Zespół Klasztorny Norbertanek w Żukowie

Żukowski kościół poklasztorny jest najstarszym zabytkiem architektonicznym na Kaszubach, kryjącym wiele cennych dzieł sztuki z XIV-XVIII w. Największą wartość ma późnogotycki ołtarz z tzw. szkoły antwerpskiej.

Gotycki kościół Wniebowzięcia NMP został wybudowany w poł. XIV w. głównie na potrzeby zakonnic, gdyż mieszkańcy Żukowa i okolic uczęszczali do kościoła parafialnego. Oba obiekty przetrwały wojny światowe bez większych uszkodzeń. Żukowska świątynia to prawdziwy skarbiez dzieł sztuki z czasów I Rzeczypospolitej.

Najcenniejszym obiektem jest ołtarz antwerpski z XVI w. oraz ołtarz główny, z obrazem Wniebowzięcia N.M.P. z warsztatu wybitnego gdańskiego malarza Hermana Hana, który pochodzi z I poł. XVII w. Najstarszym zabytkiem kościoła jest krzyż wiszący nad wejściem do zakrystii, który pochodzi z końca XIV wieku.

W kościele znajduje się gotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem, a w kaplicy obok zakrystii alabastrowa płaskorzeźba Pokłon Trzech Króli. Zabytki barokowe: niebiesko polichromowana tęcza, ambona, konfesjonały, wspaniała balustrada chóru i wiele innych detali wyposażenia łącznie z architekturą obiektu stawiają żukowski kościół poklasztorny w rzędzie najcenniejszych zabytków Pomorza.

Prócz klasztoru, folwarku, młyna i papierni nad Radunią siostry przez wieki prowadziły w tym miejscu szkołę, do której uczęszczały szlachcianki i córki gdańskich partycjuszy. To właśnie dzięki nim Żukowo uchodzi za kolebkę haftu kaszubskiego.

Kościół poklasztorny pochodzi z XIII- XIV w. i jest najstarszym obiektem sakralnym na Kaszubach. Do najcenniejszych zabytków tej wspaniałej świątyni należą:

  • Ołtarz główny – późnorenesansowy, złocony, trzykondygnacyjny z rzeźbionego drewna polichromowanego. W części centralnej obraz pochodzący z pracowni Hermana Hana, przedstawia Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny – patronki kościoła.
  • Tryptyk Antwerpski – ołtarz datowany na lata 1515-1525, późnogotycki należący do typu tzw. „ołtarzy antwerpskich” odznaczających się niezwykłym bogactwem rzeźbionych figurek.
  • Chrzcielnica barokowa z drugiej połowy XVII wieku, wykonana z polichromowanego i złoconego drewna,
  • Barokowy ołtarz Św. Norberta – ołtarz boczny z XVIII wieku, z lewej strony głównego ołtarza. Wykonano go z polichromowanego i złoconego drewna w zielonej, beżowej i różowawej kolorystyce
  • Gotycki krucyfiks Gotycka – polichromowana rzeźba ukrzyżowanego Chrystusa z około 1360 roku
  • Ołtarz Madonny – barokowy boczny ołtarz pierwotnie wykonany w I poł. XVII w., powiększony w I poł. XVIII w.
  • Obraz upamiętniający zamordowane Norbertanki – malowidło na południowej ścianie przedstawia siostry zakonne, które zostały zamordowane przez pogańskich Prusów podczas napadu w 1224 roku.
  • Barokowa ambona i empora zakonnic.

Trochę historii...

Staraniem księcia gdańskiego Mściwoja I i jego żony Zwinisławy został wydany akt fundacyjny dla norbertanek, nadający im początkowo cztery wsie. Przypuszczalnie budowę klasztoru w Żukowie rozpoczęto w 1212 roku, niebawem przybyły tu pierwsze zakonnice. Odtąd rozwój wsi ściśle związany był z przyklasztornym folwarkiem.

Klasztor od swych początków prowadził szkołę żeńską dla córek patrycjuszy gdańskich. W szkole uczono szycia, robót ręcznych, haftowania szat liturgicznych, a także kaszubskiego haftu ludowego dziś zwanego „szkołą żukowską”, w której to postaci wzory tego haftu przetrwały do obecnych czasów. Reguła sióstr zakonnych była surowa, obowiązywały je ścisłe posty.

Norbertanki żukowskie posiadały przez wieki liczne posiadłości ziemskie (władały kilkunastoma majątkami i folwarkami), posiadały prawo do połowu ryb na Jeziorach Raduńskich, a w skład ich majątku wchodziły m.in. browar, tartak, cegielnia, młyny. Wojny w XVII i XVIII wieku ponownie zniszczyły Żukowo. Zarządzenia pruskie z 1810r. i 1815r. skazały konwent żukowski na wymarcie, zakazano bowiem prowadzenia nowicjatu, przyjmowania nowych sióstr i wyboru przeoryszy.

Klasztor istniał do połowy XIX wieku. Kasacji klasztoru dokonał w imieniu rządu pruskiego w 1834r. landrat kartuski Stein. Dziesięć sióstr pozostawiono na dożywociu. Ostatnia siostra zakonna Agnieszka Bojanowska zmarła w 1862 roku mając 81 lat, to ona prowadziła do końca kronikę zakonną i przekazała wiejskim hafciarkom kunszt haftowania, legendy i opowieści z życia klasztoru.

W pobliżu

Ulubione

Niestety, nie masz jeszcze dodanych, ulubionych pozycji.

Klikając w ikonę serca dodasz pozycję do ulubionych.

Niestety, nie masz jeszcze dodanych, ulubionych pozycji

Odkryj

Gastronomia

Noclegi

Pomóż nam się rozwijać!

Przygotowaliśmy krótką ankietę, która zajmie mniej niż minutę. Pozwoli nam lepiej zrozumieć, jak korzystasz z portalu, jakie treści są dla Ciebie najważniejsze i czego Twoim zdaniem brakuje na stronie.

Wypełnij ankietę