Odkryj Gdańsk i jego atrakcje

Odkrywaj Gdańsk i jego atrakcje z Pomorskim.Travel

Choć ma ponad tysiąc lat, zachwyca nowoczesnością. Dumne ze swojej niezwykle bogatej historii, otwarte na świat i na przyszłość. Z  widokiem na Bałtyk, port, Motławę, lasy Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Z półwyspem Westerplatte, który pamięta 1 września 1939 roku, terenami dawnej Stoczni Gdańskiej i historyczną bramą nr 2, z Górą Gradową i Twierdzą Wisłoujście, które przywołują czasy napoleońskie. Gdańsk - gród nad Motławą. Fantastyczne miejsce do życia, pracy i rozwoju. Największe miasto w północnej Polsce i jedyne takie na świecie.

Położony nad Zatoką Gdańską, z dostępem do licznych plaż, które wiosną i latem tętnią życiem, otoczony malowniczymi lasami Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, w bliskim sąsiedztwie Kaszub Gdańsk to jedno z najciekawszych miast na mapie Polski. Zachwyca nie tylko krajobrazem, ale również historią. To tutaj od Złotej Bramy do Bramy Zielonej w orszakach królowie Polski pozdrawiali naród. To tutaj, na Długim Targu, znajduje się niezwykle majestatyczny Dwór Artusa i fontanna Neptuna – symbole Gdańska.

Tych symboli jest więcej. Należy do nich również znajdujący się na Długim Pobrzeżu Żuraw, największy i najstarszy z zachowanych dźwigów portowych średniowiecznej Europy , konstrukcja, która od XV wieku zapewniła dynamiczny rozwój gdańskiego portu.

To z Gdańska pochodził wybitny astronom Jan Heweliusz, znakomity wynalazca Daniel Gabriel Fahrenheit czy filozof Artur Schopenhauer. To tutaj polscy żołnierze z Westerplatte bohatersko bronili kraju, gdy Schleswig-Holstein, pancernik III Rzeszy, we wrześniu 1939 roku ostrzeliwał polską składnicę wojskową rozpoczynając tym samym II wojnę światową. To tutaj na terenie Stoczni Gdańskiej w 1980 roku robotnicy zarządzili strajk, który rozpoczął powolną, ale skuteczną falę zmian w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej.

Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku
Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsaku. Fot. Pomorskie.Travel

Dziś Gdańsk określa się jako miasto wolności i solidarności. O historii powstałego tu ruchu NSZZ "Solidarność" opowiada wyjątkowe w skali międzynarodowej Europejskie Centrum Solidarności. Niezwykle oryginalny pod względem architektury obiekt (zbudowany na wzór okrętu) kryje w sobie ekspozycję przybliżającą historię ruchu Solidarność oraz jest miejscem, gdzie odbywa się wiele kulturalnych przedsięwzięć. Również tutaj swoje biuro posiada Lech Wałęsa, pierwszy przewodniczący NSZZ "Solidarność", były prezydent Polski i laureat Pokojowej Nagrody Nobla.

Z Europejskiego Centrum Solidarności, które zlokalizowane jest na terenach dawnej Stoczni Gdańskiej, niedaleko do Muzeum II Wojny Światowej. To najnowsze i najnowocześniejsze muzeum w mieście, zbudowane z niesamowitym polotem. O największym konflikcie zbrojnym opowiada z rozmachem, w szerokim kontekście międzynarodowym.

Gdańsk to gratka nie tylko dla miłośników historii, ale także dla tych, którzy interesują się astronomią i naukami ścisłymi. W dawnych fortach ponapoleońskich działa Centrum Hewelianum. Z kolei w dzielnicy Wrzeszcz w okazałym, ponad stuletnim gmachu swoją siedzibę ma Politechnika Gdańska, jedna z najlepszych uczelni technicznych w kraju.

Mówiąc o Gdańsku, nie możemy zapomnieć również o licznych parkach – przepięknym i kameralnym Parku Oruńskim i urzekającym, niezwykle popularnym Parku Oliwskim, który znajduje się  zaledwie kilka kroków od XIV-wiecznej archikatedry oliwskiej.


Gdański Teatr Szekspirowski gości na swej scenie nie tylko aktorów. Regularnie jest też miejscem koncertów artystów z całego świata. Fot. Dawid Linkowski

To zaledwie przykłady kilku najbardziej charakterystycznych punktów na mapie tego ponad półmilionowego grodu. Gdańsk to miasto, które cały czas się rozwija. Wciąż powstają tu zarówno instytucje kultury (jak choćby w otwarty w ostatnich latach Teatr Szekspirowski i Instytut Kultury Miejskiej), obiekty sportowe (piłkarski stadion w Letnicy, który swoim kształtem nawiązuje do bursztynu), jak i nowoczesne obiekty infrastrukturalne – m.in. port i terminale kontenerowe czy  lotnisko, które staje jednym z najważniejszych portów lotniczych nad Bałtykiem.

Gdańsk to miasto, które swoją nowoczesnością wabi ludzi młodych, a historią i klasycznością interesuje dojrzalsze pokolenia. Gdańsk to miasto, które łączy.

Solidarność

Solidarność

Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność", historyczny fenomen społecznego zrywu przeciwko totalitarnemu systemowi. Choć miał zasięg ogólnopolski, to echa jego istnienia obiegły cały świat, silnie związany jest z Gdańskiem i właśnie w Gdańsku odnaleźć można liczne ślady z okresu jego działania.

NSZZ Solidarność, będąc realizacją jednego ze słynnych 21 postulatów strajkujących w sierpniu 1980 r. Pracowników Stoczni Gdańskiej, powstał we wrześniu tego roku na mocy podpisanego w mieście porozumienia. Było ono częścią tzw. porozumień sierpniowych, bezprecedensowej ugody między społeczeństwem a władzą. Drogę do porozumienia otwarł wybuch strajku solidarnościowego w Stoczni Gdańskiej, której pracownicy ujęli się za swoją koleżanką, Anną Walentynowicz, suwnicową wyrzuconą z pracy za społeczną i opozycyjną działalność. Wkrótce strajk stoczniowy stał się strajkiem ogólnopolskim, kiedy jedna po drugiej przystępowały do niego załogi tysięcy zakładów pracy z całej Polski. Zebrani w sali BHP Stoczni Gdańskiej im. Lenina przedstawiciele strajkujących utworzyli Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który stał się siłą, z jaką władza musiała się liczyć. Negocjacje trwały długo i toczyły się w nieprzyjaznej atmosferze. Skończyły się one zwycięstwem strajkujących: władze partyjne i państwowe przystały na część postulatów protestujących pracowników, w tym na pierwszy z 21 postawionych przez komitet strajkowy. Zakładał on utworzenie wolnych, a więc niezależnych od władzy państwowej związków zawodowych. W ten sposób idea solidarności pomiędzy członkami gnębionego przez system społeczeństwa zmaterializowała się w postaci ruchu społecznego, którego rozmiarów, zasięgu i znaczenia nikt się chyba wówczas nie spodziewał. Logo Solidarności, genialnie zaimprowizowane przez Jerzego Janiszewskiego na długie lata miało stać się symbolem walki zwykłych ludzi o swoje prawa.

Zarejestrowany w Gdańsku związek zawodowy odbył również w Gdańsku, w Hali Olivia swój pierwszy zjazd we wrześniu 1981 r. który na przewodniczącego wybrał przywódcę strajku w Gdańskiej Stoczni - elektryka Lecha Wałęsę.

Euforia częściowego zwycięstwa nad systemem nie trwała jednak długo. Lawinowo pogarszająca się sytuacja gospodarcza kraju, ponawiane strajki, rosnący chaos polityczny - to wszystko doprowadziło do wprowadzenia w grudniu 1981 r. stanu wojennego, który na całe lata zahamował procesy rozpoczęte wraz z powstaniem Solidarności. Zatrzymać ich jednak nie mógł. Solidarność przeszła do podziemia i przez całe lata 80. była główną organizacją opozycyjną, by ponownie pojawić się na głównej scenie zdarzeń tuż przed upadkiem systemu, z którym walczyła przez całe lata.

Gdańsk pełen jest miejsc związanych z Solidarnością. Obok wspomnianych wyżej historycznej sali BHP i Hali Olivia, oglądać można (i trzeba) w Gdańsku plac Solidarności z pomnikiem stoczniowców poległych w 1970 r. Jego budowa była jednym z trzech pierwszych żądań strajkujących w 1980 r. robotników. Szczegółowo i w bardzo przystępny sposób prezentuję dzieje zmagań Polaków i innych narodów Europy o wolność wystawa "Drogi do Wolności". Umiejscowiona w schronie z czasów zimnej wojny oddalonym o paręset metrów od pomnika stoczniowców. Tuż za pomnikiem trwa właśnie budowa Europejskiego Centrum Solidarności. Główna przesłanką projektu jest dbanie o pamięć o Solidarności jako historycznym fenomenie i propagowanie pamięci o jego charakterze i zasługach w Europie i świecie. Na trasie śladami Solidarności nie może zabraknąć także wizyty w Kościele św. Brygidy, który przez cały okres represji w okresie i po stanie wojennym był miejscem gromadzenia się opozycjonistów. Tam również oglądać można pamiątki z wczesnego okresu funkcjonowania Solidarności i innych ruchów opozycyjno-patriotycznych.

Gdańsk to miasto, w którym miało miejsce kilka ważnych wydarzeń z punktu widzenia historii całego świata, a zdarzenia z sierpnia roku 1980 i powstanie NSZZ Solidarność z całą pewnością do takich wydarzeń należą. Zrozumienie najnowszej historii Polski i Europy bez wizyty w Gdańsku i zapoznania się z miejscami na "solidarnościowym szlaku" wydaje się po prostu niemożliwe.