Bory Tucholskie. Gdzie piękno przyrody zapiera dech w piersiach

Jeden z największych kompleksów borów sosnowych w Polsce. Miejsce, gdzie w ciszy i spokoju rozwija się flora i fauna charakterystyczna dla tej części świata. Bogactwo rzek, jezior i torfowisk, gdzie życie płynie swoim własnym rytmem. Bory Tucholskie. Jeden z najpiękniejszych i najbardziej dziewiczych, nieskalanych ludzką działalnością regionów w Polsce i Europie.

 

Bory Tucholskie to świat roślin i zwierząt, które w wielu przypadkach spotkamy tylko tutaj. Beztrosko rosną tu cisy, dęby, graby czy brzozy. Runo leśne zachwyca bogactwem grzybów, a owoce leśne fascynują smakiem. Znajdziemy tu również pozostałości pierwotnej puszczy albo natkniemy się na tak wyjątkowe gatunki ptaków jak orzeł bielik, głuszec czy czapla siwa.

Bory Tucholskie na mapie to teren w dorzeczu Brdy i Wdy, Równiny Tucholskiej i Równiny Charzykowskiej. Zajmują teren ponad 300 tysięcy hektarów. Wydzielono tu Park Narodowy Bory Tucholskie, który wchodzi w skład Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie.

Rosiczka długolistna w PN Bory Tucholskie, fot. Karolina Lubińska

W pobliżu (ale już na terenie województwa kujawsko-pomorskiego) znajduje się również Rezerwat Cisy Staropolskie z największym skupiskiem tych drzew w całej Europie. Zresztą, rezerwatów na terenie Borów Tucholskich jest aż 25!

Bory Tucholskie - atrakcje dla aktywnych i nie tylko

Bory Tucholskie to atrakcje dla dzieci i dorosłych, to miejsce idealne dla wszystkich, którzy preferują odpoczynek na łonie natury. Liczne szlaki piesze i rowerowe Tucholskiego Parku Krajobrazowego (mają ponad 76 km) położone są w lasach, na ich obrzeżach, nad rzekami i jeziorami. W otoczeniu śpiewu ptaków, szumu drzew, oddychając świeżym, leśnym powietrzem łatwo odciąć się od zgiełku wielkich miast.

Bory Tucholskie zwiedzać można aktywnie, podczas pieszych lub rowerowych wycieczek, albo bardziej turystycznie, czyli podróżując wozami cygańskimi ciągniętymi przez konie.

Kolejnym powodem, dla którego warto odwiedzić Bory Tucholskie są wodne atrakcje oferowane w tej okolicy. W Wierzchowie skorzystać można ze spływów tratwami.

Brda, fot. pomorskie.travel

Miłośnicy kajakarstwa docenią uroki krętej rzeki Brdy. Szlaki kajakowe wyznaczone w tym miejscu należą do najpiękniejszych w Polsce, a zdaniem wielu w całej Europie. Okoliczne lasy, jeziora i łąki stanowią fantastyczne tło podczas wędkowania czy uprawiania turystyki wodnej. Rzeka Brda łączy jeziora Szczytno Wielkie z Końskim, Krępsko i Szczytno Małe, które tworzą zespół jezior Szczycieńskich.

W okolicy (teren gminy Przechlewo) znajduje się również jezioro Krasne. Otoczone iglastym lasem, nieposiadające odpływu ani dopływu, jest obiektem badań miłośników przyrody oraz miejscem, gdzie w ciszy i spokoju spędzić można kojące chwile na łonie natury. 

Arboretum w Wirtach, fot. pomorskie.travel

Jakby roślinności było mało, miłośnikom botaniki kłania się Arboretum Wirty nad Jeziorem Borzechowskim. To przepiękny ogród i park, gdzie znajdziemy setki gatunków roślin iglastych i liściastych występujących zarówno lokalnie, jak i w innych częściach Europy, Azji czy Ameryki. W Wirtach znajdziemy jedyny w Polsce okaz orzecha pośredniego, a także drzewa, które liczą prawie 200 lat!

I jeszcze coś dla tych, którzy lubią podróże w czasie: planując wycieczkę po Borach Tucholskich warto również uwzględnić kamienne kręgi Leśno, czyli cmentarzysko Gotów sięgające czasów epoki brązu.

Co warto zwiedzić w miastach?

Choć Bory Tucholskie to przede wszystkim park narodowy i lasy, nie brakuje tu wartych odnotowania budowli stworzonych przez dawnych mieszkańców regionu. Odwiedzając Chojnice koniecznie przespacerować się należy po Starym Mieście, nad którym góruje Brama Człuchnowska.

Brama Człuchowska w Chojnicach, fot, M.Bieliński

Wraz z basztami i arkadowym przejazdem to pozostałość średniowiecznych fortyfikacji miejskich. Chojnice to również ponad stuletni neogotycki ratusz oraz prawie 700-letni kościół Ścięcia Św. Jana Chrzciciela reprezentujący jedyny w swoim rodzaju styl gotyku nadwiślańskiego.

W pobliskim Człuchowie koniecznie zajrzeć należy za mury zamku krzyżackiego. Jak czytamy w historycznych księgach, komturem na człuchowskim zamku był sam Konrad Wallenrod. Z kolei w niewielkim Koronowie warto zwrócić uwagę na Klasztor Cystersów, którego budowa rozpoczęła się w 1289 roku.

Zamek w Człuchowie, fot. M.Michalska

Na granicy województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego znajduje się niewielka miejscowość Fojutowo, a w niej niezwykła budowla - akwedukt, który swoją konstrukcją nawiązuje do historycznych akweduktów rzymskich. Akwedukt miał łączyć Czerską Strugę z kanałem Brdy, a zbudowano go w 1848 roku.

Agroturystka w Borach Tucholskich jest niezwykle bogata i rozbudowana. Nocleg znajdziemy zarówno w prywatnych domach, apartamentach dedykowanych turystom czy w bogato  urządzonych kompleksach hotelowych ze SPA.

 

 

Swornegacie

Swornegacie

Swornegacie to jedna z największych i najstarszych wsi południa Kaszub, położona nad Brdą, między jeziorami Witoczno a Karsińskim. Oddalone są od Chojnic 25 km na północ. Centrum agroturystyczne i zagłębie kajakowe.

Będąc w Sornychgaciach warto odwiedzić Kaszubski Dom Rękodzieła Ludowego, który powstał w 2005 roku. W wewnątrz można zobaczyć sprzęty , które kiedyś używano w gospodarstwie domowym, zobaczyć dzieła sztuki ludowej. Jest to także punkt informacji turystycznej i sklep z pamiątkami. można tutaj kupić wyrobu tutejszych rękodzielników. W obiekcie organizowane są wystawy malarstwa, fotografii i rzeźby kaszubskiej artystów plastyków i rękodzielników.

Kościół pw. Świętej Barbary to neobarokowy kościół w Swornychgaciach powstał w latach 1912 - 1916 wskutek aktywnej działalności ks. Franciszka Drapiewskiego. Autorem projektu był Fritz Kunst z Kolonii. Do roku 1980 obok murowanego kościoła stał drewniany kościółek z 1742 roku, w którym msze święte odbywały się sporadycznie. Kuria Biskupia przekazała go jednak do Kaszubskiego Parku Etnograficznego we Wdzydzach Kiszewskich.

Patronką nowo wybudowanego kościoła została św. Barbara, szczególnie czczona przez rybaków. Zapewne ze względu na to, że mieszkańcy Swornychgaci zajmowali się rybołówstwem. Świątynia została zbudowany z cegły na kamiennej podmurówce i otynkowana. Dach pokryto czerwoną dachówką. Sylwetką kościół nawiązuje do starej kaszubsko-pomorskiej tradycji architektonicznej. Hełm wieży, wykonany z miedzianej blachy, kształtem przypomina cebulę.

Wchodząc do wnętrza kościoła warto zwrócić uwagę na polichromie, których autorem jest brat księdza Franciszka Drapiewskiego - Władysław. Kolorystycznie nawiązują one do krajobrazów okolicy. Ciekawe są również trzy ołtarze i organy o bogatej dekoracji. Wykonali je artyści z Bawarii. Uwagę przykuwają również wspaniałe żyrandole wykonane z drewna i rogu.

W okresie letnim kościół zapełnia się nie tylko mieszkańcami, ale i turystami, uczestnikami obozów i spływów. Liturgia wówczas ma specyficzny wymiar, często międzynarodowy, uświetniana jest poprzez grę na gitarach i śpiew.