Wydmy, pałace i zachwycająca przyroda. Odwiedzamy Ziemię Lęborską

Trochę historii, sporo zabytków i mnóstwo przyrody. Ziemia Lęborska położona między Wejherowem a Słupskiem to teren, gdzie warto zatrzymać się na dłużej. Lębork to średniowieczna historia, a Łeba to zaproszenie do wyjątkowego spotkania z przyrodą Słowińskiego Parku Narodowego i prawdziwym nadmorskim fenomenem - ruchomymi wydmami.

Ziemia Lęborska, jak sama nazwa wskazuje, w pierwszej kolejności zaprasza do swojego największego miasta, tj. Lęborka. Historia położonej na szlaku Pomorskiej Drogi Św. Jakuba miejscowości cofa nas do czasów średniowiecznych i wiąże się z działalnością Zakonu Krzyżackiego. Odwiedzając Lębork nie sposób nie zwrócić uwagi na XIV-wieczne mury obronne i baszty. To pozostałości po dawnych, ponad 1200-metrowych fortyfikacjach. W okolicy znajdziemy również pozostałości dawnego zamku krzyżackiego z basztami i XIV-wiecznym kompleksem, który był niegdyś siedzibą krzyżackiego wójta.

Najważniejszym zabytkiem w mieście jest Sanktuarium św. Jakuba, którego budowa zakończyła się w 1345 roku, a który dziś zachwyca m.in. XVIII-wiecznym tabernakulum z kości słoniowej. Gotycki kościół ceglany jest siedzibą klasztoru franciszkanów i znajduje się na szlaku pielgrzymkowym do hiszpańskiego Santiago de Compostella.

Opuszczając Lębork, warto udać się na północ, w kierunku Bałtyku i zaczarowanego świata Słowińskiego Parku Narodowego.

Pałace i rezerwaty

Nim dotrzemy do Łeby, przejeżdżamy przez "pałacową" gminę Wicko. Ponad stuletni pałac w Poraju, wpisany na listę zabytków pałac w Charbrowie z 1660 roku czy XVI-wieczny pałac w Nowęcinie to przykłady wspaniałej, dostojnej architektury sprzed lat. Ale Wicko i okolice to także bardzo zielone tereny. Na Wybrzeżu Słowińskim podziwiać można Łebsko, trzecie największe jezioro w Polsce i Mierzeję Łebską, która cienką linią lądu oddziela je od morza. Znajdują się tu rezerwaty przyrody na czele z Mierzeją Sarbską odgradzającej jezioro Sarbsko od Bałtyku.

Znaleźć tu można ruchome wydmy, których wysokość sięgać może nawet 24 m n.p.m.

Wędrówka po wydmach

Północna część Ziemi Lęborskiej to przede wszystkim Słowiński Park Narodowy. Raj dla miłośników przyrody, jezior, torfowisk, lasów, łąk, flory i fauny. Raj dla tych, którzy pragną ciszy i spokoju, chcą pooddychać świeżym, morskim powietrzem, poczuć bryzę znad Bałtyku. Słowiński Park Narodowy to ruchome wydmy i liczne ciekawostki, które zgłębiać można na własną rękę lub z przewodnikiem. Jedną z ciekawostek jest fakt, że dopóki wydmy nie pokryją się roślinnością, przesuwają się zgodnie z rytmem wiejącego wiatru. Spacerowanie po wydmach (tylko po szlakach wyznaczonych przez pracowników Słowińskiego Parku Narodowego!) przypomina momentami wycieczkę po pustyni. O tym, że jesteśmy nad morzem a nie na gorących piaskach przypomina wiatr, który nad otwartym Bałtykiem nieustannie daje o sobie znać.

 

Najlepszym miejscem wypadowym do spacerów po wydmach i Słowińskim Parku Narodowym jest Łeba. To niewielka nadmorska miejscowość ze świetną infrastrukturą. Znajdziemy tu hotele, pensjonaty, apartamenty, restauracje, kafejki. Łeba urzeka lokalizacją: od północy otwiera się na Bałtyk, od wschodu graniczy z jeziorem Sarbsko, a od zachodu otula jezioro Łebsko i Słowiński Park Narodowy.

Choć Łeba to dziś przede wszystkim cel podróży turystów i miłośników przyrody, nie można zapominać, że to również stary port,  ośrodek rybacki i przystań jachtowa.

Wiosną i latem Łeba oferuje szereg atrakcji dla dzieci i dorosłych. Łeba to wydmy, park, ale też piękna, szeroka plaża, na której wylegujemy się aż do zachodu słońca.

Lębork

Lębork

Lębork to powiatowe miasto o średniowiecznym rodowodzie, którego powstanie związane jest z Zakonem Krzyżackim. Wizytówką Lęborka jest Sanktuarium św. Jakuba, stanowiące element szlaku kulturowego zwanego Pomorską Drogą Św. Jakuba oraz zrewiatalizowane niedawno XIV-wieczne mury obronne i baszty. Atrakcyjność miasta w ostatnich latach znacznie wzrosła, dzięki czemu turyści coraz częściej zaglądają do Lęborka.

Głównym traktem spacerowym Lęborka i reprezentacyjną ulicą miasta jest ul. Staromiejska, na której zachowały się pochodzące z XIX i XX w. eklektyczne kamienice. Tutaj znajdują się też liczne sklepy, kawiarnie i restauracje. Ulica Staromiejska łączy się z dawnym starym rynkiem, obecnie Placem Pokoju. Niestety zabytkowa zabudowa nie przetrwała ostatniej wojny. Z placu doskonale widoczna jest ceglana bryła gotyckiego kościoła św. Jakuba wzniesionego w XIV-XV w. Charakterystycznym elementem architektury jest potężna wieża zakończona bogato zdobionym schodkowym szczytem. We wnętrzu znajdują się barokowe ołtarze, rokokowa ambona oraz cenne XVIII-wieczne tabernakulum z kości słoniowej.

W sąsiedztwie kościoła podziwiać można, odbudowane fragmenty średniowiecznych fortyfikacji. W XIV w. Lębork otoczony był ponad 1200-metrowym pierścieniem murów obronnych z bramami i basztami. Do dziś przetrwały znaczne fragmenty fortyfikacji w postaci ciągów murów oraz baszt, w tym najlepiej zachowana, narożna Baszta Bluszczowa. W ramach rewitalizacji odbudowano jeszcze trzy baszty z przeznaczeniem na cele wystawowe i kulturowe. W płd-wsch. narożniku pierścienia murów, przy ul. Przyzamcze wznosi się dawny kompleks krzyżackiego zamku. Okazała budowla pochodząca z XIV była niegdyś siedzibą wójta krzyżackiego. Liczne przebudowy zatarły niestety dawny charakter warowni. Dziś w potężnym budynku mieści się sąd i prokuratura. Z dawnego zespołu zamkowego zachowały się jeszcze spichlerz oraz młyn.

Nieopodal, w kamienicy przy ul. Młynarskiej mieści się Muzeum Lęborskie. Można tu obejrzeć m.in. tarczę do przesyłania obrazów na odległość, którą skonstruował mieszkaniec miasta Paul Nipkow. Ten epokowy wynalazek z 1884 był pierwotną wersją dzisiejszej telewizji. Z tego powodu Lębork często nazwany jest Kolebką Telewizji.
Spośród innych ciekawych budowli w Lęborku warto zwrócić uwagę na neogotycki ratusz, budynek poczty, browar Magdalińskich oraz Wieżę Bismarcka wznoszącą się na terenie Góry Parkowej.

Foto: M. Bieliński - Dep. Turystyki UMWP