Ziemia Słupska. Gdzie historia spotyka się z nowoczesnością 

Otwarta na Bałtyk, ozdobiona malowniczą rzeką Słupią, z licznymi zabytkami miasta Słupska, przykładami klasycznej zabudowy szkieletowej i dowodami postępowej myśli hydrotechnicznej Ziemia Słupska jest niezwykle atrakcyjnym terenem Pomorza. Warto zatrzymać się tu na dłużej.

Największym miastem regionu, jak sama nazwa wskazuje, jest Słupsk. To ponad 700-letnie miasto, nad którym dumnie góruje gotycki Zamek Książąt Pomorskich z odrestaurowanymi spichlerzem Richtera, młynem i Bramą Młyńską. Historia Słupska sięga czasów formowania się państwa polskiego. To tutaj panował ród Gryfitów, którego wspomnienie nadal żywe jest w historycznych murach miasta. Liczne zabytki (oprócz zamku to m.in. ratusz z okazałymi witrażami) sprawiają, że Słupsk jest miastem chętnie odwiedzanym przez turystów.

Nie każdy wie, że to właśnie w Słupsku, we wspomnianym Zamku Książąt Pomorskich, znajduje się największa na świecie kolekcja obrazów awangardowego artysty Stanisława Ignacego Witkiewicza. Muzeum Pomorza Środkowego zgromadziło ponad ćwierć tysiąca portretów, obrazów, rysunków Witkacego.

Kolekcja prac Witkiewicza w Muzeum Pomorza Środkowego, fot. pomorskie.travel

Są również tacy, którzy nie wiedzą, że to właśnie w Słupsku, w budynku Domu Towarowego przy Placu Zwycięstwa, znajduje się prawdziwy zabytek techniki - najstarsza winda w Europie.

Nadmorskie atrakcje

Jeśli zapytasz o nadmorskie atrakcje Ziemi Słupskiej, odpowiedź jest tylko jedna: Ustka. To kąpielisko, które wiosną i latem tętni życiem. Plaża w Ustce to raj dla tych, którym zależy na bliskości miasta i świetnej infrastrukturze (plaża wschodnia) oraz dla tych, którzy leżąc na piasku pragną wyciszenia i spokoju (plaża zachodnia). Ustka to również uzdrowisko, gdzie leczone są schorzenia kardiologiczne i reumatologiczne. Solanki i torfy znajdujące się w tej okolicy to naturalne lekarstwo na wiele dolegliwości. Ustka to świetne restauracje, letnie koncerty, spacery brzegiem morza. Ustka to latarnia morska, która licząc ponad 100 lat, nadal świeci. Warta uwagi jest również latarnia w nieodległym Czołpinie oraz nieco dalej położona latarnia morska Stilo, która uchodzi za jedną z najbardziej urokliwych na całym Pomorzu.

Latarnia morska w Ustce, fot. pomorskie.travel

Ziemia Słupska to jednak nie tylko Bałtyk. To także rzeka Słupia z Papieskim Szlakiem Kajakowym upamiętniającym wodną wyprawę Karola Wojtyły z 1964 roku. Szlak jest niemal tak długi, jak sama rzeka, a jego przepłynięcie dostarcza niezwykłych wrażeń, zarówno sportowych, jak i estetycznych. Warto bowiem podkreślić, że część doliny rzeki Słupi to przepiękny park krajobrazowy z licznymi gatunkami flory i fauny, a także, z drugiej strony, przykład technicznego postępu. To właśnie tutaj na początku XX wieku wznoszono elektrownie wodne, które, ciągle działając, otwarte są dla zwiedzających. Zainteresowanych tego typu atrakcjami z pewnością zainteresuje fakt, że całkiem niedaleko znajduje się również Elektrownia Wodna Żarnowiec, największa w Polsce elektrownia szczytowo-pompowa.

Historyczne perły regionu

Charakterystyczne biało-czarne domy wiejskie. Białe, bo bielone wapnem. Czarne, bo z belkami oblepionymi smołą. Tak właśnie wyglądały (i nadal wyglądają) tradycyjne domostwa Ziemi Słupskiej. Mnóstwo ich tutaj, szczególnie w okolicy Swołowa. Nie bez kozery rejon ten nazywa się Krainą w Kratę. Wspaniale zachowane przykłady budownictwa szkieletowego to powód, dla którego Swołowo ochrzczono Europejską Wsią Dziedzictwa Kulturowego. O to, by stodoła bogatego pomorskiego chłopa, dom chlebowy czy chałupa zagrodnika nadal cieszyły oko, dba Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie.

Po wizycie w pomorskich zagrodach bogatych chłopów, warto udać się do Kluk, gdzie mieści się Muzeum Wsi Słowińskiej. To wyjątkowy skansen, gdzie zobaczyć można, jak Słowińcy, rdzenna ludność tej ziemi, żyła 200 lat temu. Zwiedzamy chałupy z zadbanymi, choć skromnie urządzonymi izbami, przydomowe ogródki, chaty rybackie, niezbędne w okolicy jezior Gardno i Łebsko. Na koniec zjemy wafle, wypiekane na miejscu według starodawnych receptur.

Wizytę na Ziemi Słupskiej warto zakończyć koncertem. Tak, w kompleksie Dolina Charlotty w lipcu i sierpniu każdego roku odbywa się Festiwal Legend Rocka, wyjątkowa uczta muzyczna dla wszystkich miłośników najlepszej muzyki!

 

Kluki

Kluki

Kluki to wieś położona po zachodniej stronie Jeziora Łebsko na obszarze Słowińskiego Parku Narodowego. Jej główną atrakcją, poza pięknym położeniem, jest Muzeum Wsi Słowińskiej – skansen budownictwa wiejskiego i ośrodek kultury regionalnej.

Wieś Kluki nazywała się początkowo Otok. Kiedy po raz pierwszy pojawiła się w źródłach pisanych, a był to wiek XVII, składała się z ośmiu gospodarstw, z których sześć należało do rodziny Kluk. Nic więc dziwnego, że nazwisko większości mieszkańców z czasem wyparło oryginalną nazwę. Mieszkańcy okolicy, Słowińcy, byli słowiańską ludnością, która, trafiwszy stosunkowo szybko w orbitę oddziaływania kultury niemieckiej, ulegli germanizacji. Brak kontaktu z innymi słowiańskimi grupami etnicznymi spowodował germanizację znacznie bardziej gruntowną, niż to miało miejsce np. w przypadku Kaszubów. Mimo przyjęcia języka niemieckiego jako własnego, Słowińcy zachowali do końca poczucie własnej tożsamości i etnicznej odrębności. Kres ich istnieniu jako wspólnoty położyła II wojna światowa i wielki ruch ludności po jej zakończeniu. Przyłączenie terenów dzisiejszego Pomorza Środkowego do Polski oznaczało dla Słowińców najpierw liczne szykany, a z czasem konieczność emigracji, zostali bowiem uznani za Niemców i jako tacy musieli opuścić swoją małą ojczyznę. Jednym z miejsc, gdzie kultywowana jest pamięć o ich istnieniu i specyficznej kulturze jest Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach.

Na dziesięciu hektarach w miejscu dawnego centrum wsizabezpieczono zachowane zabudowania, z czasem uzupełniając je przenoszonymi z innych miejsc. W ten sposób powstał skansen obejmujący około 20 obiektów, na które składają się domy mieszkalne i zabudowana gospodarcze o charakterystycznej dla "Krainy w kratę" konstrukcji szkieletowej. Pomieszczenia zabudowań wypełnione są pamiątkami po Słowińcach, dzięki czemu można oglądać nie tylko same domy, ale i ich wyposażenie i umeblowanie.

Skansen w Klukach jest muzeum żywym. Regularnie odbywają się tu imprezy etnograficzne, w trakcie których turyści mogą nie tylko zobaczyć jak żyła przed laty słowińska wieś, ale własnoręcznie spróbować ulepić garnek, upiec chleb, czy upleść sieć. Szczególnym zainteresowaniem cieszy się doroczne "Carne Wesele", czyli święto związane z tradycją wydobycia torfu - niegdyś ważnego surowca dla lokalnej gospodarki.

Kontakt z żywym dziedzictwem lokalnej kultury, miejscowe smaki, dźwięki i zapachy, bogata oferta edukacyjna i ciekawe imprezy - to wszystko czeka na turystę w Klukach i może być świetnym uzupełnieniem urlopowych, nadmorskich wrażeń.