Pałac Sierakowskich w Waplewie Wielkim

Pałac Sierakowskich wraz z pozostałościami dawnych zabudowań gospodarczych, parkiem i pobliską rodową kaplicą grobową, stanowi historyczną pamiątkę po ważnym, choć niewielkim ośrodku polskości. Ten gościnny polski dom odwiedzali wielcy polscy pisarze, politycy i artyści. W Waplewie gościł m.in. Stefan Żeromski, pisząc później: „ażeby przez chwilę napawać się pięknem jego parku i rzucić okiem na dzieła sztuki, istotnie bezcenne, zgromadzone w starym pałacu”.

Waplewo położone jest w miejscu starego pruskiego pola Rassinen (Raszynen). W 1376 r. po raz pierwszy nazwano je Wapils. W XV-wiecznych aktach, jako właściciela wymienia się Segenanda von Wapils – rycerza zakonu krzyżackiego, znanego z działalności dyplomatycznej i politycznej. Około 1483 r. majątek przeszedł na ponad 100 lat w ręce rodziny Rabe herbu Kos. Przypuszczalnie w tym czasie powstał w Waplewie pierwszy dwór, zachowały się także informacje o istnieniu ogrodu. W 1611 r. majątek waplewski stał się własnością rodziny Niemojewskich herbu Rolicz, a następnie w 1641 r. hrabiego Jana Biberstein-Zawadzkiego herbu Rogala, spokrewnionego po kądzieli z Wazami.

Zawadzki służył królowi Zygmuntowi III Wazie, następnie był podkomorzym na dworze króla Władysława IV. To on właśnie odbierał w imieniu króla Władysława przysięgę na wierność królowi polskiemu od miasta Gdańska. Zawadzki postawił w Waplewie murowany dwór, który w swym obrysie zachował się do dnia dzisiejszego. Według XVII-wiecznych tendencji dwór otrzymał formę niskiego, parterowego budynku z bocznymi skrzydłami naśladującymi alkierze. Po Zawadzkich Waplewo otrzymali Chełstowscy, by z kolei w 1726 r. przejść w ręce rodu Bagniewskich, herbu Bawół. Powtórne małżeństwo wdowy po Bagniewskim wniosło majątek waplewski do rodziny Sierakowskich, herbu Ogończyk.

W 1888 r. Sierakowscy rozbudowali dwór, nadając mu cechy założenia pałacowego. Wcześniej, w ostatniej ćwierci XVIII w., w Waplewie powstał piękny park krajobrazowy, z jeszcze klasycznym szpalerem lipowym usytuowanym na przedłużeniu osi dworu. Sierakowscy utrzymali majątek waplewski do czasów II wojny światowej. Po wojnie majątek przejął Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej. W latach 70. obiekt został poddany gruntownemu remontowi. W listopadzie 2006 r. zespół pałacowo-parkowy w Waplewie przekazany został Muzeum Narodowemu w Gdańsku, w celu stworzenia tam oddziału pod nazwą Muzeum Tradycji Szlachty Polskiej. Pomorski Ośrodek Kontaktów z Polonią.

Dwór został zbudowany na planie prostokąta, do którego dłuższego boku od strony wschodniej dostawiono dwa skrzydła w formie alkierzy, przez co w rzucie przypomina kształt litery C. Od frontu jest to skromny, parterowy budynek z ryzalitem pośrodku i dwoma niższymi skrzydłami bocznymi. Tylna część budynku po przebudowie neoklasycznej nabrała cech antycznej budowli – jest piętrowa, nadbudowane piętro jest zwieńczone trójkątnym naczółkiem z akroterionami, wspartym na smukłych kolumnach kryjących balkon. Niegdyś dwór połączony był od strony parku z pięknym ogrodem zimowym – Sierakowscy słynęli ze swoich kolekcjonerskich zamiłowań, w tym również botanicznych. Oranżeria ta została później przekształcona na oficynę mieszkalną.

Autor: ROBiDZ w Gdańsku, Wrota Pomorza

Foto: R.Baranowski, Dep. Turystyki, UMWP

W pobliżu

Ulubione

Niestety, nie masz jeszcze dodanych, ulubionych pozycji.

Tutaj tekst tłumaczący po co jest ta funkcjonalność oraz wytłumaczenie tekstowe uproszczonej grafiki poniżej.

Niestety, nie masz jeszcze dodanych, ulubionych pozycji.

Odkryj

Gastronomia

Noclegi