Bory Tucholskie. Gdzie piękno przyrody zapiera dech w piersiach

Jeden z największych kompleksów borów sosnowych w Polsce. Miejsce, gdzie w ciszy i spokoju rozwija się flora i fauna charakterystyczna dla tej części świata. Bogactwo rzek, jezior i torfowisk, gdzie życie płynie swoim własnym rytmem. Bory Tucholskie. Jeden z najpiękniejszych i najbardziej dziewiczych, nieskalanych ludzką działalnością regionów w Polsce i Europie.

 

Bory Tucholskie to świat roślin i zwierząt, które w wielu przypadkach spotkamy tylko tutaj. Beztrosko rosną tu cisy, dęby, graby czy brzozy. Runo leśne zachwyca bogactwem grzybów, a owoce leśne fascynują smakiem. Znajdziemy tu również pozostałości pierwotnej puszczy albo natkniemy się na tak wyjątkowe gatunki ptaków jak orzeł bielik, głuszec czy czapla siwa.

Bory Tucholskie na mapie to teren w dorzeczu Brdy i Wdy, Równiny Tucholskiej i Równiny Charzykowskiej. Zajmują teren ponad 300 tysięcy hektarów. Wydzielono tu Park Narodowy Bory Tucholskie, który wchodzi w skład Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie.

Rosiczka długolistna w PN Bory Tucholskie, fot. Karolina Lubińska

W pobliżu (ale już na terenie województwa kujawsko-pomorskiego) znajduje się również Rezerwat Cisy Staropolskie z największym skupiskiem tych drzew w całej Europie. Zresztą, rezerwatów na terenie Borów Tucholskich jest aż 25!

Bory Tucholskie - atrakcje dla aktywnych i nie tylko

Bory Tucholskie to atrakcje dla dzieci i dorosłych, to miejsce idealne dla wszystkich, którzy preferują odpoczynek na łonie natury. Liczne szlaki piesze i rowerowe Tucholskiego Parku Krajobrazowego (mają ponad 76 km) położone są w lasach, na ich obrzeżach, nad rzekami i jeziorami. W otoczeniu śpiewu ptaków, szumu drzew, oddychając świeżym, leśnym powietrzem łatwo odciąć się od zgiełku wielkich miast.

Bory Tucholskie zwiedzać można aktywnie, podczas pieszych lub rowerowych wycieczek, albo bardziej turystycznie, czyli podróżując wozami cygańskimi ciągniętymi przez konie.

Kolejnym powodem, dla którego warto odwiedzić Bory Tucholskie są wodne atrakcje oferowane w tej okolicy. W Wierzchowie skorzystać można ze spływów tratwami.

Brda, fot. pomorskie.travel

Miłośnicy kajakarstwa docenią uroki krętej rzeki Brdy. Szlaki kajakowe wyznaczone w tym miejscu należą do najpiękniejszych w Polsce, a zdaniem wielu w całej Europie. Okoliczne lasy, jeziora i łąki stanowią fantastyczne tło podczas wędkowania czy uprawiania turystyki wodnej. Rzeka Brda łączy jeziora Szczytno Wielkie z Końskim, Krępsko i Szczytno Małe, które tworzą zespół jezior Szczycieńskich.

W okolicy (teren gminy Przechlewo) znajduje się również jezioro Krasne. Otoczone iglastym lasem, nieposiadające odpływu ani dopływu, jest obiektem badań miłośników przyrody oraz miejscem, gdzie w ciszy i spokoju spędzić można kojące chwile na łonie natury. 

Arboretum w Wirtach, fot. pomorskie.travel

Jakby roślinności było mało, miłośnikom botaniki kłania się Arboretum Wirty nad Jeziorem Borzechowskim. To przepiękny ogród i park, gdzie znajdziemy setki gatunków roślin iglastych i liściastych występujących zarówno lokalnie, jak i w innych częściach Europy, Azji czy Ameryki. W Wirtach znajdziemy jedyny w Polsce okaz orzecha pośredniego, a także drzewa, które liczą prawie 200 lat!

I jeszcze coś dla tych, którzy lubią podróże w czasie: planując wycieczkę po Borach Tucholskich warto również uwzględnić kamienne kręgi Leśno, czyli cmentarzysko Gotów sięgające czasów epoki brązu.

Co warto zwiedzić w miastach?

Choć Bory Tucholskie to przede wszystkim park narodowy i lasy, nie brakuje tu wartych odnotowania budowli stworzonych przez dawnych mieszkańców regionu. Odwiedzając Chojnice koniecznie przespacerować się należy po Starym Mieście, nad którym góruje Brama Człuchnowska.

Brama Człuchowska w Chojnicach, fot, M.Bieliński

Wraz z basztami i arkadowym przejazdem to pozostałość średniowiecznych fortyfikacji miejskich. Chojnice to również ponad stuletni neogotycki ratusz oraz prawie 700-letni kościół Ścięcia Św. Jana Chrzciciela reprezentujący jedyny w swoim rodzaju styl gotyku nadwiślańskiego.

W pobliskim Człuchowie koniecznie zajrzeć należy za mury zamku krzyżackiego. Jak czytamy w historycznych księgach, komturem na człuchowskim zamku był sam Konrad Wallenrod. Z kolei w niewielkim Koronowie warto zwrócić uwagę na Klasztor Cystersów, którego budowa rozpoczęła się w 1289 roku.

Zamek w Człuchowie, fot. M.Michalska

Na granicy województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego znajduje się niewielka miejscowość Fojutowo, a w niej niezwykła budowla - akwedukt, który swoją konstrukcją nawiązuje do historycznych akweduktów rzymskich. Akwedukt miał łączyć Czerską Strugę z kanałem Brdy, a zbudowano go w 1848 roku.

Agroturystka w Borach Tucholskich jest niezwykle bogata i rozbudowana. Nocleg znajdziemy zarówno w prywatnych domach, apartamentach dedykowanych turystom czy w bogato  urządzonych kompleksach hotelowych ze SPA.

 

 

Czersk… miejsce w sercu Borów Tucholskich

Czersk… miejsce w sercu Borów Tucholskich

Sercem miasta jest Plac Ostrowskiego ze słynną fontanną z czerskimi pstrągami. Wokół - centrum handlowe oraz rekreacyjny skwer z restauracjami i kawiarnią. Piękna przestrzeń miejska, wielokrotnie nagradzana na forum ogólnopolskim. Plac Ostrowskiego to miejsce wielu wydarzeń kulturalnych. W mieście znajduje się także Urząd Miejski, Centrum Informacji Turystycznej dworzec PKP i PKS, kilka oddziałów banków, komisariat Policji i bogate zaplecze handlowo-usługowe.

Wizytówką miasta jest piękny, neogotycki kościół pw. św. Marii Magdaleny - o ciekawej bryle zewnętrznej i bogatym wyposażeniu. - zbudowany wg projektu Oskara Hossfelda na planie krzyża łacińskiego, trójnawowy z wysoką wieżą (40m.) i czterema dzwonami. Najcenniejszym dziełem sztuki jest tu późnorenesansowy ołtarz główny z obrazami Hermana Hana z 1611 r. oraz romańskie, kamienne kropielnice z XIII i XV w.

Odpoczywając z dziećmi, warto odwiedzić także czerskie parki - Kociewski, Borowiacki i Kaszubski. Parkowe alejki to doskonałe miejsce do zabawy i odpoczynku:

Park Borowiacki przy Alei Tysiąclecia to miejsce pełne energii. Nowoczesny skatepark, ogromny plac zabaw i nowoczesny kompleks sportowy, a do tego ścieżki spacerowe i ogromna, zielona przestrzeń idealna do odpoczynku, pikniku czy spaceru. Ciągnące się wśród zieleni ścieżki, czekają na miłośników joggingu. To park położony niemalże w centrum miasta. W sąsiedztwie Parku Borowiackiego znajduje się nowoczesny stadion miejski wraz z kortem tenisowym oraz wielofunkcyjnym boiskiem ze sztuczną nawierzchnią.

Park Kociewski przy ul. 21 Lutego to idealne miejsce dla tych, którzy cenią ciszę, spokój i bliskość z przyrodą. Tylko tutaj można pospacerować wśród starych, ponad stuletnich drzew i posłuchać o czym szemrze Czerska Struga. Nie będą się tu nudzić także dzieci - czeka na nie kolorowy plac zabaw. Park położony jest na obrzeżach miasta, dlatego pomyślano również o wygodnym parkingu.

Park Kaszubski przy ul. Chojnickiej uwodzi cieniem starej, lipowej alei. Warto przysiąść na chwilę, by w centrum miasta posłuchać śpiewu ptaków lub popatrzeć na bawiące się na placu zabaw dzieci.

Pełną informację turystyczną oraz materiały promocyjne znajdziesz w Centrum Informacji Turystycznej w Czersku - ul. Kościuszki 27a, tel. 52 395 48 12

Zobacz również - Greenways - Naszyjnik Północy

Warto odwiedzić:

Odry

Wieś położona nad Wdą, w odległości ok. 13 km na północ od Czerska. Godnym polecenia jest neoklasycystyczny kościół parafialny w Odrach, zbudowany w latach 1931 - 1933 z wysoką wieżą. We wnętrzu gotycka (ok. 1420 - 1430) rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego, barokowa puszka z 1686 r., 4 barokowe lichtarze cynowe z XVIII w., a także niebieski ornat z XVIII w. wykonany z tkaniny broszowej o motywach kwiatowych.

Z myślą o turystach i miłośnikach przyrody oraz historii otwarto w Odrach filię Muzeum Historyczno-Etnograficznego w Chojnicach, gdzie prezentowane są interesujące eksponaty przyrodnicze i archeologiczne pochodzące z wykopalisk w Rezerwacie "Kręgi Kamienne".

Sam na sam z naturą, czyli atrakcje przyrodnicze:

Leśna ścieżka dydaktyczna wraz z izbą przyrodniczo - leśną znajdują się w Leśnictwie Czersk przy siedzibie leśnictwa usytuowanej przy szosie Czersk - Chojnice. Stanowią one obiekty służące przede wszystkim młodzieży szkolnej, ale udostępnione są również dla reszty społeczeństwa, które wykorzystując bliskie położenie ścieżki od Czerska bardzo często wykorzystuje ją na niedzielne spacery z całą rodziną aby w bardzo miły sposób spędzić czas wolny i chociaż na chwilę oderwać się od zgiełku dnia codziennego.

Suszek - rezerwat przyrody. W pobliżu Rytla (ok. 3,5 km) znajduje się Stacja Przyrodnicza Uniwersytetu Łódzkiego. Jest to terenowe zaplecze badawcze, posiadające urządzoną, udostępnioną do zwiedzania ścieżkę dydaktyczną, na której poszczególne stanowiska oznaczone są specjalnymi tablicami informacyjnymi.

"Mętne" - rezerwat przyrody. W jego skład wchodzi Jezioro Mętne oraz otaczające je tereny podmokłe. Na obszarze tym dominują fitocenozy nieleśne, typowe dla torfowisk przejściowych i wysokich, tam też zlokalizowane jest stanowisko brzozy niskiej, dla ochrony której rezerwat został utworzony. Na terenie rezerwatu występują również inne ciekawe elementy flory i fauny m.in.: rosiczka okrągłolistna, bagno zwyczajne, turzyca bagienna, żmija zygzakowata, zaskroniec, padalec. Rezerwat jest również ostoją żurawia.

"Ustronie" - rezerwat leśny położony około 6 km od Czerska. Ochroną objęto fragment lasu mieszanego o charakterze naturalnym z udziałem buka, dębu, sosny, brzozy, grabu i brekinii.

"Cisy nad Czerską Strugą" - chroni unikalne i liczne stanowisko cisa, pochodne z samosiewów i nasadzeń z XIX wieku. Najatrakcyjniejsza część rezerwatu, z drzewostanem wielogatunkowym, wielopiętrowym z dużym skupiskiem cisów, jest ogrodzona i poruszać się można po tym obszarze tylko po wyznaczonych ścieżkach. Od zachodu rezerwat graniczy z łąkami leżącymi w dolinie Czerskiej Strugi. Około 0,5 km na wschód położone jest Jezioro Świdno.

Rezerwat przyrody "Kręgi Kamienne" jest cmentarzyskiem Gotów, którzy osiedlili się w Odrach ok. 70/80 roku n.e. W rezerwacie znajduje się 10 całych i 2 fragmenty kręgów kamiennych, z których najmniejszy ma średnicę 15 m, a największy 33 m. Na obwodnicy kręgów ustawione są kamienie wystające od 20 do 70 cm ponad powierzchnię ziemi. Liczba ich waha się od 16 do 29 sztuk w jednym kręgu. Prócz kręgów na terenie rezerwatu znajduje się około 30 kurhanów o średnicy od 8 do 12 m.

Pod kręgami odkryto jamy, w których złożone są szkielety i urny z prochami. Obiekt posiada cenne walory przyrodnicze. Świadczy o nich bogactwo porostów naskalnych. Niektóre okazy mogą żyć po kilkaset lub nawet kilka tysięcy lat. Są swoistymi świadkami minionych wieków, a tym samym cennym obiektem badań naukowych. Cmentarzysko odrowskie jest ciekawym obiektem archeologiczno-przyrodniczym w skali europejskiej, a jedynym w Polsce, tak dużym obiektem.

Warto przeczytać: Pomorskie Stonehenge