The Low Land, where the mists and the sunrise is the most beautiful.

The Low Land from above - Nogat, fot: pomorskie.travel

The Low Land – the region situated among Gdansk, Malbork and Elblag. A special place due to its history, architecture and people who live here. This land has specific geographical location – it is situated in a depression and has to be drained artificially. It is full of rivers, ditches and canals.

The Low Land is associated with mists, sunrise, sunset and willows. Such landscapes are triggering the imagination and the hearts - says Marta Antonina Lobocka, the leader of the organisation “We love Low Land” and a blogger. We discuss what is worth seeing in Low Land with her.

The Low Land, attractions for everyone...

Pomerania is well known and liked Polish region. The most popular is of course the Tricity agglomeration. Kashuby is also well known. When we ask about the Low Land, very few people know the area…

- Yes, indeed, but is changing slowly. Low Land has a lot to offer. Such landscapes and architecture You  won’t find anywhere, as well as different kind of attractions. For example, like the narrow gage railway and connected with it the turning bridge in Rybina, which is moved manually by two people. It is a unique view and the only such device in Europe.

On the other hand, the waterways lovers will eagerly visit the Low Land Loop, a unique waterway, where You can also use a houseboat. Low Land people are very friendly, so if You come here once, for sure You will come back… on the bike this time. The area is flat so cycling is very easy here.

Fot. pomorskie.travel

Wooded arcaded houses. Low Land is proud of its characteristic architecture.

- Low Land architecture is very special. In every village we have old huts, many old churches and in many cases living open air museums. There is no other places like that in Poland in case of the details and the whole area. In case of the details in Low Land You can be speechless. You can find special wooden carving decorations of houses made by the hand saws. They are situated usually on the edge of roofs, house entrances or above the windows. They are very decorative and were put not only in houses but also on barns and granaries, which proves how important those building were.

House facade in Low Land, fot. pomorskie.travel

- You are the Low Land passionate. Which places to visit do You recommend most?

- It is worth visiting Nowy Dwór Gdanski first, called the capital of Low Land. There is a Low Land Museum here, so the Low Land Historical Park, where You can learn more about the region. It is a must to have a ride on the narrow gage railway. In open-air wagons we may get from Nowy Dwor Gdanski to Mierzeja Wislana.

I usually take tourists or journalists to Nowy Staw, where we have two market squares and a characteristic tower in a shape of a pencil and a tower of a former evangelical church. You have to try a delicious blueberry cake there.

Windmill in Palczewo, fot: M.Bieliński

Also recommend to visit Palczewo, where there is a small, wooden church and an example of a Dutch windmill. That church is really unique . It is quite ordinary from the outside but the interior is beautifully painted. There are old organs there as well, which are still in use. And the sound which comes out of this instrument is remarkable and You can get goose-flesh and be really moved.

The joinery in Olesnie is also worth mentioning. This is the place which was designed by the citizens themselves, who designed the nice space in the barn.It is used for the cultural events, the library and sleeping facilities.

Low Land is the area of the windmills and many villages, which were the witnesses if the history.

- Zulawki and Drewnica are examples of such spaces, which we can call living open air museums due the fact, there are many artefacts there. We can mention the arcaded housesthe Low Land business card. It is worth mentioning Trutnowy and Marynowy villages, where You can find examples of those. In Cyganek, You can have really good dinner. In Maly Holender You can get meat soup or Mennonite soup. You can also try the local cheese , including the classical, produced according to the pre-war recipe “Werdekase”.

If we search for the old windmills, You can still find two, the most famous in Palczewo and Zulawki. Generally, it is worth visiting Low Land villages. Those are really unique places with a climate, a soul.

The arcaded house in Zulawki, fot: pomorskie.travel

When You mention souls… Low Land cemeteries, that is history itself.

    - If someone is interested in a grave art, You really have to visit the cemetery in Stogi, near MAlbork. It is the biggest, well maintained and well known Mennonite cemetery in Low Land. The cemetery in Stawiec,  on the other hand, is smaller, but with more climate. Mennonite tombs are unique. They are rich with ornaments connected with symbols. The old church ruins are also worth mentioning, like those in Fiszewo or Steblewo.

Are Low Land mainly rural area?

   - Rural and farming. Those are the main landscapes here, where human and the nature are so tightly connected with each other, that image stays in our minds. This landscape is very dissimilar, depending on the season of the year. You can discover this area again and again – depending on the nature.

Low land isthe area full of surprises and mysteries. Discovering them is truly a great fun and adventure.

U Młynarza - zagroda edukacyjna w Mokrym Dworze


Letnie kolory Żuław wiślanych, fot. Mateusz Ochocki/pomorskie.travel

Mokry Dwór to mała miejscowość położona między Gdańskiem, a Pruszczem Gdańskim. Do 2018 roku znana była m.in.  z unikatowej w skali kraju imprezy  pod nazwą "Żuławski Tulipan".  Tysiące główek kwiatów układane były w główny dywan, który wzorem nawiązywał do aktualnych wydarzeń. Podczas imprez mogliśmy podziwiać wzory związane np. z  Euro 2012, rokiem Jana Heweliusza 2011 czy z 100 rocznicą odzyskania niepodległości w 2018 roku. Niestety edycja  w 2018 roku była ostatnią edycja imprezy i pozostały nam jedynie piękne wspomnienia i relacje.   

Impreza Żuławski Tulipan
10 edycji doczekała się wyjątkowa impreza plenerowa podczas której tysiące tulipanów tworzyły wyjatkowe wzory, fot. zulawy.org

    Na szczęście w Mokrym Dworze cały mieszka Pan Wiesław Zbroiński, który stał m.in.  za organizacją Żuławskiego Tulipana i jak sam przyznaje  nie był by sobą gdyby czegoś nie wymyślił.  Jaką atrakcję tym razem możemy odwiedzić w Mokrym Dworze?  

  Mokry Dwór  Żuławski krajobraz od niedawna Wzbogacony o piekny wiatrak w Mokrym Dworze, fot. Mateusz Ochocki/pomorskie.travel

Wiesław Zbroiński na co dzień jest sołtysem Mokrego Dworu i lokalnym producentem żywności, przez co w pracy jest praktycznie od świtu do zmierzchu.  Dodatkowo, od dawna interesowały go wiatraki i wręcz marzył aby kiedyś taki powołać. Był dzień kiedy w ręce Pana Wiesława wpadły stare mapy Żuław, a z  map tychże wynikało jedno – koźlaków, paltraków i  holendrów tutaj nie brakowało.  

ODKRYJ KUCHNIE ŻUŁAWSKĄ


Stojacy w Mokrym Dworze wiatrak to konstrukcja drewniana typu paltrak. Jedna osoba jest w stanie obrócić całą konstrukcję, aby ustawic śmigi zgdodnie z kierunkiem wiatru.  Fot. Mateusz Ochocki/pomorskie.travel

Na początku  na Żuławach zaczęły pojawiać się Koźlaki pompujące wodę , które z czasem doposażono w mechanizm do robienia mąki. W kolejnych latach zaczęto budować drewniane paltraki i murowane holendry.   Z różnych powodów na przestrzeni dekad wiatraki zaczęły znikać z krajobrazu Żuław, a burzliwy okres wojenny najmocniej wpłynął na ich liczbę.  


Wnętrze wiatraka, fot. Mateusz Ochocki/pomorskie.travel

Od tego momentu Pan Wiesław wiedział, że wiatraki na Żuławy wrócić muszą.  Poszukiwania zaprowadziły sołtysa z Mokrego Dworu do Wyszogrodu, gdzie znajdował się niedziałający ponad 100 letni wiatrak. Po uzyskaniu wszystkich wymaganych zgód formalnych na m.in. dyslokację obiektu, nastąpił skomplikowany proces rozbiórki i transportu budowli.   W maju 2019 roku, 116 letni wiatrak ponownie został uruchomiony w Mokrym Dworze i z powodzeniem zaczął ponownie pracować.


Wszystkie mechanizmy działajace w środku są oryginalne i pochodzą z 1903 roku, fot. Mateusz Ochocki/pomorskie.travel

Aby dowiedzieć się więcej o historii wiatraka, jego funkcjonowaniu oraz wielu ciekawych aspektach pracy nie tylko młynarza, zapraszamy wszystkich chętnych do wizyty w Mokrym Dworze, gdzie osobiście Pan Wiesław Zbroiński wciela się w rolę prawdziwego przewodnika i jak mało kto przenosi gości w zupełnie inny świat. Dodatkowo na miejscu funkcjonuje mini zoo oraz wypiekany jest tradycyjną metodą chleb wytwarzany z mąki produkowanej na miejscu we wiatraku.

Wiesław Zbroiński
Podczas wizyty w Mokrym Dworze Wiesław Zbroiński zabiera gości w swoista podróż w czasie, zdradzając tajniki często zapomnianej juz pracy młynarza, fot. Mateusz Ochocki/pomorskie.travel

By podkreślić wyjątkowość budowli , wspomnimy tylko że wiatrak w Mokrym Dworze jest prawdopodobnie największym paltrakiem w Europie, a drewniane elementy w środku mają  ponad 500 lat!  Jakie to elementy, gdzie się znajdują i skąd pochodzą -  o tym i wielu innych ciekawostkach dowiecie się na miejscu.  

Więcej informacji o zagrodzie na profilu FB