Powisle. The kingdom of plumps and the Teutonic castles.

Situated on the east coast Powisle is at the bored of two vaivodeships:  Pomeranian and Warmian-Mazurian.  Luckily for the Pomeranian, in its borders there are many lakes, rivers and forests full of beautiful walking paths.  Those who love history and architecture will come to Powisle to visit the castles, fortresses and crypts, which there are quite a lot of them.

Powisle is situated in the area of Lower Vistula , which is the land of beautiful landscapes and quite complicated history. This land changed its nationality many times and finally became part of Pomerania and Poland.

Flavours of Powisle

Powisle is rich with lakes and rivers. There are also forests here, which are an excellent palace for strolling and active way of spending time. There are also quite a lot of farming areas, which especially in the Spring time create charming panoramas and orchards with apples, pears and plumps. Those are the plumps that locals farmers are so proud of. The plump of Powisle is a rarity and the good of the region. The most famous plump is from the Neborowo Wielkie. It is used for  a classical plump jam and the tincture, which is the hallmark of the region.

  Fot: http://arabiasaudyjska-ksa.blogspot.com

Powisle is appreciated not only for its geographical location and features. This is the land where there are two artefacts from the Teutonic times.

Powiśle - what's worth seeing?

First, let’s go to Kwidzyn, called the capital of the Lower Powisle. Over the city, situated at the Liwa river, there is a castle of the wormer chapter house of the Pomesanians. The castle was modelled on the other Teutonic castles from the region. The castle was built in XIII/XIV c. and during its golden age it was the centre of the religious and political – administrative life. The most characteristical feature of the castell in, so called  “Gdanisko”, the tower emerging form the castle walls. It was connected with the rest of the castle with the corridor supported on brick arcades. It looks really spectacular and visiting Kwidzyn You have to drive down Gdanska Street, beneath the arcades. Visiting the city, it is worth looking at the former. Medieval, brick city walls from XIV c. , four-storey granary, brick granary from XVIII and the crypt of the three Grand Masters of the Teutonic Order in the St. John Evangelist Cathedral.

Castle in Kwidzyn, fot: pomorskie.travel

Sztum, situated at the two lakes: Sztumskie and Barlewickie is another stop while visiting the region. Sztum is famous not only due to its beautiful location at the two lakes but because of its history so much joined with the Teutonic Order. This was the place where in XIV c. Teutons built the defensive fortress, which became the sit of the mayor. The fortress was built from the field stones and the bricks, due to that it lasted till today. Now, it is a part of the Castle Museum in Malbork. There is also a Sztum Land Gild, so the knight tradition is still alive in the city.

Driving around Sztum, it is worth to see Waplewo Wielkie, to see the Sierakowski Palace. This place, during the difficult times of XIX c. was the centre where Polish tradition, culture and language was cultivated. There were many Polish aristocrats, artists, poets and writers coming here.

The Sierakowski Palace in Waplewo Wielkie, fot: M. Michalska

In Prabuty, on the other hand, almost at the border of the Pomeranian and the Warmian-Mazurian vaivodeships, it is worth visiting the underground waterworks route. The corridors under the Old Town were built around XVIII due to many dangerous fires.

Powisle, during the day full of charm, in the evenings, mysterious. Who knows, maybe in the former Teutonic castle, there are still some ghosts of the Grand Masters?

Wieś Rakowiec
Kościół p.w.św. Antoniego w Rakowcu, Pomorskie.travel

Wieś Rakowiec

Rakowiec to wieś położona w powiecie kwidzyńskim, w gminie Kwidzyn, na trasie łączącej miasta Kwidzyn i Prabuty. Pierwsze ślady osadnictwa na tym terenie pochodzą z czasów rzymskich i wczesnego średniowiecza. W 1293 roku wieś została lokowana, na prawie chełmińskim, przez biskupa Henryka. Była to druga chłopska wieś na tym terenie, po Górkach. Nazwa wsi pochodzi od dużego jeziora położonego między wsią a (wydzielonymi z niej w 1293 r) Rakowicami.

W latach 1330-1340 zbudowany został gotycki Kościół, który stanowi dzisiaj jedną z atrakcji turystycznych Rakowca. W czasie reformacji kościół przeszedł w ręce kościoła ewangelickiego. W 1711 roku doszło do pożaru plebanii, co spowodowało groźbę zawalenia się kościoła. Z pomocą finansową, na potrzeby odbudowy plebanii i remontu kościoła, przyszli król Fryderyk Wilhelm I i książę Nassau, którzy gościli w Rakowcu w 1736 roku. W latach 1722-1725 wnętrze Kościoła zostało przebudowane, wstawiono nowe ławki, ołtarz i organy. Za ołtarzem głównym znajdują się trzy kamienne płyty nagrobne z XVII wieku.

Wojny prowadzone w XV wieku i następnych stuleciach nie oszczędziły terenu dzisiejszej wsi Rakowiec, spowodowały nie tylko zniszczenia materialne, ale również wyludnienie terenu. Sytuacja  gospodarcza terenu poprawiła się wraz z wprowadzeniem reform uwłaszczeniowych  w drugiej dekadzie XIX wieku. Wkrótce, zachęceni reformami uwłaszczeniowymi, zaczęli przybywać tu koloniści z Niemiec.

Jezioro w Rakowcu
Jezioro w Rakowcu, fot. Pomorskie.Travel

Rakowiec leży na trasie napoleońskich podróży. W 1807 cesarz Napoleon rezydował w Kamieńcu, skąd przez Rakowiec jeździł codziennie jego goniec. Sam cesarz w drodze do Kwidzyna przejeżdżał przez wieś Rakowiec.

Na przełomie XIX i XX wieku Rakowiec był najbogatszą i największą wsią w powiecie. W tym czasie na terenie wsi mieszkało i pracowało kilkunastu rzemieślników, były 3 karczmy, dom starców, położna, duża mleczarnia oraz 3 wiatraki. Rolnicy zajmowali się nie tylko uprawą i hodowlą, ale również wydobyciem torfu.  W 1909 roku powstał dworzec kolejowy na linii Kwidzyn-Prabuty. Pierwsza szkoła na terenie wsi powstała w XVIII wieku, przed rokiem 1945 była szkołą 3-klasową.  Na początku lat 20.XX wieku wieś została zelektryfikowana. 1.września 1945 roku Maria Zarembianka otworzyła polską szkołę podstawową. W 1945 roku uruchomiono również pocztę, ośrodek zdrowia, aptekę i sklepy.  

Po II Wojnie Światowej na terenie Rakowca działała gmina, następnie w latach 1954-1972 wieś Rakowiec była gromadą.

Na terenie wsi znajduje się Dworek wybudowany przez junkrów pruskich w XVIII wieku. Jest to dwór myśliwski, w którym mieszkała rodzina szlachecka. Przy dworku znajdują się budynki gospodarcze, w tym dwie stajnie z XVIII wieku i z 1935 roku. Obecnie stajnie są odnowione i nowocześnie wyposażone, znajdują się na terenie działającej w Rakowcu stadniny koni. 

Powiślańska Śliwa w Occie
Powiślańska Śliwka w Occie, fot. Pomorskie.Travel

W pobliżu Rakowca przebiega pieszy, zielony Szlak Napoleoński (szlak rzeki Liwy). Początek szlaku znajduje się w Kwidzynie. Na terenie Rakowca wytwarzane są regionalne produkty Powiślańska Śliwka w Occie oraz Ocet z Powiślańskiej Śliwki. Produkty te od wielu lat sporządzane są przez powiślańskie gospodynie, według receptury Magdaleny Łąsiak. Dzisiaj córka Magdaleny Łąsiak, Elżbieta Szczukowska, kontynuuje tradycję przygotowywania regionalnych przetworów ze śliwki. Promocją produktów zajmuje się Stowarzyszenie Mieszkańców i Sympatyków Wsi Rakowic.

W Rakowcu działa Pracownia Rzeźby. W pracowni odbywają się zajęcia stałe, podczas których prezentowane są różne sposoby techniczne i plastyczne wykonywania rzeźb.

Jedna z Rakowskich rzeźb
Jedna z rakowskich rzeźb, fot. Pomorskie.travel