W sercu Gdańska, nieopodal dawnych terenów stoczniowych, stoi Bazylika św. Brygidy w Gdańsku - miejsce, w którym historia splata się z duchowością i sztuką. To tutaj powstaje niezwykły Bursztynowy Ołtarz, a mury świątyni wciąż opowiadają o wydarzeniach, które zmieniły bieg polskiej historii.
Najważniejsze informacje praktyczne o Bazylice św. Brygidy
Lokalizacja Bazyliki pw. św. Brygidy w Gdańsku, ul. Profesorska 17
Godziny otwarcia i zwiedzania Bazyliki św. Brygidy w Gdańsku
Świątynia jest udostępniona zwiedzającym przez cały rok, z wyjątkiem czasu nabożeństw i uroczystości.
Msze: niedziela: 7.00, 9.00, 11.00, 12.30 , 18.30; dzień powszedni: 7.00, 15.00, 18.30
Zwiedzanie: 0d poniedziałku do soboty – 10.00 -18.30, w niedziele 13.30 – 18.30
Bilety wstępu
WSTĘP dla turystów – cegiełka na Bursztynowy Ołtarz
- 6 zł – cegiełka tradycyjna
- 5 zł – cegiełka dla emerytów i studentów
- 3 zł – cegiełka dla dzieci
Jak połączyć wizytę w Bazylice św. Brygidy z innymi atrakcjami?
Zwiedzanie bazyliki najlepiej wpisać w spacer po północnej części Głównego Miasta i terenach postoczniowych – to trasa, która łączy historię, kulturę i nowoczesny Gdańsk.
Początek: Stocznia i historia Solidarności
Zacznij od terenów dawnej Stocznia Gdańska – miejsca narodzin NSZZ Solidarność. Warto zobaczyć:
- Europejskie Centrum Solidarności – nowoczesne muzeum i punkt widokowy
- Plac Solidarności z Pomnikiem Poległych Stoczniowców
- Sala BHP – miejsce podpisania Porozumień Sierpniowych
Spacer w stronę Starego Miasta
Po wyjściu z bazyliki skieruj się w stronę centrum. Po drodze warto zajrzeć do:
- Kościół św. Katarzyny w Gdańsku – najstarszy kościół w mieście
- Wielki Młyn w Gdańsku – średniowieczny gigant przemysłowy
Finał: Główne Miasto i Motława
- Długi Targ w Gdańsku
- Fontanna Neptuna w Gdańsku
- Żuraw w Gdańsku
Historia Bazyliki w skrócie
Średniowieczne początki (XIV wiek)
Początki świątyni sięgają około 1350 roku, gdy istniała tu niewielka kaplica pokutnic pod wezwaniem św. Marii Magdaleny. Wokół niej działała wspólnota kobiet – tzw. magdalenek – które prowadziły pobożne życie. To właśnie one dały początek późniejszemu klasztorowi brygidek.
Rozwój kościoła klasztornego (XIV-XVI wiek)
Pod koniec XIV wieku, dzięki wsparciu zakonu krzyżackiego oraz przybyciu zakonnic ze szwedzkiej Vadsteny, rozpoczęto budowę większego kościoła. Świątynia była stopniowo rozbudowywana przez kolejne stulecia – powstały nowe nawy, prezbiterium, zakrystia oraz wieża dzwonnicza. Charakterystyczne były elementy dostosowane do życia zakonnic, m.in. obejścia i empory.
Zniszczenia wojenne i powojenne (XX wiek)
W czasie II wojny światowej kościół został niemal całkowicie zniszczony. Po 1945 roku popadł w ruinę, a dodatkowe straty przyniosły pożary.
Odbudowa i nowe życie (lata 70.)
Przełom nastąpił w 1970 roku, gdy świątynię przekazano Kościołowi. Odbudowę rozpoczął ks. Henryk Jankowski wraz z mieszkańcami Gdańska. Dzięki ich zaangażowaniu w latach 70. przywrócono bryle kościoła dawny wygląd.
Kościół ludzi pracy (lata 80.)
W okresie narodzin NSZZ Solidarność świątynia zyskała szczególne znaczenie. Bliskość Stoczni Gdańskiej sprawiła, że stała się miejscem spotkań robotników i wsparcia dla środowisk opozycyjnych. To wtedy zaczęto ją nazywać „kościołem ludzi pracy”.
Współczesność i ranga bazyliki
W kolejnych latach, wraz z rosnącym znaczeniem tego miejsca w historii Gdańska i Polski, kościół został podniesiony do godności bazyliki mniejszej.
Skarby Bazyliki św. Brygidy w Gdańsku
Bursztynowy Ołtarz - serce świątyni
To punkt, od którego warto zacząć zwiedzanie. Monumentalna konstrukcja autorstwa prof. Stanisława Radwańskiego i Mariusza Drapikowskiego mierzy ponad 11 metrów wysokości.
- bursztynowe „witraże”, które zmieniają barwę w zależności od światła
- precyzję wykonania – każdy element powstaje ręcznie
- skalę – to jedno z największych dzieł bursztynniczych na świecie
Obraz Matki Boskiej – Opiekunki Ludzi Pracy centralny punkt ołtarza to obraz powstały po tragicznych wydarzeniach Grudnia ’70. Jego symbolika jest głęboko związana z historią Gdańska i robotniczego buntu.
- bursztynowe korony poświęcone przez Jana Pawła II
- niezwykła „sukienka” z białego bursztynu
Bursztynowy orzeł pod sklepieniem – nad ołtarzem unosi się biały orzeł wykonany z bursztynu. To symbol Polski, który zdaje się „wyrastać” z całej kompozycji.
Figury wielkich Polaków u stóp ołtarza znajdują się monumentalne rzeźby: Jana Pawła II oraz Stefana Wyszyńskiego
Symbolika ołtarza
- winorośl – symbol wspólnoty i Kościoła
- kłosy pszenicy – odniesienie do Eucharystii
- planowane bursztynowe płyty i krzyże – opowieść o historii Polski
To miejsce, które „żyje” – ołtarz wciąż jest rozbudowywany.
Bursztynowy ołtarz, kościół św. Brygidy, fot. Pomorskie.Travel
Bursztynowy ołtarz, kościół św. Brygidy, fot. Pomorskie.Travel
Na co jeszcze waro zwrócić uwagę we wnętrzu?
- Gotyckie wnętrze i sklepienia – surowe, ceglane mury i odbudowane sklepienia nadają świątyni wyjątkowy klimat. To dobre miejsce, by poczuć średniowieczny charakter dawnego kościoła klasztornego.
- Kaplicę św. Marii Magdaleny (relikty najstarszej części), to najstarsza część świątyni, związana z działalnością średniowiecznych pokutnic – tzw. magdalenek.
- Obraz „Alegoria Kościoła” – Hermanna Hana, a tematyka obrazu jest związana z „Objawieniami św. Brygidy”
- Barokowa grupa „Ukrzyżowanie” (XVII w.) – scena Ukrzyżowania umieszczona na belce łuku tęczowego. Pochodzi z początku XVII wieku i została przywrócona do wnętrza w 1971 roku.
- Epitafia i płyty nagrobne (XVI-XVIII w.) na ścianach i w posadzce zachowały się liczne kamienne płyty i epitafia, m.in.: Franciszka Szembeka, Beaty Sparre
- Ślady architektury brygidek np: dawne przejścia (obejścia) dla zakonnic, układ naw dostosowany do życia klasztornego
- Tablice i pamiątki Solidarności
- Kryptę – miejsce pamięci i pochówków, w podziemiach Bazyliki znajduje się krypta, pełniąca funkcję miejsca pochówku oraz modlitwy. Spoczywają tu duchowni i osoby zasłużone dla parafii oraz Gdańska. Relikwiarz z fragmentem żuchwy św. Brygidy.