Żółty szlak „Kaszubskiej Marszruty”

Szlak otacza Park Narodowy „Bory Tucholskie” prowadząc rowerzystów przez lasy Zaborskiego Parku Krajobrazowego na zachodnim brzegu jeziora Charzykowskiego, a dalej lewym brzegiem rzeki Brdy do Rytla i wzdłuż drogi krajowej do Czerska.

Pomimo, że żółty szlak prowadzi podobnie jak czerwony z Charzyków do Czerska, to ich jedynym wspólnym odcinkiem jest 10 km część pomiędzy Chocińskim Młynem a Drzewiczem. Ten najdłuższy, prawie 70 kilometrowy szlak „Kaszubskiej Marszruty” na pewno zadowoli turystów pragnących nasycić się naturą regionu jak i chcących dowiedzieć się o jego historii. Trasa w całości oznakowana.

Czas potrzebny na pokonanie trasy: ok. 7 godzin

 

Przebieg:

Jezioro Chrzykowskie – (1,4 km) Charzykowy – (4,7 km) Wolność – (6,3 km) Łukomie – (10,8 km) Kopernica – (15,2 km) Babilon most – (19,4 km) Chociński Młyn – (23,5 km) Swornegacie – (28,2 km) Drzewicz – (33,5 km) Czernica – (35,9 km) Męcikał Struga – (37,1 km) Męcikał – (38,5 km) Dąbrówka – (42,5 km) Duża Klonia – (43,7 km) Mylof – (48,1 km) Rytel Dworzec – (51,1 km) Rytel – (57,1 km) Gutowiec – (61,6 km) Nieżurawa – (66,1 km) Czersk

0 km – Charzykowy – duża miejscowość letniskowa położona nad Jeziorem Charzykowskim, kolebka polskiego żeglarstwa. Pierwotna osada mieściła się na południowozachodnim brzegu jeziora. Na Zamkowej Górze Krzyżacy założyli zamek pomocniczy Buchwald, należący do komturii człuchowskiej. W 1350 r. doszło do lokacji Charzyków. Na początku XX w. zaczęła rozwijać się turystyka, w 1912 r. powstało niemieckie Stowarzyszenie Żeglarskie, w 1922 r. Otton Weiland założył pierwszy w niepodległej Polsce klub żeglarski. Charzykowy znajdują się na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Położony jest on na Równinie Charzykowskiej i obejmuje północnozachodnią część Borów Tucholskich oraz skrawek Pojezierza Krajeńskiego. Większość obszaru zajmuje żwirowo-piaszczysta równina sandrowa powstała z roztopowych wód lodowcowych. Na terenie parku znajduje się 47 jezior, w większości rynnowych i wytopiskowych. Cennym elementem krajobrazu są oligotroficzne leśne jeziora lobeliowe. W lasach Zaborskiego Parku Krajobrazowego przeważają bory sosnowe rosnące na słabych glebach bielicowych. W południowej części parku, na terenie wzgórz morenowych, rosną naturalne lasy bukowe z bogatym runem.

Jedziemy przez wieś promenadą, ul. Jeziorną, Czarna Droga, Droga pod Strzechą, Kalinową i Ogrody, po czym drogą gruntową poprzez lasy, łąki wspinamy się na zbocze, mijając po lewej malownicze Wzgórze Wolność (206 m). Skręcamy w szutrową drogę, mijając po prawej Leśniczówkę Wolność. Droga doprowadza nas do dawnej osady młyńskiej Kopernicy, gdzie zaczyna się asfalt. Przekraczamy Czerwoną Strugę, docieramy do szosy z osady Babilon. Jedziemy obok Jeziora Duże Łowne z ośrodkiem wypoczynkowym i kąpieliskiem. W pobliżu znajduje się rezerwat Jezioro Małe Łowne. Położony nad Brdą rezerwat utworzono w 1993 r. na powierzchni 37,83 ha. Obejmuje Jezioro Małe Łowne, torfowisko i otaczający je las, chroni cenne zbiorowiska turzycowo-mszarne o wysokim stopniu naturalności. Przekraczamy Brdę świeżo przebudowanym mostem, mijamy Jezioro Duże Głuche i docieramy do szosy nr 236 Konarzynki – Brusy, gdzie spotykamy czarny szlak wokół Konarzyn. Jedziemy ścieżką rowerową biegnącą prawym skrajem szosy, z prawej dołącza szlak czerwony z Charzyków, razem z którym jedziemy przez Chociński Młyn, Swornegacie i Drzewicz. Za Drzewiczem skręcamy w drogę bitą, biegnącą wzdłuż jeziora Dybrzk i koło ośrodka wypoczynkowego. Docieramy do asfaltu we wsi Czernica, gdzie mijamy młyn nad Czernickim Rowem.

 

6,3 km – Las Wolność.

10,9 km – Kopernica.

14 km – Babilon.

19,3 km – Chociński Młyn.

24,2 km – Swornegacie – duża miejscowość letniskowa, położona nad Jeziorem Karsińskim. Dość oryginalna nazwa wsi pochodzi według jednej z hipotez od połączenia słów: „swora”, czyli warkocz pleciony z korzeni sosny i „gacenie”, czyli umacnianie brzegów jezior. Swornegacie są jedną z najstarszych wsi kaszubskich, wzmiankowane były w dokumencie papieża Grzegorza X z 1272 r. Podczas okupacji wieś wysiedlono, a jej teren przeznaczono pod poligon, po wojnie zamierzano zalesić okolicę, ale ostatecznie wieś odbudowano. Jedziemy przez Swornegacie brzegiem Jeziora Karsińskiego, przez most na Brdzie i koło Kaszubskiego Domu Rękodzieła Ludowego oraz kościoła św. Barbary. Kaszubski Dom Rękodzieła Ludowego z ekspozycją dawnych sprzętów gospodarstwa domowego i sztuki ludowej. Neobarokowy kościół św. Barbary zbudowano w latach 1912-16 wg projektu Fritza Kunsta.

29,2 km – Drzewicz – w połowie XVII w. istniała tu karczma położona przy brodzie na Brdzie. Po wojnie powstały ośrodki wypoczynkowe. Zachowała się leśniczówka z początku XX w. Ścieżka przerzuca się na lewą stronę jezdni, przekraczamy Brdę płynącą przesmykiem między Jeziorem Łąckim i Dybrzk. Szlak żółty opuszcza nas, skręcając w prawo do wsi Męcikał. Ścieżka biegnie dłuższą chwilę przez las, po jego opuszczeniu przed nami Wielkie Chełmy. Odtąd ścieżka zmienia nawierzchnię na asfaltową, w miejscowościach na kostkę brukową.

34,8 km- Czernica – w 1648 r. wzmiankowano tu młyn, obecny pochodzi z 1903 r. W spływach kajakowych uczestniczył tu Karol Wojtyła, co upamiętnia stosowna kapliczka. Przekraczamy linię kolejową Chojnice – Kościerzyna w miejscowości Męcikał-Struga, skręcamy w ul. 3 Maja (asfalt/kostka), która doprowadza nas do centrum wsi. Kończą tu się szlaki: zielony z Brus i czarny łącznikowy z Kłodawki.

38,1 km – Męcikał – wieś powstała w średniowieczu, koło brodu na Brdzie. W czasie wojny wieś została spalona przez Niemców, mieszkańcy ukrywali się nad jeziorem Moczadło. W Męcikale można zobaczyć pomnik poległych partyzantów Gryfa Pomorskiego. Jedziemy szutrowymi ulicami Długą i Mylofską do letniskowej osady Dąbrówka. Droga przechodzi w gruntową, poruszamy się równolegle do biegu Brdy, w lekkim od niej oddaleniu. Mijamy osady Klonia i Duża Klonia, po czym docieramy do wsi Mylof z zaporą na Brdzie. Spotykamy tu szlak zielony z Brus, jedziemy razem z nim szosą przez zaporę i chwilę drogą bitą.

44,7 km – Mylof – leśna osada nad Brdą, zbudowano tu w 1849 r. jedyną w Polsce zaporę schodkową. Piętrzy ona wody Brdy na wys. 12 m, napędzając elektrownię wodną. Przy zaporze bierze początek Wielki Kanał Brdy mający 21 km długości i nawadniający niegdyś łąki w okolicach Czerska. Na asfalcie szlak zielony idzie do Chojnic, my skręcamy lewo i lokalną drogą jedziemy przez las do Rytla.

52 km – Rytel – w 1430 r. Marcin Retil otrzymał zezwolenie na budowę karczmy przy brodzie na rzece Brdzie. Wieś rozwinęła się w XIX w., w 1829 r. zmodernizowano trakt z Berlina, w 1847 r. powstał Wielki Kanał Brdy przebiegający równolegle do rzeki. Przekraczamy tory linii kolejowej Chojnice – Tczew i mijamy teren Nadleśnictwa Rytel, na którym urządzono krótką ścieżką edukacyjną, której przejście zajmuje około 15 minut. Skręcamy w ul. Dworcową, która przechodzi w płyty betonowe. Docieramy do głównej szosy nr 22 Chojnice – Tczew, poruszamy się brukowaną ścieżką rowerową, lewą stroną jezdni. Jedziemy ul. Gdańską przez centrum Rytla, koło kościoła NMP Królowej Różańca Św. Neobarokowy kościół NMP Królowej Różańca Św. powstał w latach 1909-11 na miejscu drewnianej kaplicy z 1899 r., którą rozebrano i przeniesiono do Legbąda. Po opuszczeniu Rytla wjeżdżamy w las, żwirowo-gliniasta ścieżka oddala się nieco od szosy, po czym wraca do niej we wsi Gutowiec, przechodząc w bruk. W Gutowcu skręcamy w las, żwirowogliniastą ścieżką docieramy w okolice stacji kolejowej. Jedziemy wzdłuż torów drogą z płyt betonowych, za szosą do Krzyża powraca nawierzchnia żwirowo-gliniasta. Koło przysiółka Nieżurawa ponownie wracamy w okolice drogi nr 22, na granicy Czerska zbliżamy się do niej całkiem, jedziemy brukowaną ścieżką wzdłuż ul. Chojnickiej. Tu kończy się ten odcinek Kaszubskiej Marszruty, ścieżką wzdłuż ulic Chojnickiej i T. Kościuszki docieramy do centrum Czerska, koło Urzędu Miasta i kościoła św. Marii Magdaleny.

64,5 km – Łukowo. 3 km od trasy znajduje się wieś położona w głębi lasów Borów Tucholskich, w okolicy której podczas I wojny światowej znajdował się niemiecki obóz jeniecki „Kriegsgefangenelager Czersk”, przez który przewinęło się ok. 50 tys. żołnierzy, m.in. ukraińskich, rosyjskich, rumuńskich, włoskich, a życie straciło ok. 5 tys. W okolicy znajduje się cmentarz z setkami betonowych krzyży oraz kamienny obelisk upamiętniający ofiary.

69,5 km – Czersk – miasto (9 800 mieszkańców) we wschodniej części powiatu chojnickiego. Wzmiankowane w 1330 r., od 1466 r. wieś królewska w starostwie tucholskim. Od XVII w. siedziba tzw. Ekonomii Czerskiej, kompleksu królewszczyzn dzierżawionych rodom szlacheckim. Miejscowość rozwinęła się po doprowadzeniu w latach 1871-73 linii kolejowej z Berlina do Królewca i Gdańska, później powstał węzeł kolejowy. Po powrocie do Polski w 1920 r. Czersk otrzymał prawa miejskie (1926). Ul. Lipową przejeżdżamy pod wiaduktem kolejowym linii Chojnice – Tczew, ul. Kolejową docieramy do stacji. Stąd ul. Dworcową jedziemy do centrum, gdzie koło Urzędu Miasta i kościoła św. Marii Magdaleny nasza trasa się kończy. Modernistyczny ratusz o cechach neogotyckich wzniesiono ok. 1926 r. Kościół św. Marii Magdaleny – neogotycka świątynia powstała w latach 1910-13 na miejscu drewnianego kościoła. Wewnątrz znajduje się cenny ołtarz główny z 1611 r., przeniesiony z Pelplina, z obrazem Trójcy Św. autorstwa Hermana Hahna.

 

Galeria

km szlak żólty mapa
km szlak żólty mapa
punkt krancowy szlaku
punkt krancowy szlaku
foto przystan w charzykowach 1
foto przystan w charzykowach 1
p1120247
p1120247
foto kladka w męcikale
foto kladka w męcikale
foto zapora w mylofie 2
foto zapora w mylofie 2
foto oznakowanie szlaku 2
foto oznakowanie szlaku 2
zoltym szlaku kaszubskiej marszruty
zoltym szlaku kaszubskiej marszruty
zoltym szlaku kaszubskiej marszruty 1
zoltym szlaku kaszubskiej marszruty 1
zoltym szlaku kaszubskiej marszruty 2
zoltym szlaku kaszubskiej marszruty 2
zoltym szlaku kaszubskiej marszruty 3
zoltym szlaku kaszubskiej marszruty 3
zoltym szlaku kaszubskiej marszruty 4
zoltym szlaku kaszubskiej marszruty 4
zolty szlak hipsometria trasy
zolty szlak hipsometria trasy
mapa kaszubskiej marszruty
mapa kaszubskiej marszruty
d4155b6db32ac8234bfd39f17b5272b1 scaled
d4155b6db32ac8234bfd39f17b5272b1 scaled
oznakowanie trasy
oznakowanie trasy

W pobliżu

Odkryj

Noclegi

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb.
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym.

Kliknij tutaj, aby dowiedzieć się więcej.

Ulubione

Niestety, nie masz jeszcze dodanych, ulubionych pozycji.

Tutaj tekst tłumaczący po co jest ta funkcjonalność oraz wytłumaczenie tekstowe uproszczonej grafiki poniżej.

Niestety, nie masz jeszcze dodanych, ulubionych pozycji.

Odkryj

Gastronomia

Noclegi