Sikorzyno to rodzinne gniazdo Wybickich i jedno z ważnych miejsc na mapie związanej z Józefem Wybickim. Zabytkowy dwór i otaczający go park tworzą dziś kameralne miejsce, w którym historia spotyka się z kaszubskim krajobrazem.
Od Sikorskich do Wybickich
Historia Sikorzyna sięga średniowiecza. Wieś była związana z rodem Sikorskich herbu Cietrzew, od którego nazwiska wywodzi się jej nazwa. W XVII wieku majątek przeszedł w ręce Wybickich herbu Rogala i przez kolejne pokolenia pozostawał związany z tym rodem.
To właśnie tutaj znajdował się rodzinny dom przodków Józefa Wybickiego. W Sikorzynie urodziło się rodzeństwo przyszłego autora polskiego hymnu. W 1747 roku Piotr Wybicki wraz z rodziną przeniósł się jednak do Będomina. Tam, 29 września tego samego roku, urodził się Józef Wybicki.
Dziś historię obu miejsc najlepiej poznawać razem – Sikorzyna opowiada o rodzinnym gnieździe Wybickich, a Będomin o miejscu urodzenia Józefa i historii polskiego hymnu.
Dwór Wybickich w Sikorzynie, fot. S. Nitka/Pomorskie Travel
Dwór z historią
Dzisiejszy zespół dworsko-parkowy jest efektem wielokrotnych przebudów i zmian własnościowych. Starsza część dworu związana jest z XVIII-wieczną historią majątku, a później budynek był rozbudowywany. W drugiej połowie XIX wieku powstało jego ceglane skrzydło.
Po II wojnie światowej dwór pełnił funkcje niezwiązane już z dawną rezydencją – mieściła się tu między innymi szkoła podstawowa, a później sklep. Z czasem budynek popadł w ruinę.
W 1998 roku zniszczony dwór wraz z parkiem kupił Leszek Zakrzewski, konserwator zabytków z Gdańska. Przez około dziesięć lat prowadził prace nad jego odbudową i przywróceniem historycznego charakteru. Od 2008 roku odrestaurowany obiekt jest udostępniany zwiedzającym.
Zespół dworsko-parkowy w Sikorzynie jest wpisany do rejestru zabytków – osobno wymienione są dwór i park.
Wnętrza dawnej siedziby
We wnętrzach odtworzono klimat dawnego domu ziemiańskiego. Można zobaczyć między innymi zabytkowe piece kaflowe, meble oraz sprzęty z końca XIX i początku XX wieku. Poszczególne pomieszczenia nawiązują do funkcji, jakie pełniły w tradycyjnym dworze – są tu między innymi gabinet pana domu, pokój pani domu, pokój dziecięcy, bawialnia, salon, jadalnia, pokój muzyczny i kuchnia.
Ekspozycja nie jest rekonstrukcją jednego konkretnego momentu z historii dworu. Jej charakter tworzą przedmioty pochodzące z różnych okresów, zestawione tak, aby przybliżyć atmosferę dawnej siedziby szlacheckiej.
Park z historią
Dwór otacza niewielki zabytkowy park. Jego historia sięga XVII wieku, kiedy przy rezydencji istniał ogród. W drugiej połowie XIX wieku teren przekształcono w park krajobrazowy.
Park ma około 1,2 ha i jest interesujący nie tylko ze względów historycznych. W przeprowadzonej inwentaryzacji dendrologicznej odnotowano 331 drzew, 103 krzewy i 9 pnączy należących łącznie do 39 gatunków. Dziewięć drzew osiągnęło rozmiary pomnikowe, a kolejne 21 miało obwody zbliżone do pomnikowych lub okazałe.
Jednym z charakterystycznych elementów założenia jest aleja lipowa. W parku rośnie także okazały, około 300-letni dąb, uznany za pomnik przyrody.
Labirynt roślinny
Atrakcją otoczenia dworu jest również labirynt roślinny. Powstał na terenie przylegającym do zabytkowego parku i stanowi współczesne uzupełnienie historycznego założenia.
Dzięki temu wizyta w Sikorzynie nie ogranicza się do zwiedzania wnętrz. To także okazja do spaceru po zabytkowym parku i poznania dawnej rezydencji w spokojnym, kameralnym otoczeniu.
Sikorzyno i Będomin - dwa adresy Wybickiego
Sikorzyno i Będomin warto potraktować jako dwa punkty jednej opowieści o rodzinie Wybickich.
Łączy je około 13-kilometrowy Szlak Józefa Wybickiego, prowadzący przez kaszubskie wsie i krajobrazy. Trasa jest oznakowana kolorem niebieskim i ma charakter liniowy: rozpoczyna się w Będominie, a kończy w Sikorzynie. Można ją pokonać pieszo lub rowerem. Przejście zajmuje około 4-5 godzin, a przejazd rowerem w obie strony około 2 godzin.
To ciekawy pomysł na całodniową wycieczkę śladami autora polskiego hymnu – od miejsca jego urodzenia w Będominie do rodzinnego gniazda Wybickich w Sikorzynie.
Warto wiedzieć
Adres: ul. Rodu Wybickich 62, 83-316 Sikorzyno
Zwiedzanie: obiekt jest udostępniany zwiedzającym.
Godziny otwarcia:
- od maja do września: wtorek-niedziela, 10:00-17:00
- od października do kwietnia: czwartek-niedziela, 10:00-17:00
- poniedziałek jest dniem zamkniętym
Bilet wstępu: 25 zł
Na miejscu: dwór, zabytkowy park i labirynt roślinny oraz kawiarenka
Dojazd: Sikorzyno leży około 8 km od Kościerzyny
Warto przeznaczyć na wizytę czas także na spacer po parku
Czy wiesz, że…
…Sikorzyno i Będomin były dwoma ważnymi miejscami w historii rodziny Wybickich?
Piotr Wybicki przeniósł się z rodziną z Sikorzyna do Będomina w 1747 roku. Kilka miesięcy później urodził się tam Józef Wybicki.
…zabytkowy park w Sikorzynie jest interesujący także dla dendrologów?
W ramach badań naukowych zinwentaryzowano tu ponad 400 drzew, krzewów i pnączy, reprezentujących 39 gatunków.
…dwór jeszcze kilkadziesiąt lat temu był bliski całkowitego zniszczenia?
W latach 90. XX wieku budynek znajdował się w bardzo złym stanie. Jego odbudowa rozpoczęła się po zakupie nieruchomości w 1998 roku i trwała około dekady.
…z Sikorzyna do Będomina można przejść szlakiem imienia Józefa Wybickiego?
Licząca około 13 km trasa łączy dwa najważniejsze miejsca związane z rodziną Wybickich.
Zobacz także:
- Muzeum Hymnu Narodowego w Będominie – miejsce urodzenia Józefa Wybickiego i muzeum poświęcone historii polskiego hymnu
- Szlak Józefa Wybickiego – około 13 km przez kaszubskie wsie, łączące Będomin i Sikorzyno
- Dwory i pałace na Kaszubach – poznaj zabytkowe rezydencje regionu
