Zamek w Malborku to największy zamek ceglany świata i jedno z najważniejszych świadectw potęgi państwa krzyżackiego. Ogrom przestrzeni sprawia, że zamek nie jest tylko zabytkiem - to całe średniowieczne miasto zamknięte w murach.
Lokalizacja i dojazd
Zamek znajduje się w Malborku, około 60 km od Trójmiasta i ok. 300 km od stolicy kraju – Warszawy.
Dojazd jest wygodny:
- pociągiem – bezpośrednie połączenia z Trójmiasta i wielu miast Polski
- samochodem – dobry dojazd drogą krajową nr 22 i autostradą A1
- rowerem – przez region prowadzą szlak Wiślanej Trasy Rowerowej
Dostępny cały rok
Zamek można zwiedzać przez cały rok, jednak:
- maj – wrzesień – najlepsza pogoda i pełna oferta zwiedzania
- lipiec – sierpień – wydarzenia historyczne, pokazy i największa liczba turystów
- jesień i wczesna wiosna – spokojniejsze zwiedzanie i wyjątkowy klimat zamkowych wnętrz
Malbork - Zamek Wysoki, fot. Pomorskie Travel/M.Ochocki
Przed kasami w Muzeum Zamkowym w Malborku, fot. Pomorskie Travel/M. Ochocki
Atrakcje i udogodnienia
Na terenie kompleksu są dostępne:
- muzeum z licznymi wystawami historycznymi
- zwiedzanie z przewodnikiem
- audioprzewodniki w wielu językach
- trasy zwiedzania dla dzieci (wakacje)
- nocne oprowadzanie
- restauracja i kawiarnia
- sklep z pamiątkami
Wstęp i bilety
Dostępne są różne warianty zwiedzania:
- trasa historyczna (najbardziej rozbudowana)
- zwiedzanie wybranych części zamku
- bilety indywidualne i grupowe
ceny biletów sprawdź tutaj
Dostępność i bezpieczeństwo
- część tras dostępna jest dla osób z ograniczoną mobilnością
- w wielu miejscach są jednak schody i nierówne nawierzchnie
- na terenie działają służby ochrony i monitoring
Czas potrzebny na zwiedzanie
- minimum: ok. 2 godziny
- optymalnie: 3-4 godziny
- bardzo dokładne zwiedzanie z wystawami: nawet 5-6 godzin
Z dzieckiem na zamku
Zwiedzanie Zamek w Malborku może zamienić się w prawdziwą średniowieczną przygodę. Najmłodsi nie tylko słuchają historii, ale rozwiązują zagadki, szukają skarbów i odkrywają tajemnice warowni. To żywa lekcja historii, która wciąga całe rodziny.
Trasa Rodzinna i audioprzewodniki
W sezonie wakacyjnym (lipiec-sierpień), a także podczas majówki i we wrześniu, dostępna jest Trasa Rodzinna (Wakacyjna) dla dzieci w wieku 5-12 lat. Pod opieką animatora uczestnicy rozwiązują zagadki, które prowadzą do zamkowego skarbca.
Przez cały rok dostępny jest również audioprzewodnik dla rodzin, opowiadający w przystępny sposób o oblężeniu zamku w 1410 roku to forma zwiedzania, która zamienia spacer po warowni w grę terenową.
Warsztaty i specjalne wydarzenia
W czasie ferii zimowych organizowane są warsztaty kulinarne, artystyczne i gry terenowe. Dzieci mogą przebrać się za rycerzy, wziąć udział w poszukiwaniu skarbów, a starsi odkrywcy spróbować nocnego zwiedzania z opowieściami o duchach i zamkowych tajemnicach.
Udogodnienia dla rodzin
- Dzieci do lat 7 wchodzą bezpłatnie (należy pobrać tzw. „bilet 0” w kasie).
- Dostępne są bilety rodzinne online – warto je kupić wcześniej, by uniknąć kolejek.
- Wejście na wieżę – wspinaczka sama w sobie jest atrakcją i widok
- Teren zamku jest częściowo dostępny dla wózków.
- Udział w wydarzeniach rycerskich – związanych z imprezą „Oblężenie Malborka”
Złota Brama, fot. Pomorskie.Travel
Kościół NMP, fot. Pomorskie.Travel
Zamek składa się z trzech części – Wysokiego, Średniego i Niskiej – zwanego przedzamczem – oddzielonych murami i fosami. Dziedzińce były centrum życia codziennego i komunikacji. Co daje 20 hektarów terenu.
Historia budowy
Budowę rozpoczęto w XIII wieku jako siedzibę Zakonu Krzyżackiego. Z czasem zamek rozrósł się do ogromnego kompleksu obronno-administracyjnego.
Gospodarze zamku
Historia Zamku to opowieść o zmieniających się państwach i epokach. Przez stulecia warownia miała różnych gospodarzy, co odcisnęło wyraźne piętno na jej architekturze i funkcjach.
1280 – 1457 – Zakon Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Krzyżacy)
Zamek powstał jako siedziba władz państwa zakonnego i od 1309 roku był stolicą Zakonu. To w tym okresie rozbudowano go do rangi największej ceglanej twierdzy średniowiecznej Europy.
1457- 1772 – okres polski
Po wojnie trzynastoletniej i wykupieniu zamku przez króla Kazimierz IV Jagiellończyk Malbork stał się rezydencją królewską i jedną z ważniejszych twierdz Rzeczypospolitej.
1772-1871 – okres pruski
Po I rozbiorze Polski zamek znalazł się w granicach Królestwa Prus. Początkowo pełnił funkcje wojskowe i magazynowe, później rozpoczęto pierwsze prace konserwatorskie.
1871-1945 – okres niemiecki
W czasach Cesarstwa Niemieckiego i III Rzeszy zamek stał się symbolem historii państwa niemieckiego. Kontynuowano restaurację i rekonstrukcję, nadając mu XIX-wieczny, neogotycki charakter.
Po 1945 roku – ponownie w granicach Polski
Po II wojnie światowej, mimo ogromnych zniszczeń, rozpoczęto wieloletnią odbudowę. Dziś zamek jest siedzibą Muzeum Zamkowego i jednym z najważniejszych zabytków w Polsce, wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Architektura
To przykład gotyku ceglanego. Kompleks składa się z Zamku Wysokiego, Średniego i Niskiego – każdy pełnił inną funkcję: religijną, reprezentacyjną i gospodarczą.
Skarby - najcenniejsze zabytki
Wielki Refektarz
Był największą i najbardziej reprezentacyjną świecką salą Zakonu, przeznaczoną na wspólne uczty rycerzy i gości z całej Europy – mógł pomieścić około 400 osób. Monumentalne sklepienie wsparte na trzech smukłych filarach, duże ostrołukowe okna i oszczędna dekoracja sprawiają, że wnętrze do dziś zachwyca proporcjami i rozwiązaniami architektonicznymi.
Komnatki dostojników
Ciąg niewielkich komnat na głównym piętrze zachodniego skrzydła Zamku Wysokiego pełnił kiedyś funkcje mieszkalne i administracyjne dla skarbnika, komtura domowego oraz piwniczego i kuchmistrza. Po remoncie przeprowadzonym przez Conrada Steinbrechta (1889-1902) wnętrza zachowały fragmenty malowideł biblijnych, a obecna aranżacja nawiązuje do stanu z 1892 roku. Komnaty wypełniają eksponaty – częściowo kopie mebli gotyckich, częściowo oryginalne z okresu nowożytnego – przywracając historyczny charakter tych pomieszczeń. Ponownie otwarte dla zwiedzających po remoncie, zakończonym w 2026 roku.
Kapitularz
Dawne miejsce narad zakonnych, dziś jedno z najbardziej dekoracyjnych wnętrz, prowadzi do niej dekoracyjny portal z XIV wieku. W średniowieczu pełniła funkcję refektarza konwentu, a obecny wystrój powstał w czasie rekonstrukcji w latach 1882-1890, z malowaną przez Hermanna Schapera galerią wielkich mistrzów oraz witrażami J. B. Haselbergera. W podłodze zachowały się otwory centralnego ogrzewania, a inskrypcja na drzwiach wejściowych nawiązuje do sali kapitulnej w zamku Zakonu Margat w Syrii, przypominając o tradycjach zakonnych.
Kościół Najświętszej Marii Panny
Duchowe centrum zamku, kaplica zamkowa powstała pod koniec XIII wieku, a po przeniesieniu tu stolicy państwa krzyżackiego została rozbudowana i konsekrowana w 1344 roku. Jej symbolem stała się ponad ośmiometrowa figura Marii z Dzieciątkiem, później ozdobiona mozaiką wenecką, oraz bogato dekorowana Złota Brama. Świątynia była używana przez braci zakonnych, a także w czasach nowożytnych przez Jezuitów, lecz w 1945 roku została poważnie zniszczona. Odbudowę prowadzono etapami, odtworzono m.in. sklepienia gwiaździste i mozaikową figurę Marii, przywracając świątyni historyczny charakter.
Złota Brama
Jedno z najstarszych elementów warowni, zdobiąc wejście do kościoła już od XIII wieku. Jej bogata dekoracja łączy motywy roślinne, biblijną opowieść o Pannach Roztropnych i Nieroztropnych. Figuralne oraz fantastyczne stworzenia – demony i piekielne postaci, które w średniowieczu budziły przerażenie, a dziś fascynują zwiedzających. Brama symbolizuje wejście do Nieba i obietnicę sprawiedliwości.
Kuchnia konwentu
Pod arkadami przyziemia zachodniego krużganku znajdują się eksponaty dawnego wyposażenia młyna, a za szerokimi drzwiami mieści się kuchnia konwentu. Wnętrze z wielkim okapem i paleniskiem służyło kiedyś do przygotowywania potraw, które transportowano windą na refektarz, a dziś zaaranżowano je tak, by przybliżyć codzienne życie kucharzy klasztornych. Scenografia zmienia się codziennie zgodnie z kalendarzem krzyżackim, ukazując rytm świąt, postów i zwykłych dni oraz potraw, które zgodnie z Regułą zakonną mogły pojawiać się na stołach zakonnych.
Wielki refektarz, fot. Pomorskie.Travel
Letni refektarz, fot. Pomorskie.Travel
Wojna, zniszczenia i długotrwała odbudowa
Podczas II wojny światowej zamek został poważnie zniszczony. Odbudowa trwała dziesięciolecia i była jednym z największych projektów konserwatorskich w Polsce.
Zamek znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Prace konserwatorskie prowadzone są nieprzerwanie – od murów po detale architektoniczne.
Zobacz wystawy
- Wystawa bursztynu – bursztyn w sztuce, rzemiośle i handlu – ważny element historii regionu.
- Wystawa militariów – broń, uzbrojenie i wyposażenie rycerzy oraz wojska z różnych epok.
- Detal architektoniczny
- Krzyżak jak malowany
- Rzeźba gotycka
- Dziewiętnastowieczne witraże z Kościoła Najświętszej Marii Panny
- Oszklenia witrażowe Wielkiego Refektarza w XIX i XX wieku
- 200 lat konserwacji zamku malborskiego. 1817 – 2017
- Trzy wieki w granicach Rzeczypospolitej. Zamek wysoki od inkorporacji do rozbioru 1454-1772
Krótkie FAQ
- Czy trzeba rezerwować bilety wcześniej?
W sezonie letnim – zdecydowanie warto. - Czy można wejść na wieżę?
Tak, jeśli jest otwarta w danym dniu. - Czy zwiedzanie jest możliwe zimą?
Tak, warto sprawdzić godziny otwarcia, bo godziny otwarcia zamku są krótsze
Zwiedzanie zamku to nie tylko oglądanie zabytku – to wejście w świat średniowiecznej Europy, gdzie polityka, religia i codzienność tworzyły jedną, spójną całość. Monumentalne mury, reprezentacyjne sale, miejsca modlitwy i przestrzenie pracy pokazują, jak ogromnym i doskonale zorganizowanym organizmem była ta twierdza.
Oblężenie Malborka, fot. mat. promocyjne
Oblężenie Malborka, fot. mat. promocyjne