O bogactwie i przywiązaniu do dobrobytu dawnych Pomorzan, dowodzą w dużej mierze zachowane do dziś okazałe kamienice mieszczańskie oraz domy i rezydencje patrycjuszowskie. Miejscem szczególnym pod tym względem był Gdańsk, w którym kamienice tworzą jeden z najcenniejszych elementów architektury miasta. Bogaci gdańscy mieszczanie budowali swe domy z wyjątkowym rozmachem, korzystając z usług najwybitniejszych architektów i rzeźbiarzy. O skali tego przedsięwzięcia może świadczyć fakt, iż polscy królowie odwiedzający nadmotławski gród mieszkali właśnie w patrycjuszowskich kamienicach, gdyż były one często bardziej komfortowe niż specjalnie przygotowane dla nich budowle (np. Brama Zielona). Tak więc właśnie w Gdańsku podziwiać możemy najwspanialsze przykłady kamienic mieszczańskich w skali kraju. Również w innych miastach nie brakuje interesujących zabytkowych domów: w Słupsku, Chojnicach, Tczewie czy Wejherowie. Specyficznym przykładem jest natomiast Gdynia, gdzie niemal całe śródmieście zabudowane jest monumentalnymi, modernistycznymi kamienicami z lat 20. i 30. ubiegłego wieku. Dziś stanowią one wybitny przykład tego stylu w skali Europy. Należy też wspomnieć o uzdrowiskowej architekturze w Sopocie i Ustce, gdzie eklektyczne i secesyjne budynki tworzą niepowtarzalny klimat.

Zwiedzając pomorskie miasta warto zatem zwrócić uwagę na interesującą, często unikalną zabudowę mieszkalną, odkryć misterne zdobienia i detale architektoniczne, rozpoznać poszczególne style i dowiedzieć się jak mieszkali ludzie na przestrzeni wieków.

Kamienica przy ul. Bielińskiego 2 w Kartuzach

Adres:

Ul. Bielińskiego 2

83-300 Kartuzy

Budynek secesyjny, który został wzniesiony w 1905 roku.

Trzykondygnacyjny, murowany, tynkowany, podpiwniczony, z wysokim dwupasmowym dachem krytym dachówką ceramiczną. Elewacja frontowa (południowo - zachodnia) siedmioosiowa, z głównym wejściem do budynku zamkniętym półkoliście i obwiedzionym pasem tynku. Drzwi dwuskrzydłowe, płycinowe, zdobione motywem roślinnym. Nad wejściem znajdują się dwa balkony, pierwszy w drugiej kondygnacji wsparty na bogato zdobionych motywami roślinnymi konsolach, z balustradą kutą w formie przeplatających się pędów i słoneczników. Drugi balkon w trzeciej kondygnacji wsparty jest na stalowych wspornikach z taka sama balustradą.


Oś elewacji wieńczy szczyt o neobarokowej formie z czteropolowym oknem w tynkowanej opasce z kostkami w narożach, otoczonych płaskorzeźbionym, stylizowanym motywem okuciowym z wijącą się taśmą. W górnej, półokrągłej, obwiedzionej gzymsem partii szczytu znajduje się płaskorzeźbiony nietoperz z głową o cechach ludzkich, w najwyższym punkcie stylizowana szyszka. Wszystkie okna w budynku są prostokątne, czteropolowe, z profilowanymi podokiennikami. W przestrzeniach międzyokiennych przez całą wysokość budynku biegną lizeny, a pod okapem znajduje się pas fryzur z sześcioma stylizowanymi tryglifami, w osi data budowy. W dachu po obu stronach szczytu znajdują się drewniane lukarny z dwuspadowym daszkiem krytym dachówką. Klatka schodowa z drewnianą balustradą tralkową, podchwyt zakończony głową smoka, zespół płycinowych drzwi do mieszkań z nadświetleniami.


Informacje opracowane na podstawie:

PROGRAMU OPIEKI NAD ZABYTKAMI POWIATU KARTUSKIEGO 2010 -2013