Ziemia Słupska. Gdzie historia spotyka się z nowoczesnością 

Otwarta na Bałtyk, ozdobiona malowniczą rzeką Słupią, z licznymi zabytkami miasta Słupska, przykładami klasycznej zabudowy szkieletowej i dowodami postępowej myśli hydrotechnicznej Ziemia Słupska jest niezwykle atrakcyjnym terenem Pomorza. Warto zatrzymać się tu na dłużej.

Największym miastem regionu, jak sama nazwa wskazuje, jest Słupsk. To ponad 700-letnie miasto, nad którym dumnie góruje gotycki Zamek Książąt Pomorskich z odrestaurowanymi spichlerzem Richtera, młynem i Bramą Młyńską. Historia Słupska sięga czasów formowania się państwa polskiego. To tutaj panował ród Gryfitów, którego wspomnienie nadal żywe jest w historycznych murach miasta. Liczne zabytki (oprócz zamku to m.in. ratusz z okazałymi witrażami) sprawiają, że Słupsk jest miastem chętnie odwiedzanym przez turystów.

Nie każdy wie, że to właśnie w Słupsku, we wspomnianym Zamku Książąt Pomorskich, znajduje się największa na świecie kolekcja obrazów awangardowego artysty Stanisława Ignacego Witkiewicza. Muzeum Pomorza Środkowego zgromadziło ponad ćwierć tysiąca portretów, obrazów, rysunków Witkacego.

Kolekcja prac Witkiewicza w Muzeum Pomorza Środkowego, fot. pomorskie.travel

Są również tacy, którzy nie wiedzą, że to właśnie w Słupsku, w budynku Domu Towarowego przy Placu Zwycięstwa, znajduje się prawdziwy zabytek techniki - najstarsza winda w Europie.

Nadmorskie atrakcje

Jeśli zapytasz o nadmorskie atrakcje Ziemi Słupskiej, odpowiedź jest tylko jedna: Ustka. To kąpielisko, które wiosną i latem tętni życiem. Plaża w Ustce to raj dla tych, którym zależy na bliskości miasta i świetnej infrastrukturze (plaża wschodnia) oraz dla tych, którzy leżąc na piasku pragną wyciszenia i spokoju (plaża zachodnia). Ustka to również uzdrowisko, gdzie leczone są schorzenia kardiologiczne i reumatologiczne. Solanki i torfy znajdujące się w tej okolicy to naturalne lekarstwo na wiele dolegliwości. Ustka to świetne restauracje, letnie koncerty, spacery brzegiem morza. Ustka to latarnia morska, która licząc ponad 100 lat, nadal świeci. Warta uwagi jest również latarnia w nieodległym Czołpinie oraz nieco dalej położona latarnia morska Stilo, która uchodzi za jedną z najbardziej urokliwych na całym Pomorzu.

Latarnia morska w Ustce, fot. pomorskie.travel

Ziemia Słupska to jednak nie tylko Bałtyk. To także rzeka Słupia z Papieskim Szlakiem Kajakowym upamiętniającym wodną wyprawę Karola Wojtyły z 1964 roku. Szlak jest niemal tak długi, jak sama rzeka, a jego przepłynięcie dostarcza niezwykłych wrażeń, zarówno sportowych, jak i estetycznych. Warto bowiem podkreślić, że część doliny rzeki Słupi to przepiękny park krajobrazowy z licznymi gatunkami flory i fauny, a także, z drugiej strony, przykład technicznego postępu. To właśnie tutaj na początku XX wieku wznoszono elektrownie wodne, które, ciągle działając, otwarte są dla zwiedzających. Zainteresowanych tego typu atrakcjami z pewnością zainteresuje fakt, że całkiem niedaleko znajduje się również Elektrownia Wodna Żarnowiec, największa w Polsce elektrownia szczytowo-pompowa.

Historyczne perły regionu

Charakterystyczne biało-czarne domy wiejskie. Białe, bo bielone wapnem. Czarne, bo z belkami oblepionymi smołą. Tak właśnie wyglądały (i nadal wyglądają) tradycyjne domostwa Ziemi Słupskiej. Mnóstwo ich tutaj, szczególnie w okolicy Swołowa. Nie bez kozery rejon ten nazywa się Krainą w Kratę. Wspaniale zachowane przykłady budownictwa szkieletowego to powód, dla którego Swołowo ochrzczono Europejską Wsią Dziedzictwa Kulturowego. O to, by stodoła bogatego pomorskiego chłopa, dom chlebowy czy chałupa zagrodnika nadal cieszyły oko, dba Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie.

Po wizycie w pomorskich zagrodach bogatych chłopów, warto udać się do Kluk, gdzie mieści się Muzeum Wsi Słowińskiej. To wyjątkowy skansen, gdzie zobaczyć można, jak Słowińcy, rdzenna ludność tej ziemi, żyła 200 lat temu. Zwiedzamy chałupy z zadbanymi, choć skromnie urządzonymi izbami, przydomowe ogródki, chaty rybackie, niezbędne w okolicy jezior Gardno i Łebsko. Na koniec zjemy wafle, wypiekane na miejscu według starodawnych receptur.

Wizytę na Ziemi Słupskiej warto zakończyć koncertem. Tak, w kompleksie Dolina Charlotty w lipcu i sierpniu każdego roku odbywa się Festiwal Legend Rocka, wyjątkowa uczta muzyczna dla wszystkich miłośników najlepszej muzyki!

 

Rzeka Słupia

Rzeka Słupia

Słupia to rzeka, która zaczyna się gdzieś w torfowiskach Pojezierza Kaszubskiego, płynie przez morenowe wzgórza, kilka jezior, by minąwszy Słupsk, któremu dała nazwę, połączyć swoje wody z Bałtykiem w Ustce. Płynie wśród lasów, równin, miejscami wartkim, górskim nurtem, pracuje ciężko w kilku elektrowniach wodnych, a w końcu zamienia się w morski port.

Z roku na rok rośnie popularność kajakowego szlaku Słupi. Szlak jest niemalże tak długi jak sama rzeka, miejscami dość trudny, wymaga przeto sporych umiejętności, zapewnia jednak nieoczekiwane tak blisko morza wrażenia spływu górską rzeką. Wśród kajakarzy słynie odcinek Rynny Sulęczyńskiej, znany jako "Ekstremalna Słupia", gdzie można zmierzyć się z rwącym nurtem i setkami przeszkód w postaci mielizn, głazów i leżących w wodzie pni drzew. Są też odcinki spokojne i łatwe, na których spotkać można kajaki obsadzone całymi rodzinami. Najsłynniejszym kajakarzem, który wiosłował nurtem Słupi był sam Karol Wojtyła, późniejszy papież, a dziś błogosławiony Jan Paweł II.

Część doliny Słupi stanowi park krajobrazowy, obejmujący porośnięte lasem moreny i liczne zabytki architektury, głównie kościoły, ale także piękne parki i pałace. Na terenie parku funkcjonuje kilkanaście rezerwatów przyrody, które mają za zadanie ochronę rzadkich, lub zagrożonych wyginięciem gatunków fauny i flory, w tym króla ptaków, orła bielika, którego przy odrobinie szczęścia można zobaczyć, majestatycznie szybującego nad swoim królestwem.

Wśród dzikich ostępów doliny Słupi można zobaczyć także bardzo ciekawe zabytki techniki. W pierwszym ćwierćwieczu XX w. wzniesiono na nurcie rzeki cztery elektrownie wodne, które z powodzeniem funkcjonują do dziś, dostarczając ekologicznej energii, a atrakcją jest możliwość ich zwiedzania.

Końcowy odcinek Słupi to morski port w Ustce. Dawna nazwa Ustki - Stolpmünde - oznacza tyle co "ujście Słupi". Ustka jest bardzo starym portem o blisko tysiącletniej historii. Dzisiaj jest portem głównie turystycznym i jachtowym, z kilkudziesięciometrowymi falochronami, po których można odbyć spacer w głąb morza. W usteckim porcie, podobnie jak w Kopenhadze można też od niedawna spotkać zastygłą w brązie Syrenkę, z zaciekawieniem spoglądającą w dal.

Słupia, 140-kilometrowa rzeka, jest osią, wokół której od wieków skupia się życie regionu. Obecnie jest to głównie oś turystyczna, pełna różnorodnych atrakcji, zarówno dla amatorów wyzwań, jak i dla poszukujących niczym nie zmąconego spokoju.

Foto: M. Bieliński - Dep. Turystyki UMWP