Wydmy, pałace i zachwycająca przyroda. Odwiedzamy Ziemię Lęborską

Trochę historii, sporo zabytków i mnóstwo przyrody. Ziemia Lęborska położona między Wejherowem a Słupskiem to teren, gdzie warto zatrzymać się na dłużej. Lębork to średniowieczna historia, a Łeba to zaproszenie do wyjątkowego spotkania z przyrodą Słowińskiego Parku Narodowego i prawdziwym nadmorskim fenomenem - ruchomymi wydmami.

Ziemia Lęborska, jak sama nazwa wskazuje, w pierwszej kolejności zaprasza do swojego największego miasta, tj. Lęborka. Historia położonej na szlaku Pomorskiej Drogi Św. Jakuba miejscowości cofa nas do czasów średniowiecznych i wiąże się z działalnością Zakonu Krzyżackiego. Odwiedzając Lębork nie sposób nie zwrócić uwagi na XIV-wieczne mury obronne i baszty. To pozostałości po dawnych, ponad 1200-metrowych fortyfikacjach. W okolicy znajdziemy również pozostałości dawnego zamku krzyżackiego z basztami i XIV-wiecznym kompleksem, który był niegdyś siedzibą krzyżackiego wójta.

Najważniejszym zabytkiem w mieście jest Sanktuarium św. Jakuba, którego budowa zakończyła się w 1345 roku, a który dziś zachwyca m.in. XVIII-wiecznym tabernakulum z kości słoniowej. Gotycki kościół ceglany jest siedzibą klasztoru franciszkanów i znajduje się na szlaku pielgrzymkowym do hiszpańskiego Santiago de Compostella.

Opuszczając Lębork, warto udać się na północ, w kierunku Bałtyku i zaczarowanego świata Słowińskiego Parku Narodowego.

Pałace i rezerwaty

Nim dotrzemy do Łeby, przejeżdżamy przez "pałacową" gminę Wicko. Ponad stuletni pałac w Poraju, wpisany na listę zabytków pałac w Charbrowie z 1660 roku czy XVI-wieczny pałac w Nowęcinie to przykłady wspaniałej, dostojnej architektury sprzed lat. Ale Wicko i okolice to także bardzo zielone tereny. Na Wybrzeżu Słowińskim podziwiać można Łebsko, trzecie największe jezioro w Polsce i Mierzeję Łebską, która cienką linią lądu oddziela je od morza. Znajdują się tu rezerwaty przyrody na czele z Mierzeją Sarbską odgradzającej jezioro Sarbsko od Bałtyku.

Znaleźć tu można ruchome wydmy, których wysokość sięgać może nawet 24 m n.p.m.

Wędrówka po wydmach

Północna część Ziemi Lęborskiej to przede wszystkim Słowiński Park Narodowy. Raj dla miłośników przyrody, jezior, torfowisk, lasów, łąk, flory i fauny. Raj dla tych, którzy pragną ciszy i spokoju, chcą pooddychać świeżym, morskim powietrzem, poczuć bryzę znad Bałtyku. Słowiński Park Narodowy to ruchome wydmy i liczne ciekawostki, które zgłębiać można na własną rękę lub z przewodnikiem. Jedną z ciekawostek jest fakt, że dopóki wydmy nie pokryją się roślinnością, przesuwają się zgodnie z rytmem wiejącego wiatru. Spacerowanie po wydmach (tylko po szlakach wyznaczonych przez pracowników Słowińskiego Parku Narodowego!) przypomina momentami wycieczkę po pustyni. O tym, że jesteśmy nad morzem a nie na gorących piaskach przypomina wiatr, który nad otwartym Bałtykiem nieustannie daje o sobie znać.

 

Najlepszym miejscem wypadowym do spacerów po wydmach i Słowińskim Parku Narodowym jest Łeba. To niewielka nadmorska miejscowość ze świetną infrastrukturą. Znajdziemy tu hotele, pensjonaty, apartamenty, restauracje, kafejki. Łeba urzeka lokalizacją: od północy otwiera się na Bałtyk, od wschodu graniczy z jeziorem Sarbsko, a od zachodu otula jezioro Łebsko i Słowiński Park Narodowy.

Choć Łeba to dziś przede wszystkim cel podróży turystów i miłośników przyrody, nie można zapominać, że to również stary port,  ośrodek rybacki i przystań jachtowa.

Wiosną i latem Łeba oferuje szereg atrakcji dla dzieci i dorosłych. Łeba to wydmy, park, ale też piękna, szeroka plaża, na której wylegujemy się aż do zachodu słońca.

Św. Jakub na Ziemi Leborskiej

Św. Jakub na Ziemi Leborskiej

Święty Jakub starszy, apostoł i brat ewangelisty Jana i jeden z pierwszych męczenników chrześcijaństwa, to ważna postać z kręgu duchowości i mitologii chrześcijańskiej, będącej jedną z podstaw kultury europejskiej. Jego kult, bardzo popularny w całej Europie w średniowieczu, od końca XX wieku odżywający po wiekach zapomnienia, ma swój istotny ośrodek w Lęborku i jego okolicy.

Postać św. Jakuba starszego, a zwłaszcza jego patronat nad pielgrzymstwem wraz z najważniejszym sanktuarium w Santiago de Compostella, był przez setki lat osią, wokół której skupiały się zjawiska bardzo znaczące dla kształtu kultury europejskiego chrześcijaństwa. Poza aspektem religijnym we wszelkich jego przejawach, pielgrzymowanie do grobu św. Jakuba w Hiszpanii stanowiło trudny do przecenienia czynnik integrujący członków rozmaitych grup etnicznych, tworzących kulturową mozaikę średniowiecza europejskiego. Setki kilometrów szlaków pielgrzymich, wędrowanie przez obce kraje, poznawanie ludzi różniących się językiem i obyczajem, ale wiedzionych wspólną ideą - to wszystko budziło świadomość ponadetnicznych wartości ludzkich i cywilizacyjnej wspólnoty. Opowieści - te autentyczne i te nieco ubarwione - przynoszone w rodzinne strony przez pielgrzymów, niezależnie od tego czy faktycznie dotarli do Compostelli, czy utknęli gdzieś po drodze, były źródłem wiedzy o świecie, zaspakajającej odwieczny ludzki głód poznania. Mimo, że jednocząca się obecnie Europa wśród swoich patronów nie wymienia św. Jakuba, to wpływ jego kultu na zjawiska integracji europejskiej przed wiekami był tak duży, że bez trudu można uznać go za patrona tego procesu w ciągu całej, burzliwej historii kontynentu.

Ziemia Lęborska, oddalona o tysiące kilometrów od Santiago de Compostella, ale leżąca na ważnym szlaku wiodącym do tego sanktuarium, była ośrodkiem pielgrzymstwa i jakubowego kultu już w średniowieczu. Lębork i jego najbliższa okolica mają też swój udział w renesansie pątnictwa, do którego wezwał w 1982 r. w Compostelli najsłynniejszy pielgrzym XX wieku - papież Jan Paweł II.

Wśród lęborskich kontekstów jakubowych na pierwsze miejsce wysuwa się istniejąca od XIV wieku parafia św. Jakuba Apostoła wraz ze swoim zabytkowym, gotyckim kościołem. Od połowy lat 90., nawiązując do tradycji średniowiecznej, Lębork organizuje Jarmark Odpustowy św. Jakuba, który jest imprezą o charakterze ogólnomiejskim. Św. Jakub Apostoł jest zresztą od końca lat 90. oficjalnym patronem miasta. Władze samorządowe zadbały też o wytyczenie szlaku kulturowego pod nazwą "Pomorska Droga św. Jakuba", będącego od niedawna częścią dużego projektu, w którym partnerami są, oprócz gmin powiatu lęborskiego, również organizacje i instytucje z Litwy i Niemiec.

Lębork i Ziemia Lęborska odnajdują w postaci św. Jakuba i wszystkich towarzyszących jego dawnemu i obecnemu kultowi zjawiskach wartości służące nie tylko rozwojowi regionu i jego promocji, ale budowaniu ponadregionalnych więzi współpracy i kontaktów.

Foto: R.Baranowski, Dep. Turystyki, UMWP