O bogactwie i przywiązaniu do dobrobytu dawnych Pomorzan, dowodzą w dużej mierze zachowane do dziś okazałe kamienice mieszczańskie oraz domy i rezydencje patrycjuszowskie. Miejscem szczególnym pod tym względem był Gdańsk, w którym kamienice tworzą jeden z najcenniejszych elementów architektury miasta. Bogaci gdańscy mieszczanie budowali swe domy z wyjątkowym rozmachem, korzystając z usług najwybitniejszych architektów i rzeźbiarzy. O skali tego przedsięwzięcia może świadczyć fakt, iż polscy królowie odwiedzający nadmotławski gród mieszkali właśnie w patrycjuszowskich kamienicach, gdyż były one często bardziej komfortowe niż specjalnie przygotowane dla nich budowle (np. Brama Zielona). Tak więc właśnie w Gdańsku podziwiać możemy najwspanialsze przykłady kamienic mieszczańskich w skali kraju. Również w innych miastach nie brakuje interesujących zabytkowych domów: w Słupsku, Chojnicach, Tczewie czy Wejherowie. Specyficznym przykładem jest natomiast Gdynia, gdzie niemal całe śródmieście zabudowane jest monumentalnymi, modernistycznymi kamienicami z lat 20. i 30. ubiegłego wieku. Dziś stanowią one wybitny przykład tego stylu w skali Europy. Należy też wspomnieć o uzdrowiskowej architekturze w Sopocie i Ustce, gdzie eklektyczne i secesyjne budynki tworzą niepowtarzalny klimat.

Zwiedzając pomorskie miasta warto zatem zwrócić uwagę na interesującą, często unikalną zabudowę mieszkalną, odkryć misterne zdobienia i detale architektoniczne, rozpoznać poszczególne style i dowiedzieć się jak mieszkali ludzie na przestrzeni wieków.

Zabytkowa kamienica przy ul. Jeziornej 38 w Kartuzach

Adres:

Ul. Jeziorna 38

83-300 Kartuzy

Przy ulicy Jeziornej 38 w Kartuzach zachowała się secesyjna kamienica z 1905 roku.

Sześcioosiowa elewacja frontowa - wschodnia jest bogato zdobiona płaskorzeźbionymi motywami secesyjnymi. Parter boniowany w tynku, oddzielony od wyższych kondygnacji gzymsem kordonowym. W wysuniętej nieznacznie przed lico części środkowej elewacji znajduje się trójboczny wykusz nakryty cebulastym dachem, do którego od strony północnej przylegają balkony. Ta część elewacji ujęta jest z obu stron dwoma pilastrami o fantazyjnych głowicach z motywem wolut i kobiecej głowy oraz stylizowany motyw kartuszy. Elewację wieńczy szczyt obwiedziony gzymsem z płaskorzeźbą uśmiechniętego słońca.


W części centralnej na parterze znajdują się zamknięte półokrągło drzwi z nadświetlem i okno. Pozostałe okna w budynku są prostokątne i kwadratowe. W polach podokiennych okien II i III kondygnacji znajdują się sztukatorskie motywy wijących się roślin, stylizowanych kwiatów, głów maszkar i amorków. W bocznej elewacji wschodniej znajdziemy groteskowy motyw głowy stwora. W elewacji południowej znajduje się przybudówka zdobiona sztukaterią w postaci wieńców kwiatów i wijących się wstęg. W elewacji północnej znajdują się płycinowe drzwi wejściowe z nadświetleniem z matowym szkłem z ornamentem winorośli, ujęte dwoma pilastrami, o głowicach z motywem liści akantu, wolut i gwiazdka w centrum pola


Informacje opracowane na podstawie:

PROGRAMU OPIEKI NAD ZABYTKAMI POWIATU KARTUSKIEGO 2010 -2013