Ziemia Słupska. Gdzie historia spotyka się z nowoczesnością 

Otwarta na Bałtyk, ozdobiona malowniczą rzeką Słupią, z licznymi zabytkami miasta Słupska, przykładami klasycznej zabudowy szkieletowej i dowodami postępowej myśli hydrotechnicznej Ziemia Słupska jest niezwykle atrakcyjnym terenem Pomorza. Warto zatrzymać się tu na dłużej.

Największym miastem regionu, jak sama nazwa wskazuje, jest Słupsk. To ponad 700-letnie miasto, nad którym dumnie góruje gotycki Zamek Książąt Pomorskich z odrestaurowanymi spichlerzem Richtera, młynem i Bramą Młyńską. Historia Słupska sięga czasów formowania się państwa polskiego. To tutaj panował ród Gryfitów, którego wspomnienie nadal żywe jest w historycznych murach miasta. Liczne zabytki (oprócz zamku to m.in. ratusz z okazałymi witrażami) sprawiają, że Słupsk jest miastem chętnie odwiedzanym przez turystów.

Nie każdy wie, że to właśnie w Słupsku, we wspomnianym Zamku Książąt Pomorskich, znajduje się największa na świecie kolekcja obrazów awangardowego artysty Stanisława Ignacego Witkiewicza. Muzeum Pomorza Środkowego zgromadziło ponad ćwierć tysiąca portretów, obrazów, rysunków Witkacego.

Kolekcja prac Witkiewicza w Muzeum Pomorza Środkowego, fot. pomorskie.travel

Są również tacy, którzy nie wiedzą, że to właśnie w Słupsku, w budynku Domu Towarowego przy Placu Zwycięstwa, znajduje się prawdziwy zabytek techniki - najstarsza winda w Europie.

Nadmorskie atrakcje

Jeśli zapytasz o nadmorskie atrakcje Ziemi Słupskiej, odpowiedź jest tylko jedna: Ustka. To kąpielisko, które wiosną i latem tętni życiem. Plaża w Ustce to raj dla tych, którym zależy na bliskości miasta i świetnej infrastrukturze (plaża wschodnia) oraz dla tych, którzy leżąc na piasku pragną wyciszenia i spokoju (plaża zachodnia). Ustka to również uzdrowisko, gdzie leczone są schorzenia kardiologiczne i reumatologiczne. Solanki i torfy znajdujące się w tej okolicy to naturalne lekarstwo na wiele dolegliwości. Ustka to świetne restauracje, letnie koncerty, spacery brzegiem morza. Ustka to latarnia morska, która licząc ponad 100 lat, nadal świeci. Warta uwagi jest również latarnia w nieodległym Czołpinie oraz nieco dalej położona latarnia morska Stilo, która uchodzi za jedną z najbardziej urokliwych na całym Pomorzu.

Latarnia morska w Ustce, fot. pomorskie.travel

Ziemia Słupska to jednak nie tylko Bałtyk. To także rzeka Słupia z Papieskim Szlakiem Kajakowym upamiętniającym wodną wyprawę Karola Wojtyły z 1964 roku. Szlak jest niemal tak długi, jak sama rzeka, a jego przepłynięcie dostarcza niezwykłych wrażeń, zarówno sportowych, jak i estetycznych. Warto bowiem podkreślić, że część doliny rzeki Słupi to przepiękny park krajobrazowy z licznymi gatunkami flory i fauny, a także, z drugiej strony, przykład technicznego postępu. To właśnie tutaj na początku XX wieku wznoszono elektrownie wodne, które, ciągle działając, otwarte są dla zwiedzających. Zainteresowanych tego typu atrakcjami z pewnością zainteresuje fakt, że całkiem niedaleko znajduje się również Elektrownia Wodna Żarnowiec, największa w Polsce elektrownia szczytowo-pompowa.

Historyczne perły regionu

Charakterystyczne biało-czarne domy wiejskie. Białe, bo bielone wapnem. Czarne, bo z belkami oblepionymi smołą. Tak właśnie wyglądały (i nadal wyglądają) tradycyjne domostwa Ziemi Słupskiej. Mnóstwo ich tutaj, szczególnie w okolicy Swołowa. Nie bez kozery rejon ten nazywa się Krainą w Kratę. Wspaniale zachowane przykłady budownictwa szkieletowego to powód, dla którego Swołowo ochrzczono Europejską Wsią Dziedzictwa Kulturowego. O to, by stodoła bogatego pomorskiego chłopa, dom chlebowy czy chałupa zagrodnika nadal cieszyły oko, dba Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie.

Po wizycie w pomorskich zagrodach bogatych chłopów, warto udać się do Kluk, gdzie mieści się Muzeum Wsi Słowińskiej. To wyjątkowy skansen, gdzie zobaczyć można, jak Słowińcy, rdzenna ludność tej ziemi, żyła 200 lat temu. Zwiedzamy chałupy z zadbanymi, choć skromnie urządzonymi izbami, przydomowe ogródki, chaty rybackie, niezbędne w okolicy jezior Gardno i Łebsko. Na koniec zjemy wafle, wypiekane na miejscu według starodawnych receptur.

Wizytę na Ziemi Słupskiej warto zakończyć koncertem. Tak, w kompleksie Dolina Charlotty w lipcu i sierpniu każdego roku odbywa się Festiwal Legend Rocka, wyjątkowa uczta muzyczna dla wszystkich miłośników najlepszej muzyki!

 

Słowiński Park Narodowy

Słowiński Park Narodowy

Słowiński Park Narodowy to jeden z najpiękniejszych i zaraz najciekawszych zakątków Pomorskiego. Znajdziemy tutaj pustynne krajobrazy ruchomych wydm, unikatowe torfowiska i łąki a nawet bory, porastające zbocza najwyższego wzniesienia w okolicy – góry Rowokół. Wiodące tutaj szlaki pełne są najróżniejszych atrakcji, które zadowolą nawet najwybredniejszych turystów.

Na obszarze 18 tys. hektarów Parku znajdziemy nie tylko nadbałtycką Saharę czy też unikatowe okazy przybrzeżnej przyrody, lecz również ciekawe miejsca związane z daleko sięgającą wstecz historią tych terenów. Na turystów czeka kilkanaście szlaków o różnej trudności i charakterze, o łącznej długości blisko 150 kilometrów.

SZLAKI CZARNE-ŁĄCZNIKOWE

Smołdziński Las – Czołpino 3km
Smołdzino – Słowiński Park Narodowy 6km
Gardna Wielka – Słowiński Park Narodowy 5,4km

Główne szlaki turystyczne biegną równolegle do brzegu morza, przecinając wzdłuż cały Słowiński Park Narodowy. Szlaki czarne spełniają rolę tras łącznikowych. Umożliwiają turystom korzystającym z bazy noclegowej, zlokalizowanej w otulinie Parku, dotarcie do głównych bram wejściowych SPN, ich przebieg zapewnia również połączenie pomiędzy Szlakiem Północnym i Południowym, co znacznie uatrakcyjnia i sprzyja wędrówkom po terenie SPN.

Słowiński Park Krajobrazowy
Słowiński Park Krajobrazowy, fot. Adam Demczak

SZLAKI ZIELONE

Rowy – Dołgie Małe – Rowy 17km

Rozpoczyna się w miejscowości Rowy przez borowe kompleksy leśne SPN, do wschodniego krańca najmniejszego akwenu SPN - jeziora Dołgie Małe (pomost widokowy, obszar objęty ochrona ścisłą ze względu na występującą roślinność).

Dalej wśród zalesionych wydm dochodzi do morza, a następnie równolegle do brzegu morskiego wraca do Rowów. Z plaży najłatwiej można zaobserwować zróżnicowanie wału wydmowego, poddawanego działalności naturalnych żywiołów: fal morskich i wiatru. Współczesne procesy odkrywają również historię szaty roślinnej na Mierzei Gardnieńskiej. Pokłady torfu i liczne pnie dębowe, odsłonięte na plaży są pozostałością lasów liściastych, które panowały tu tysiące lat temu.

Łeba – Wydmy – Łeba 17km

Rozpoczyna się w nadmorskiej miejscowości Łeba. Biegnie brzegiem plaży, stykając się u wejścia na Wydmę Łącką z oznakowaniami szlaku czerwonego. Trasa wiedzie przez malowniczy krajobraz Mierzei Łebskiej. Fragment szlaku przebiega przez Pola wydmowe, umożliwiając obserwację zróżnicowanych form wydmowych od inicjalnych na zapleczu plaży po aktywne barchany wydmowe. Na terenie najlepiej zachowana na naszym wybrzeżu roślinność nadmorska w różnych stadiach rozwoju, roślinność borowa oraz ols, rozwijający się wzdłuż północnego brzegu jeziora Łebsko. W Rąbce Muzeum Przyrodnicze Słowińskiego Parku Narodowego i siedziba Obwodu Ochronnego oraz ekspozycja historyczna w budynku byłej wyrzutni pocisków rakietowych V-2, wzniesiona przez wojska hitlerowskie podczas II wojny światowej.

Nie tylko wydmy...
SPN zaskakuje różnorodnością, fot. Pomorskie.Travel

SZLAK CZERWONY – PÓŁNOCNY

Łeba – Rowy 40km

Prowadzi poprzez teren Parku od miejscowości Łeba do wsi Rowy. Ze względu na trudny teren, odległość do pokonania oraz brak na całej trasie bazy noclegowej i gastronomicznej jest to wyzwanie dla najbardziej wytrwałych turystów. Na trasie Muzeum Przyrodnicze SPN w miejsc. Rąbka, punkt widokowy na jeziorze Łebsko, wyrzutnia rakiet V-2.

Prawie cała trasa prowadzi przez obszar ochrony ścisłej "MIERZEJA" przez najbardziej aktywne z wydm ruchomych na terenie Parku - Wydmę Łącką i Wydmę Czołpińską. Ich szczyty to naturalne punkty widokowe, z których podziwiać można wspaniały krajobrazowo teren Parku. Dalej szlak biegnie przez miejscowość Czołpino prowadząc do dwóch położonych malowniczo wśród boru sosnowego jezior Dołgie Wielkie i Dołgie Małe i wzdłuż północnego brzegu jeziora Gardno do wsi Rowy.

SZLAK ŻÓŁTY – POŁUDNIOWY

Łeba Żarnowska – Gać – Izbica – Kluki – Smołdzino wzdłuż wzgórza Rowokół - Gardna Wielka 39km

Rozpoczyna się w łebie i wiedzie przez miejscowość Żarnowska, Gać, Izbica, Kluki okalając jezioro Łebsko od strony południowej. Szlak o dużych walorach przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych. Prowadzi przez naturalne kompleksy boru sosnowego, lasów olszowych i brzozowych oraz sztucznie wyprowadzonych przez człowieka drzewostanów świerkowych na podłożu torfowym. Wzdłuż szlaku objęty ochroną ponad 150 letni starodrzew sosnowy, bór bagienny na torfowisku wysokim oraz miejsce gniazdowania licznych gatunków ptaków wodnych.

Pomorska Droga Świętego Jakuba

Szlak Św. Jakuba zyskał ostatnio na znaczeniu (został dodany do listy dziedzictwa kulturowego UNESCO w roku 1987) w związku z pragnieniem Europejczyków powrotu do europejskich korzeni kulturowych. Chodzi przede wszystkim o to, by zachęcić ludzi do wolniejszego przemierzania różnych krajów i regionów oraz zasmakowania w różnorodności tychże i zrozumienia ich specyfiki. Odpowiada to starożytnym zwyczajom, kiedy to ludzie spędzali setki dni przemierzając drogę do Santiago de Compostella i jednocześnie stykali się z różnorodnością kulturową, nowymi ideami i trendami rozwoju. Szlak św. Jakuba również kiedyś istniał w rejonie Południowego Bałtyku sięgając od Królewca przez Gdańsk i Szczecin do Rostoku i dalej na zachód.

Przebieg Trasy zobacz więcej

Odcinek: Smołdzino-Trzebiatów – zobacz więcej


ZOBACZ RÓNIEŻ:

Atrakcje w okolicach Słowińskiego Parku Narodowego:

Smołdzino: kościół księżnej Anny, prąd z Łupawy

Gardna Wielka: kościół, diabelski kamień, kitesurferzy

Objazda: szachulcowy kościół, pałac, zapomniana kolej

Rowy: plaża, kościół neoromański, port

Łeba: plaża w Łebie, port, marina, atrakcje Łeby

Parki rozrywki w Łebie: dinozaury, foki, labirynty

Latarnia Morska Stilo

Ustka: latarnia, promenada, ustecka syrenka

Twierdza Ustka – Interaktywny Bunkier Historii Ustki

Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie

Słupsk: Gryfici, Witkacy