Bory Tucholskie. Gdzie piękno przyrody zapiera dech w piersiach

Jeden z największych kompleksów borów sosnowych w Polsce. Miejsce, gdzie w ciszy i spokoju rozwija się flora i fauna charakterystyczna dla tej części świata. Bogactwo rzek, jezior i torfowisk, gdzie życie płynie swoim własnym rytmem. Bory Tucholskie. Jeden z najpiękniejszych i najbardziej dziewiczych, nieskalanych ludzką działalnością regionów w Polsce i Europie.

 

Bory Tucholskie to świat roślin i zwierząt, które w wielu przypadkach spotkamy tylko tutaj. Beztrosko rosną tu cisy, dęby, graby czy brzozy. Runo leśne zachwyca bogactwem grzybów, a owoce leśne fascynują smakiem. Znajdziemy tu również pozostałości pierwotnej puszczy albo natkniemy się na tak wyjątkowe gatunki ptaków jak orzeł bielik, głuszec czy czapla siwa.

Bory Tucholskie na mapie to teren w dorzeczu Brdy i Wdy, Równiny Tucholskiej i Równiny Charzykowskiej. Zajmują teren ponad 300 tysięcy hektarów. Wydzielono tu Park Narodowy Bory Tucholskie, który wchodzi w skład Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie.

Rosiczka długolistna w PN Bory Tucholskie, fot. Karolina Lubińska

W pobliżu (ale już na terenie województwa kujawsko-pomorskiego) znajduje się również Rezerwat Cisy Staropolskie z największym skupiskiem tych drzew w całej Europie. Zresztą, rezerwatów na terenie Borów Tucholskich jest aż 25!

Bory Tucholskie - atrakcje dla aktywnych i nie tylko

Bory Tucholskie to atrakcje dla dzieci i dorosłych, to miejsce idealne dla wszystkich, którzy preferują odpoczynek na łonie natury. Liczne szlaki piesze i rowerowe Tucholskiego Parku Krajobrazowego (mają ponad 76 km) położone są w lasach, na ich obrzeżach, nad rzekami i jeziorami. W otoczeniu śpiewu ptaków, szumu drzew, oddychając świeżym, leśnym powietrzem łatwo odciąć się od zgiełku wielkich miast.

Bory Tucholskie zwiedzać można aktywnie, podczas pieszych lub rowerowych wycieczek, albo bardziej turystycznie, czyli podróżując wozami cygańskimi ciągniętymi przez konie.

Kolejnym powodem, dla którego warto odwiedzić Bory Tucholskie są wodne atrakcje oferowane w tej okolicy. W Wierzchowie skorzystać można ze spływów tratwami.

Brda, fot. pomorskie.travel

Miłośnicy kajakarstwa docenią uroki krętej rzeki Brdy. Szlaki kajakowe wyznaczone w tym miejscu należą do najpiękniejszych w Polsce, a zdaniem wielu w całej Europie. Okoliczne lasy, jeziora i łąki stanowią fantastyczne tło podczas wędkowania czy uprawiania turystyki wodnej. Rzeka Brda łączy jeziora Szczytno Wielkie z Końskim, Krępsko i Szczytno Małe, które tworzą zespół jezior Szczycieńskich.

W okolicy (teren gminy Przechlewo) znajduje się również jezioro Krasne. Otoczone iglastym lasem, nieposiadające odpływu ani dopływu, jest obiektem badań miłośników przyrody oraz miejscem, gdzie w ciszy i spokoju spędzić można kojące chwile na łonie natury. 

I jeszcze coś dla tych, którzy lubią podróże w czasie: planując wycieczkę po Borach Tucholskich warto również uwzględnić kamienne kręgi Leśno, czyli cmentarzysko Gotów sięgające czasów epoki brązu.

Co warto zwiedzić w miastach?

Choć Bory Tucholskie to przede wszystkim park narodowy i lasy, nie brakuje tu wartych odnotowania budowli stworzonych przez dawnych mieszkańców regionu. Odwiedzając Chojnice koniecznie przespacerować się należy po Starym Mieście, nad którym góruje Brama Człuchnowska.

Brama Człuchowska w Chojnicach, fot, M.Bieliński

Wraz z basztami i arkadowym przejazdem to pozostałość średniowiecznych fortyfikacji miejskich. Chojnice to również ponad stuletni neogotycki ratusz oraz prawie 700-letni kościół Ścięcia Św. Jana Chrzciciela reprezentujący jedyny w swoim rodzaju styl gotyku nadwiślańskiego.

W pobliskim Człuchowie koniecznie zajrzeć należy za mury zamku krzyżackiego. Jak czytamy w historycznych księgach, komturem na człuchowskim zamku był sam Konrad Wallenrod. Z kolei w niewielkim Koronowie warto zwrócić uwagę na Klasztor Cystersów, którego budowa rozpoczęła się w 1289 roku.

Zamek w Człuchowie, fot. M.Michalska

Na granicy województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego znajduje się niewielka miejscowość Fojutowo, a w niej niezwykła budowla - akwedukt, który swoją konstrukcją nawiązuje do historycznych akweduktów rzymskich. Akwedukt miał łączyć Czerską Strugę z kanałem Brdy, a zbudowano go w 1848 roku.

Agroturystka w Borach Tucholskich jest niezwykle bogata i rozbudowana. Nocleg znajdziemy zarówno w prywatnych domach, apartamentach dedykowanych turystom czy w bogato  urządzonych kompleksach hotelowych ze SPA.

 

 

Szlak kajakowy Wdy

Szlak kajakowy Wdy

Wda, zwana Czarną Wodą to drugi, obok Brdy, słynny szlak kajakowy Borów Tucholskich. Jest to jedna z najpiękniejszych i najbezpieczniejszych rzek nizinnych Polski, która płynie przez mocno zalesiony i mało urbanizowany obszar. Zachwyca ciszą i pięknem dzikiej przyrody.

Szczególną uwagę turysty przykuwa rezerwat przyrody Krzywe Koło w Pętli Wdy z licznymi okazami sędziwych dębów, klonów, lip i buków. Znacząca część trasy wiedzie przez Wdecki Park Krajobrazowy, który powstał specjalnie w celu ochrony nieskażonej przyrody Wdy. Na trasie można spotkać bobry (we Wdeckim Młynie), sarny, czaple siwe, myszołowy i inne zwierzęta.

Rozpoczynająca swój bieg na Równinie Charzykowskiej rzeka charakteryzuje się licznymi meandrami i zakolami na całej swej długości. Wda ma 239 km (długość szlaku to 195 km), wypływa z jeziora Krążno, meandruje przez Bory Tucholskie oraz Wysoczyznę Świecką i uchodzi do Wisły w Świeciu.

Prawie na całej długości, poza górnym biegiem, rzeka Wda jest niezbyt uciążliwa, dobra dla rodzinnego pływania, przeszkody są łatwe do ominięcia, a ilośćprzenosek niewielka. Jedyne trudności można napotkać na jeziorze Wdzydze. Przy niekorzystnej pogodzie, na tak dużym jeziorze jakim są Wdzydze może występować falowanie. Utrudnieniem mogą okazać się także zapory wodne, które wystepują w dolnym odcinku rzeki.

Wda pięknie meandruje wśród lasów tworząc liczne zakola i często zmieniając kierunek. Nadaje się na spływy nawet podczas suszy, ponieważ nie spotyka się tutaj problemu zbyt niskiego stanu wody.

Górny odcinek rzeki należy do bardzo kapryśnych i słabo nadaje się do spływu rodzinnego. Jest to fragment dla ludzi lubiących wyzwania. Większość spływów rozpoczyna się od miejscowości Lipusz i kończy w Tleniu - jest to tzw. "podstawowy" szlak Wdy. Odcinek od Lipusza do Wdzydz jest uroczy, rzeka meandruje wśród pól i łąk. Na tym odcinku wpływamy w granice Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Do Wdzydz płynie się bardzo spokojnie, idealnie dla rodzinnego spływu.

Foto: M.Bieliński, Dep. Turystyki, UMWP