicą Gdańską pod arkadami.

Odwiedzając miasto warto zwrócić również uwagę na fragmenty obronnych murów gotyckich z XIV w., czterokondygnacyjny, ceglany spichlerz z XVIII wieku oraz kryptę Trzech Wielkich Mistrzów Krzyżackich w katedrze św. Jana Ewangelisty.

Zamek w Kwidzynie, fot: pomorskie.travel

Położony nad jeziorami: Sztumskim i Barlewickim Sztum to kolejny przystanek na trasie przybliżającej Powiśle. Sztum słynie nie tylko z malowniczego położenia nad dwoma akwenami, ale przede wszystkim ze swojej historii, na zawsze już splecionej z Zakonem Krzyżackim. To tutaj w XIV wieku Krzyżacy wybudowali obronną warownią, która stała się siedzibą krzyżackiego wójta. Swoją twierdzę zakonnicy budowali z kamienia i cegły, dzięki czemu przetrwała wieki i dziś jest siedzibą oddziału Muzeum Zamkowego w Malborku. Przy twierdzy działa Bractwo Rycerzy Ziemi Sztumskiej, dzięki czemu rycerska legenda żyje w mieście do dziś.

Zwiedzając okolice Sztumu, warto zajrzeć do Waplewa Wielkiego i poświęcić chwilę na zwiedzanie niezwykle urokliwego Pałacu Sierakowskich. To miejsce, które XIX wieku, niezwykle trudnym dla polskiej historii, stanowiło ośrodek polskości. Bywali tu polscy arystokraci, artyści, poeci i pisarze.

Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim, fot: M. Michalska

Z kolei w Prabutach, prawie na granicy województwa pomorskiego i warmińsko-mazurskiego, warto zajrzeć na podziemny szlak wodociągów. Korytarze powstałe pod Starym Miastem datowane są na XVIII wiek, a wybudowano je ze względu na niebezpieczeństwo związane z licznymi pożarami.

Powiśle, za dnia pełne uroku, wieczorami tajemnicze i skryte. Kto wie, może w krzyżackich zamkach spotkać można ducha wielkiego mistrza?

Powiśle i co dalej...

Podróżując po Powiślu warto wybrać się na wycieczkę za Wisłę, na Kociewie. To właśnie tu znajduje się niepowtarzalna warownia krzyżacka, zamek w Gniewie, a także dostojnie górujące nad Pelplinem dawne Opactwo Cysterskie. Na północy Powiśle graniczy z Żuławami, których urok i niepowtarzalny charakter jest znany wszystkim wytrawnym wędrowcom. Warto wybrać się także do Trójmiasta, gdzie bogactwo atrakcji jest najwieksze. Gdańsk, Gdynia i Sopot, tu zawsze jest co robić, przez cały rok.

Zamek w Sztumie, fot: M.Michalska 

Wieś Rakowiec
Kościół p.w.św. Antoniego w Rakowcu, Pomorskie.travel

Wieś Rakowiec

Rakowiec to wieś położona w powiecie kwidzyńskim, w gminie Kwidzyn, na trasie łączącej miasta Kwidzyn i Prabuty. Pierwsze ślady osadnictwa na tym terenie pochodzą z czasów rzymskich i wczesnego średniowiecza. W 1293 roku wieś została lokowana, na prawie chełmińskim, przez biskupa Henryka. Była to druga chłopska wieś na tym terenie, po Górkach. Nazwa wsi pochodzi od dużego jeziora położonego między wsią a (wydzielonymi z niej w 1293 r) Rakowicami.

W latach 1330-1340 zbudowany został gotycki Kościół, który stanowi dzisiaj jedną z atrakcji turystycznych Rakowca. W czasie reformacji kościół przeszedł w ręce kościoła ewangelickiego. W 1711 roku doszło do pożaru plebanii, co spowodowało groźbę zawalenia się kościoła. Z pomocą finansową, na potrzeby odbudowy plebanii i remontu kościoła, przyszli król Fryderyk Wilhelm I i książę Nassau, którzy gościli w Rakowcu w 1736 roku. W latach 1722-1725 wnętrze Kościoła zostało przebudowane, wstawiono nowe ławki, ołtarz i organy. Za ołtarzem głównym znajdują się trzy kamienne płyty nagrobne z XVII wieku.

Wojny prowadzone w XV wieku i następnych stuleciach nie oszczędziły terenu dzisiejszej wsi Rakowiec, spowodowały nie tylko zniszczenia materialne, ale również wyludnienie terenu. Sytuacja  gospodarcza terenu poprawiła się wraz z wprowadzeniem reform uwłaszczeniowych  w drugiej dekadzie XIX wieku. Wkrótce, zachęceni reformami uwłaszczeniowymi, zaczęli przybywać tu koloniści z Niemiec.

Jezioro w Rakowcu
Jezioro w Rakowcu, fot. Pomorskie.Travel

Rakowiec leży na trasie napoleońskich podróży. W 1807 cesarz Napoleon rezydował w Kamieńcu, skąd przez Rakowiec jeździł codziennie jego goniec. Sam cesarz w drodze do Kwidzyna przejeżdżał przez wieś Rakowiec.

Na przełomie XIX i XX wieku Rakowiec był najbogatszą i największą wsią w powiecie. W tym czasie na terenie wsi mieszkało i pracowało kilkunastu rzemieślników, były 3 karczmy, dom starców, położna, duża mleczarnia oraz 3 wiatraki. Rolnicy zajmowali się nie tylko uprawą i hodowlą, ale również wydobyciem torfu.  W 1909 roku powstał dworzec kolejowy na linii Kwidzyn-Prabuty. Pierwsza szkoła na terenie wsi powstała w XVIII wieku, przed rokiem 1945 była szkołą 3-klasową.  Na początku lat 20.XX wieku wieś została zelektryfikowana. 1.września 1945 roku Maria Zarembianka otworzyła polską szkołę podstawową. W 1945 roku uruchomiono również pocztę, ośrodek zdrowia, aptekę i sklepy.  

Po II Wojnie Światowej na terenie Rakowca działała gmina, następnie w latach 1954-1972 wieś Rakowiec była gromadą.

Na terenie wsi znajduje się Dworek wybudowany przez junkrów pruskich w XVIII wieku. Jest to dwór myśliwski, w którym mieszkała rodzina szlachecka. Przy dworku znajdują się budynki gospodarcze, w tym dwie stajnie z XVIII wieku i z 1935 roku. Obecnie stajnie są odnowione i nowocześnie wyposażone, znajdują się na terenie działającej w Rakowcu stadniny koni. 

Powiślańska Śliwa w Occie
Powiślańska Śliwka w Occie, fot. Pomorskie.Travel

W pobliżu Rakowca przebiega pieszy, zielony Szlak Napoleoński (szlak rzeki Liwy). Początek szlaku znajduje się w Kwidzynie. Na terenie Rakowca wytwarzane są regionalne produkty Powiślańska Śliwka w Occie oraz Ocet z Powiślańskiej Śliwki. Produkty te od wielu lat sporządzane są przez powiślańskie gospodynie, według receptury Magdaleny Łąsiak. Dzisiaj córka Magdaleny Łąsiak, Elżbieta Szczukowska, kontynuuje tradycję przygotowywania regionalnych przetworów ze śliwki. Promocją produktów zajmuje się Stowarzyszenie Mieszkańców i Sympatyków Wsi Rakowic.

W Rakowcu działa Pracownia Rzeźby. W pracowni odbywają się zajęcia stałe, podczas których prezentowane są różne sposoby techniczne i plastyczne wykonywania rzeźb.

Jedna z Rakowskich rzeźb
Jedna z rakowskich rzeźb, fot. Pomorskie.travel