Ziemia Słupska. Gdzie historia spotyka się z nowoczesnością 

Otwarta na Bałtyk, ozdobiona malowniczą rzeką Słupią, z licznymi zabytkami miasta Słupska, przykładami klasycznej zabudowy szkieletowej i dowodami postępowej myśli hydrotechnicznej Ziemia Słupska jest niezwykle atrakcyjnym terenem Pomorza. Warto zatrzymać się tu na dłużej.

Największym miastem regionu, jak sama nazwa wskazuje, jest Słupsk. To ponad 700-letnie miasto, nad którym dumnie góruje gotycki Zamek Książąt Pomorskich z odrestaurowanymi spichlerzem Richtera, młynem i Bramą Młyńską. Historia Słupska sięga czasów formowania się państwa polskiego. To tutaj panował ród Gryfitów, którego wspomnienie nadal żywe jest w historycznych murach miasta. Liczne zabytki (oprócz zamku to m.in. ratusz z okazałymi witrażami) sprawiają, że Słupsk jest miastem chętnie odwiedzanym przez turystów.

Nie każdy wie, że to właśnie w Słupsku, we wspomnianym Zamku Książąt Pomorskich, znajduje się największa na świecie kolekcja obrazów awangardowego artysty Stanisława Ignacego Witkiewicza. Muzeum Pomorza Środkowego zgromadziło ponad ćwierć tysiąca portretów, obrazów, rysunków Witkacego.

Kolekcja prac Witkiewicza w Muzeum Pomorza Środkowego, fot. pomorskie.travel

Są również tacy, którzy nie wiedzą, że to właśnie w Słupsku, w budynku Domu Towarowego przy Placu Zwycięstwa, znajduje się prawdziwy zabytek techniki - najstarsza winda w Europie.

Nadmorskie atrakcje

Jeśli zapytasz o nadmorskie atrakcje Ziemi Słupskiej, odpowiedź jest tylko jedna: Ustka. To kąpielisko, które wiosną i latem tętni życiem. Plaża w Ustce to raj dla tych, którym zależy na bliskości miasta i świetnej infrastrukturze (plaża wschodnia) oraz dla tych, którzy leżąc na piasku pragną wyciszenia i spokoju (plaża zachodnia). Ustka to również uzdrowisko, gdzie leczone są schorzenia kardiologiczne i reumatologiczne. Solanki i torfy znajdujące się w tej okolicy to naturalne lekarstwo na wiele dolegliwości. Ustka to świetne restauracje, letnie koncerty, spacery brzegiem morza. Ustka to latarnia morska, która licząc ponad 100 lat, nadal świeci. Warta uwagi jest również latarnia w nieodległym Czołpinie oraz nieco dalej położona latarnia morska Stilo, która uchodzi za jedną z najbardziej urokliwych na całym Pomorzu.

Latarnia morska w Ustce, fot. pomorskie.travel

Ziemia Słupska to jednak nie tylko Bałtyk. To także rzeka Słupia z Papieskim Szlakiem Kajakowym upamiętniającym wodną wyprawę Karola Wojtyły z 1964 roku. Szlak jest niemal tak długi, jak sama rzeka, a jego przepłynięcie dostarcza niezwykłych wrażeń, zarówno sportowych, jak i estetycznych. Warto bowiem podkreślić, że część doliny rzeki Słupi to przepiękny park krajobrazowy z licznymi gatunkami flory i fauny, a także, z drugiej strony, przykład technicznego postępu. To właśnie tutaj na początku XX wieku wznoszono elektrownie wodne, które, ciągle działając, otwarte są dla zwiedzających. Zainteresowanych tego typu atrakcjami z pewnością zainteresuje fakt, że całkiem niedaleko znajduje się również Elektrownia Wodna Żarnowiec, największa w Polsce elektrownia szczytowo-pompowa.

Historyczne perły regionu

Charakterystyczne biało-czarne domy wiejskie. Białe, bo bielone wapnem. Czarne, bo z belkami oblepionymi smołą. Tak właśnie wyglądały (i nadal wyglądają) tradycyjne domostwa Ziemi Słupskiej. Mnóstwo ich tutaj, szczególnie w okolicy Swołowa. Nie bez kozery rejon ten nazywa się Krainą w Kratę. Wspaniale zachowane przykłady budownictwa szkieletowego to powód, dla którego Swołowo ochrzczono Europejską Wsią Dziedzictwa Kulturowego. O to, by stodoła bogatego pomorskiego chłopa, dom chlebowy czy chałupa zagrodnika nadal cieszyły oko, dba Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie.

Po wizycie w pomorskich zagrodach bogatych chłopów, warto udać się do Kluk, gdzie mieści się Muzeum Wsi Słowińskiej. To wyjątkowy skansen, gdzie zobaczyć można, jak Słowińcy, rdzenna ludność tej ziemi, żyła 200 lat temu. Zwiedzamy chałupy z zadbanymi, choć skromnie urządzonymi izbami, przydomowe ogródki, chaty rybackie, niezbędne w okolicy jezior Gardno i Łebsko. Na koniec zjemy wafle, wypiekane na miejscu według starodawnych receptur.

Wizytę na Ziemi Słupskiej warto zakończyć koncertem. Tak, w kompleksie Dolina Charlotty w lipcu i sierpniu każdego roku odbywa się Festiwal Legend Rocka, wyjątkowa uczta muzyczna dla wszystkich miłośników najlepszej muzyki!

 

Elektrownie wodne na Słupi i Łupawie

Elektrownie wodne na Słupi i Łupawie

Słupia i Łupawa to piękne rzeki płynące przez miejscami dziewicze tereny, ciekawe szlaki turystyczne dla kajakarzy, ale przy okazji rzeki bardzo pracowite. Od z górą stu lat ich wody, zaprzężone do pracy przez człowieka, produkują energię elektryczną i to energię ekologiczną.

Jedną z atrakcji turystycznych regionu Pomorza Środkowego są elektrownie wodne na Słupi i Łupawie i ich dopływach. Najstarsze spośród nich pochodzą jeszcze z XIX w., jak choćby Elektrownia Struga, powstała w 1896 r. na Słupi, gdzie do dziś pracuje oryginalna turbina wodna, czyniąc z niej jedną z najstarszych czynnych elektrowni wodnych na świecie. Za najpiękniej położoną uchodzi elektrownia Gałąźnia Mała, wzniesiona w początkach XX w., niegdyś największy tego typu obiekt w północnej Europie, stawiany za wzór dla podobnych inwestycji. Bardzo często miejsca, w których działają elektrownie mają długą historię wykorzystania energii płynącej wody do potrzeb człowieka. Jest tak chociażby w przypadku elektrowni Skarszów Dolny, położonej nad Skotawą, dopływem Słupi, gdzie działała początkowo napędzana wodą papiernia, na której fundamentach stoi dzisiejszy budynek elektrowni.


Dziewięć spośród elektrowni wodnych działających w regionie zostało udostępnionych do zwiedzania. Zwiedzać można wszystkie elektrownie na Słupi i trzy na Łupawie. Bardzo ciekawe rozwiązania techniczne samych elektrowni, a także towarzyszące im budowle hydrotechniczne jak jazy, kanały, zapory i rurociągi, cieszą się sporym zainteresowaniem turystów, zwłaszcza zaś kajakarzy, którzy chętnie odrywają się od nieco monotonnego piękna krajobrazu, by przyjrzeć się niejednokrotnie zabytkowej technice energetycznej. Za najciekawszą z turystycznego punktu widzenia uchodzi elektrownia w Gałąźni Małej, gdzie oprócz działających urządzeń energetycznych, obejrzeć można wystawę ukazującą rozwój myśli hydrotechnicznej i rozmaite zastosowania, jakie w ciągu wieków człowiek wymyślił dla płynącej wody.


Elektrownie wodne na Słupi i Łupawie warto zwiedzić, choćby po to, by dowiedzieć się, że wykorzystanie tzw. odnawialnych źródeł energii nie jest bynajmniej wynalazkiem naszych czasów.