Ponad 300 kilometrów plaż bałtyckich, niemal 1000 jezior, największy w Polsce leśny kompleks - Bory Tucholskie, jedyne w Polsce ruchome wydmy w Słowińskim Parku Narodowym, zabytkowe Stare i Główne Miasto w Gdańsku, zamek krzyżacki w Malborku czy Hel - miejsce, gdzie zaczyna się Polska. To tylko niektóre z wielu atrakcji, które warto odwiedzić w Pomorskiem, szczególnie rowerem.

Różnorodność dziedzictwa kulturowego, krajobrazu oraz rzeźby terenu sprawia, że Pomorskie to doskonałe miejsce do uprawiania turystyki rowerowej. Każdy znajdzie tu coś dla siebie: Kaszuby to wzgórza i jeziora, na Żuławach dominują równiny i charakterystyczny krajobraz Delty Wisły, natomiast Kociewie, Powiśle i Ziemia Słupska kuszą gotycką architekturą oraz tradycyjną regionalną zabudową. Serce regionu czyli Trójmiasto poleca rowerzystom rozbudowaną siecią miejskich dróg rowerowych oraz promenadę rowerową prowadzącą wzdłuż plaży z Gdańska do Gdyni.

Prawie jak w Szwajcarii... ale na Kaszubach!
Amatorzy górskiej jazdy zapewne upodobają sobie kaszubskie wzgórza w okolicach Kartuz i Chmielna. Tutejsze trasy rowerowe prowadzą przez najpiękniejsze rejony Szwajcarii Kaszubskiej. Nierzadko przybierają niemal górski charakter, to też widoki na rozległe leśne połacie i malownicze jeziora zapierają dech w piersiach. W zachodniej części Kaszub, między Bytowem a Słupskiem warto odbyć wycieczkę szlakiem rowerowym przez Park Krajobrazowy Doliny Słupi, którego główną atrakcją są unikalne w skali Europy elektrownie wodne. Natomiast najważniejszym szlakiem okolic Słupska jest Pierścień Gryfitów, obejmujący m.in. fragment Krainy w Kratę ze swoją stolicą Swołowem, nazwaną Pomorską Wsią Dziedzictwa Kulturowego. Szlak doskonale przybliża budownictwo regionalne tamtych stron, z charakterystycznymi chatami o konstrukcji szkieletowej.

Kaszubska Marszruta, czyli 5 pomysłów na przygodę
Nieco łatwiejsze trasy na Kaszubach, oferują okolice Kościerzyny i Chojnic. Wdzydzki Park Krajobrazowy oraz Park Narodowy Bory Tucholskie to idealne miejsca na rowerowe wycieczki. Trasy przebiegają przez najcenniejsze naturalnie tereny obu parków, dzięki czemu turysta ma możliwość bezpośredniego obcowania z bogactwem przyrody oraz podziwiać wyjątkowy krajobraz jak np.: okolice jez. Wdzydze na terenie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego czy Strugi Siedmiu Jezior w Parku Narodowym Borów Tucholskich. Sieć szlaków rowerowych na tym terenie i związana z nimi oferta nosi nazwę Kaszubskiej Marszruty. Obejmuje 5 atrakcyjnych tras w parku narodowym oraz jego okolicy, których łączna długość wynosi prawie 200 km.

Półwysep przejechany? Na rowerze!
Na północy Kaszub istnieje atrakcyjna trasa rowerowa zwana Turystycznym Szlakiem Północnych Kaszub przebiegająca przez powiat pucki i wejherowski. Jej kluczowym elementem jest droga rowerowa na Półwyspie Helskim. Należy do najatrakcyjniejszych i najbardziej popularnych tras nie tylko w regionie, ale w całym kraju. Wiedzie wzdłuż Mierzei Helskiej dostarczając rowerzystom niezwykłych widoków na Zatokę Pucką.

Śladami historii
Wyjątkowo dobrze rozwiniętą sieć szlaków rowerowych o różnej skali trudności posiada Kociewie. Kilkanaście szlaków łączy się w rozbudowaną sieć o łącznej długości ponad 1000 km. Oprócz walorów przyrodniczych, przemierzając kociewskie szlaki zwiedzić można liczne zabytki w najważniejszych miejscowościach powiatu starogardzkiego i tczewskiego ( m.in. Tczew, Pelplin, Gniew, Skarszewy czy Starogard Gdański).
Zobacz jak się jeździ po Kociewiu


Powiśle oferuje sieć szlaków zlokalizowanych między Kwidzynem, Sztumem, Prabutami, Dzierzgoniem i Malborkiem. Potencjalnym produktem turystyki rowerowej jest tu Szlak Zamków Powiśla liczący ponad 80 km, który łączy obiekty w Malborku, Sztumie, Prabutach, Przezmarku i Dzierzgoniu.

Z kolei najciekawszym szlakiem rowerowym na Żuławach jest Szlak Mennonitów, stanowiący oś rozwoju turystyki na tym niezwykłym terenie. Obejmuje miejscowości, które obrazują dziedzictwo kulturowe Żuław oraz dzieje osadnictwa na obszarze delty Wisły. Najcenniejszymi obiektami na szlaku są unikalne domy podcieniowe, gotyckie kościółki, tzw. zagrody holenderskie oraz reliktowe już cmentarze mennonickie.

Najważniejsze już wiesz - a teraz zakręć kołem na pomorskich szlakach rowerowych!


Ostoja Ujścia Wisły wraz z rezerwatami Ptasi Raj i Mewia Łacha

Rezerwat Beka, fot. M.Bieliński

Obszar w bezpośrednim sąsiedztwie Gdańska, na którym królowa polskich rzek kończy swój bieg, wpływając kilkoma ramionami do Morza Bałtyckiego, stanowi również jedno z najpopularniejszych miejsc do obserwowania ptactwa, w tym również gatunków uznawanych za rzadkie i najbardziej wybredne. Zdumiewa fakt, że w tak niewielkiej odległości od mocno rozwiniętej tkanki miejskiej dzika natura wciąż czuje się tak dobrze.

Ujście Wisły swój obecny kształt i charakter zawdzięcza zarówno wielowiekowym procesom hydrologicznym, jak również decyzji władz pruskich, które pod koniec XIX wieku, powodowane nawracającym zagrożeniem powodziowym na obszarze Żuław, zadecydowały o wielkim przedsięwzięciu, jakim była budowa Przekopu Wisły. W efekcie swoje obecne granice zyskała Wyspa Sobieszewska – jedno z najbardziej urokliwie zalesionych miejsc w Pomorskim.

Ostoja znajdująca się w przyujściowym odcinku Przekopu obramowana jest dwoma rezerwatami przyrody – na zachodnim jej krańcu, u ujścia Wisły Śmiałej, mieści się rezerwat Ptasi Raj, po wschodniej stronie znajdziemy z kolei Mewią Łachę. Cały obszar uwielbiany jest zarówno przez pasjonatów obserwacji i fotografowania ptaków, jak i profesjonalnych ornitologów, którzy niemal co roku odnotowują pojawienie się rzadko widywanych gatunków.

Rezerwat Mewia Łacha, fot: pomorskie.travel

Najdłuższa polska rzeka po przepłynięciu całego kraju znosi nad polskie morze to wszystko, co przez ponad tysiąc kilometrów biegu porwał jej rwący nurt, tworząc przy tym wyjątkowe formacje – łachy, mokradła, mielizny, wyspy i wysepki. W całej ostoi Ujścia Wisły znajdziemy także wybrzeża mierzejowe, wydmy, lasy i jeziora przymorskie z bogatą roślinnością, a także okresowo zalewane pastwiska. Ta imponująca różnorodność tworzy szeroki zbiór siedlisk dla ptactwa o różnej charakterystyce, zarówno tych przelotnych, jak i zimowników. Szczególnie licznie reprezentowane są gatunki wodno-błotne. Wprawne oko może wypatrzeć też innych lotników – pojawiają się tu bowiem kolonie nietoperzy.

Rezerwat przyrody Ptasi Raj

Utworzony równe 60 lat temu rezerwat położony w pobliżu ujścia Wisły Śmiałej nie zawdzięcza swojej nazwy przypadkowi. Miejsce to stanowi ważny punkt na trasie migracji ptaków wodno-błotnych szlakiem południowobałtyckim. Skrzydlaci wędrowcy mogą tu liczyć na sprzyjające warunki do wypoczynku i żerowania. Jest to także ważne zimowisko ptaków wodnych, a także miejsce lęgowe niektórych rzadkich gatunków, m.in ostrygojadów.

Nurogęś, fot. Ireneusz Florczyk

W Ptasim Raju możemy spotkać łącznie ponad 200 gatunków. Wśród tych, które przelatują tu podczas swoich wędrówek są m.in. obdarzone charakterystycznymi długimi dzibami szlamniki zwyczajne, gęsi białoczelne i zbożowe, a także różne gatunki kaczek właściwych i nurkujących. Swoje siedliska mają tu różne gatunki mew, rybitw i siewkowców (m.in. biegus zmienny), także kormorany, kaczki, gęsi i łabędzie – podczas wiosennych wezbrań Wisły są ich tu całe masy.

Na obszarze blisko 200 hektarów rezerwatu znajdują łąki, lasy i mokradła, a także jeziora – Karaś i Ptasi Raj, które od Wisły Śmiałej oddziela kamienna grobla – wchodzenie na nią od kilku lat jest zabronione. Cały czas korzystać można natomiast z poprowadzonej przez rezerwat 6-kilometrowej ścieżki przyrodniczo-dydaktycznej. Należy przy tym zachowywać się zgodnie z zasadami birdwatchingu, a więc nie zakłócać spokoju zwierząt i nie ingerować w ich środowisko. To, jak długo Ptasi Raj pozostanie zgodnie ze swoją nazwą przyjaznym siedliskiem dla swoich mieszkańców, zależy w dużej mierze od postawy człowieka przychodzącego tu z wizytą.

Rezerwaty przyrody Mewia Łacha

Utworzony w 1991 r. rezerwat składa się z dwóch części – lewobrzeżnej na obszarze Wyspy Sobieszewskiej i dużo większej (131,55 z 150 hektarów łącznej powierzchni) po wschodniej stronie Przekopu Wisły.

Ujście Wisły i rezerwat Mewia Łacha, fot: pomorskie.travel

Jak podpowiada sama nazwa, królują tu mewy – w przypadku mewy małej (do 40 tys. osobników) oraz mewy pospolitej (do 150 tys.) mamy do czynienia z największym ich skupiskiem w skali całej Europy. Występują tu jednak również dużo rzadsze gatunki z rodziny mewowatych: rybitwa białoczelna, rzeczna, czubata i popielata. Spośród chętnie zatrzymujących się tu w swojej trasie siewkowatych występują w Mewiej Łasze m.in. sieweczka morska, sieweczka mongolska, pijawnik czy świstunka grubodzoba, dla których ujście Wisły stanowi jedyne stanowisko w Polsce. Częstym gościem jest też ostrygojad.

Łącznie w rezerwacie występuje ponad 200 gatunków ptaków, z czego jedna czwarta to gatunki lęgowe. Co niezwykle istotne, atrakcyjność Mewiej Łachy dla ptaków jest zmienna, bo uzależniona od aktualnego kształtowania się mierzejek i łach. Wpływ na ten stan ma także człowiek, który z jednej strony wpływa na bieg rzeki, a z drugiej często w szkodliwy sposób penetruje chroniony obszar. Odwiedzając rezerwat, należy więc poruszać się tylko wyznaczonymi ścieżkami obserwacyjnymi.

Biegus zmienny, fot. Ireneusz Florczyk