Bory Tucholskie. Gdzie piękno przyrody zapiera dech w piersiach

Jeden z największych kompleksów borów sosnowych w Polsce. Miejsce, gdzie w ciszy i spokoju rozwija się flora i fauna charakterystyczna dla tej części świata. Bogactwo rzek, jezior i torfowisk, gdzie życie płynie swoim własnym rytmem. Bory Tucholskie. Jeden z najpiękniejszych i najbardziej dziewiczych, nieskalanych ludzką działalnością regionów w Polsce i Europie.

 

Bory Tucholskie to świat roślin i zwierząt, które w wielu przypadkach spotkamy tylko tutaj. Beztrosko rosną tu cisy, dęby, graby czy brzozy. Runo leśne zachwyca bogactwem grzybów, a owoce leśne fascynują smakiem. Znajdziemy tu również pozostałości pierwotnej puszczy albo natkniemy się na tak wyjątkowe gatunki ptaków jak orzeł bielik, głuszec czy czapla siwa.

Bory Tucholskie na mapie to teren w dorzeczu Brdy i Wdy, Równiny Tucholskiej i Równiny Charzykowskiej. Zajmują teren ponad 300 tysięcy hektarów. Wydzielono tu Park Narodowy Bory Tucholskie, który wchodzi w skład Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie.

Rosiczka długolistna w PN Bory Tucholskie, fot. Karolina Lubińska

W pobliżu (ale już na terenie województwa kujawsko-pomorskiego) znajduje się również Rezerwat Cisy Staropolskie z największym skupiskiem tych drzew w całej Europie. Zresztą, rezerwatów na terenie Borów Tucholskich jest aż 25!

Bory Tucholskie - atrakcje dla aktywnych i nie tylko

Bory Tucholskie to atrakcje dla dzieci i dorosłych, to miejsce idealne dla wszystkich, którzy preferują odpoczynek na łonie natury. Liczne szlaki piesze i rowerowe Tucholskiego Parku Krajobrazowego (mają ponad 76 km) położone są w lasach, na ich obrzeżach, nad rzekami i jeziorami. W otoczeniu śpiewu ptaków, szumu drzew, oddychając świeżym, leśnym powietrzem łatwo odciąć się od zgiełku wielkich miast.

Bory Tucholskie zwiedzać można aktywnie, podczas pieszych lub rowerowych wycieczek, albo bardziej turystycznie, czyli podróżując wozami cygańskimi ciągniętymi przez konie.

Kolejnym powodem, dla którego warto odwiedzić Bory Tucholskie są wodne atrakcje oferowane w tej okolicy. W Wierzchowie skorzystać można ze spływów tratwami.

Brda, fot. pomorskie.travel

Miłośnicy kajakarstwa docenią uroki krętej rzeki Brdy. Szlaki kajakowe wyznaczone w tym miejscu należą do najpiękniejszych w Polsce, a zdaniem wielu w całej Europie. Okoliczne lasy, jeziora i łąki stanowią fantastyczne tło podczas wędkowania czy uprawiania turystyki wodnej. Rzeka Brda łączy jeziora Szczytno Wielkie z Końskim, Krępsko i Szczytno Małe, które tworzą zespół jezior Szczycieńskich.

W okolicy (teren gminy Przechlewo) znajduje się również jezioro Krasne. Otoczone iglastym lasem, nieposiadające odpływu ani dopływu, jest obiektem badań miłośników przyrody oraz miejscem, gdzie w ciszy i spokoju spędzić można kojące chwile na łonie natury. 

Arboretum w Wirtach, fot. pomorskie.travel

Jakby roślinności było mało, miłośnikom botaniki kłania się Arboretum Wirty nad Jeziorem Borzechowskim. To przepiękny ogród i park, gdzie znajdziemy setki gatunków roślin iglastych i liściastych występujących zarówno lokalnie, jak i w innych częściach Europy, Azji czy Ameryki. W Wirtach znajdziemy jedyny w Polsce okaz orzecha pośredniego, a także drzewa, które liczą prawie 200 lat!

I jeszcze coś dla tych, którzy lubią podróże w czasie: planując wycieczkę po Borach Tucholskich warto również uwzględnić kamienne kręgi Leśno, czyli cmentarzysko Gotów sięgające czasów epoki brązu.

Co warto zwiedzić w miastach?

Choć Bory Tucholskie to przede wszystkim park narodowy i lasy, nie brakuje tu wartych odnotowania budowli stworzonych przez dawnych mieszkańców regionu. Odwiedzając Chojnice koniecznie przespacerować się należy po Starym Mieście, nad którym góruje Brama Człuchnowska.

Brama Człuchowska w Chojnicach, fot, M.Bieliński

Wraz z basztami i arkadowym przejazdem to pozostałość średniowiecznych fortyfikacji miejskich. Chojnice to również ponad stuletni neogotycki ratusz oraz prawie 700-letni kościół Ścięcia Św. Jana Chrzciciela reprezentujący jedyny w swoim rodzaju styl gotyku nadwiślańskiego.

W pobliskim Człuchowie koniecznie zajrzeć należy za mury zamku krzyżackiego. Jak czytamy w historycznych księgach, komturem na człuchowskim zamku był sam Konrad Wallenrod. Z kolei w niewielkim Koronowie warto zwrócić uwagę na Klasztor Cystersów, którego budowa rozpoczęła się w 1289 roku.

Zamek w Człuchowie, fot. M.Michalska

Na granicy województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego znajduje się niewielka miejscowość Fojutowo, a w niej niezwykła budowla - akwedukt, który swoją konstrukcją nawiązuje do historycznych akweduktów rzymskich. Akwedukt miał łączyć Czerską Strugę z kanałem Brdy, a zbudowano go w 1848 roku.

Agroturystka w Borach Tucholskich jest niezwykle bogata i rozbudowana. Nocleg znajdziemy zarówno w prywatnych domach, apartamentach dedykowanych turystom czy w bogato  urządzonych kompleksach hotelowych ze SPA.

 

 

Chojnice

Chojnice

Chojnice to ponad 40 - tysięczne miasto, stolica powiatu chojnicieko, położone w zachodniej części Borów Tucholskich. Znaczenie miasta zauważył już Jan Długosz, który nazwał je "kluczem i bramą Pomorza".

Pierwsza wzmianka o istnieniu miasta pochodzi z 1275 r. i została zawarta w dokumencie wystawionym augustianom ze Swornychgaci, jednak wiemy że już wcześniej na tych terenach funkcjonował gród obronny. Chojnice od lat są ważnym ośrodkiem handlowym i istotnym węzłem komunikacyjnym. Miasto położone jest na przebiegu dawnego traktu łączącego Berlin z Królewcem.

Niewiele w Polsce jest takich miejsc, gdzie przeszłość z przyszłością splatają się tak bardzo jak w Chojnicach, a do tego wszystko otoczone jest zachwycającą przyrodą. Malowniczy krajobraz pojezierza współgra z otwartością i życzliwością mieszkańców. To właśnie chojniczanie mogą poszczycić się bliskością Parku Narodowego "Bory Tucholskie", zamieszkaniem w sąsiedztwie Zaborskiego Parku Krajobrazowego, czy możliwość wybrania się na jedno z ponad 50 jezior, które znajdują się w okolicy. Najważniejszą funkcję turystyczną w tym regionie pełni miejscowość Charzykowy, która jest kolebką żeglarstwa polskiego.

W mieście zachowała się część dawnej zabudowy, mury warowne wraz z basztami oraz liczne zabytki architektoniczne. Stare miasto zamykały mury miejskie z 3 bramami i 22 basztami. Do dzisiejszych czasów zachowały się jedynie 3 baszty: Wronia, Szewska i Kurza Stopa oraz Brama Człuchowska. To w niej mieści się
Muzeum Historyczno-Etnograficznego, które prezentuje dorobek regionu w formie ekspozycji stałych i wystaw czasowych. Pod wspomnianą bramą znajduje się rzeźba wykonana z części samochodowych przez jednego z chojnickich artystów, przedstawia ona tura - symbol miasta. Przechodząc pod bramą wkraczamy w zabytkową część Starego Miasta z kamieniczkami, rynkiem, neogotyckim ratuszem i urokliwą fontanną, której rzeźby przedstawiają korowód świętojański. Miejsce to stanowi punkt spotkań i odpoczynku na trasie zwiedzania.

Ze Starego Rynku już niedaleko do Placu Kościelnego, na którym znajduje się późnobarokowy kościół pojezuicki p.w. Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny ze wspaniałym wystrojem wnętrza oraz pochodzący z XIV w. Kościół p.w. Ścięcia Św. Jana Chrzciciela o architekturze nadwiślańskiego gotyku, noszący miano bazyliki mniejszej.

Spragnionych obcowania ze sztuką zainteresuje zapewne Galeria Muzeum Janusza Trzebiatowskiego, urodzonego w Chojnicach a związanego artystyczne z Krakowem artysty zajmującego się rzeźbą, malarstwem i poezja.

Miasto Chojnice posiada w swojej ofercie również doskonałe miejsce rekreacyjne- Park Tysiąclecia. Bogactwo zieleni, wody i miejsc do wypoczynku, atrakcje dla najmłodszych sprawiają, że jest to przestrzeń wielofunkcyjna. W parku znajduje się bulodrom, siłownia , place zabaw, skatepark, stoły dla szachistów, zbudowano również ścieżki rowerowe i alejki pełniące funkcje edukacyjne.

Po odpoczynku na świeżym powietrzu warto wybrać się do Parku Wodnego lub "Eksperymentarium" gdzie poprzez doświadczenie i zabawę można zapoznać się z historią, przyrodą i ciekawostkami regionu.

Foto: M.Bieliński, Dep. Turystyki, UMWP