Bory Tucholskie. Gdzie piękno przyrody zapiera dech w piersiach

Jeden z największych kompleksów borów sosnowych w Polsce. Miejsce, gdzie w ciszy i spokoju rozwija się flora i fauna charakterystyczna dla tej części świata. Bogactwo rzek, jezior i torfowisk, gdzie życie płynie swoim własnym rytmem. Bory Tucholskie. Jeden z najpiękniejszych i najbardziej dziewiczych, nieskalanych ludzką działalnością regionów w Polsce i Europie.

 

Bory Tucholskie to świat roślin i zwierząt, które w wielu przypadkach spotkamy tylko tutaj. Beztrosko rosną tu cisy, dęby, graby czy brzozy. Runo leśne zachwyca bogactwem grzybów, a owoce leśne fascynują smakiem. Znajdziemy tu również pozostałości pierwotnej puszczy albo natkniemy się na tak wyjątkowe gatunki ptaków jak orzeł bielik, głuszec czy czapla siwa.

Bory Tucholskie na mapie to teren w dorzeczu Brdy i Wdy, Równiny Tucholskiej i Równiny Charzykowskiej. Zajmują teren ponad 300 tysięcy hektarów. Wydzielono tu Park Narodowy Bory Tucholskie, który wchodzi w skład Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie.

Rosiczka długolistna w PN Bory Tucholskie, fot. Karolina Lubińska

W pobliżu (ale już na terenie województwa kujawsko-pomorskiego) znajduje się również Rezerwat Cisy Staropolskie z największym skupiskiem tych drzew w całej Europie. Zresztą, rezerwatów na terenie Borów Tucholskich jest aż 25!

Bory Tucholskie - atrakcje dla aktywnych i nie tylko

Bory Tucholskie to atrakcje dla dzieci i dorosłych, to miejsce idealne dla wszystkich, którzy preferują odpoczynek na łonie natury. Liczne szlaki piesze i rowerowe Tucholskiego Parku Krajobrazowego (mają ponad 76 km) położone są w lasach, na ich obrzeżach, nad rzekami i jeziorami. W otoczeniu śpiewu ptaków, szumu drzew, oddychając świeżym, leśnym powietrzem łatwo odciąć się od zgiełku wielkich miast.

Bory Tucholskie zwiedzać można aktywnie, podczas pieszych lub rowerowych wycieczek, albo bardziej turystycznie, czyli podróżując wozami cygańskimi ciągniętymi przez konie.

Kolejnym powodem, dla którego warto odwiedzić Bory Tucholskie są wodne atrakcje oferowane w tej okolicy. W Wierzchowie skorzystać można ze spływów tratwami.

Brda, fot. pomorskie.travel

Miłośnicy kajakarstwa docenią uroki krętej rzeki Brdy. Szlaki kajakowe wyznaczone w tym miejscu należą do najpiękniejszych w Polsce, a zdaniem wielu w całej Europie. Okoliczne lasy, jeziora i łąki stanowią fantastyczne tło podczas wędkowania czy uprawiania turystyki wodnej. Rzeka Brda łączy jeziora Szczytno Wielkie z Końskim, Krępsko i Szczytno Małe, które tworzą zespół jezior Szczycieńskich.

W okolicy (teren gminy Przechlewo) znajduje się również jezioro Krasne. Otoczone iglastym lasem, nieposiadające odpływu ani dopływu, jest obiektem badań miłośników przyrody oraz miejscem, gdzie w ciszy i spokoju spędzić można kojące chwile na łonie natury. 

I jeszcze coś dla tych, którzy lubią podróże w czasie: planując wycieczkę po Borach Tucholskich warto również uwzględnić kamienne kręgi Leśno, czyli cmentarzysko Gotów sięgające czasów epoki brązu.

Co warto zwiedzić w miastach?

Choć Bory Tucholskie to przede wszystkim park narodowy i lasy, nie brakuje tu wartych odnotowania budowli stworzonych przez dawnych mieszkańców regionu. Odwiedzając Chojnice koniecznie przespacerować się należy po Starym Mieście, nad którym góruje Brama Człuchowska.

Brama Człuchowska w Chojnicach, fot, M.Bieliński

Wraz z basztami i arkadowym przejazdem to pozostałość średniowiecznych fortyfikacji miejskich. Chojnice to również ponad stuletni neogotycki ratusz oraz prawie 700-letni kościół Ścięcia Św. Jana Chrzciciela reprezentujący jedyny w swoim rodzaju styl gotyku nadwiślańskiego.

W pobliskim Człuchowie koniecznie zajrzeć należy za mury zamku krzyżackiego. Jak czytamy w historycznych księgach, komturem na człuchowskim zamku był sam Konrad Wallenrod. Z kolei w niewielkim Koronowie warto zwrócić uwagę na Klasztor Cystersów, którego budowa rozpoczęła się w 1289 roku.

Zamek w Człuchowie, fot. M.Michalska

Na granicy województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego znajduje się niewielka miejscowość Fojutowo, a w niej niezwykła budowla - akwedukt, który swoją konstrukcją nawiązuje do historycznych akweduktów rzymskich. Akwedukt miał łączyć Czerską Strugę z kanałem Brdy, a zbudowano go w 1848 roku.

Agroturystka w Borach Tucholskich jest niezwykle bogata i rozbudowana. Nocleg znajdziemy zarówno w prywatnych domach, apartamentach dedykowanych turystom czy w bogato  urządzonych kompleksach hotelowych ze SPA.

 

 

Park Narodowy Bory Tucholskie

Park Narodowy Bory Tucholskie położony w południowej części województwa pomorskiego to jeden najpiękniejszych, najbardziej dziewiczych i dzikich terenów Pomorza. Zachwyca bogactwem flory i fauny, czaruje śpiewem ptaków i szumem drzew. Nie cały park udostępniony jest zwiedzającym, dlatego warto zobaczyć te jego części, które można odwiedzić.

Jeziora, wydmy, lasy, torfowiska - Park Narodowy Bory Tucholskie to jeden z 23 parków narodowych w Polsce. Zajmuje powierzchnię ponad 46 kilometrów  kwadratowych, a otacza go otulina o prawie trzykrotnie większej powierzchni. Lasy to ponad 83% tego terenu. Choć dominują tu sosny, dąb Bartuś jest tu najstarszym drzewem i swoistym pomnikiem przyrody. Park to również wspaniałe jeziora, które stanowią ponad 11% powierzchni. Akwenów jest 21. Największe jezioro Ostrowite z jeziorem Charzykowskim łączy Struga Siedmiu Jezior.

Bory Tucholskie to przede wszystkim jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce, ale to także jezioro Charzykowskie i kolebka polskiego żeglarstwa śródlądowego, fot. PT/Lukasz Głowala

W Parku spotkać można zarówno jelenia jak i zająca. Zewsząd słychać śpiew skowronków, ponieważ gniazda tu uwiło ponad 80 gatunków ptaków.

Park zwiedza się od świtu do zmierzchu, przechadzając się tylko wyznaczonymi szlakami turystycznymi i ścieżkami edukacyjnymi.

Jeden z bardziej kolorowych  mieszkańców Borów Tucholskich, zimorodek. Fot. Tomasz Kubiś

Aktywności w Parku Narodowym

Park Narodowy Bory Tucholskie poznawać należy przede wszystkim pieszo. Spacery  i piesze wycieczki po parku to najpopularniejsza forma aktywności. Niemniej park zwiedzać można również na rowerze. Można przyjechać na własnym jednośladzie lub wynająć takowy w biurze w Charzykowych.

Na terenie parku znajdziemy dobrze oznakowane szlaki piesze i rowerowe, fot. PT/Mateusz Ochocki

Wędkowanie w Parku Narodowym to nie lada gratka dla miłośników tej dyscypliny. Na szczęście, władze Parku umożliwiają amatorski połów ryb. Potrzeba jednak do tego specjalnego zezwolenia.

Gdy już je otrzymamy, należy trzymać się ściśle określonych zasad połowu. Ryby łowić można tylko za dnia dwiema wędkami z brzegu. Wprowadzane są ograniczenia ilościowe złowionych ryb, a całkowicie zabroniony jest połów m.in. sandacza, siei i węgorza. Wędkarstwo na terenie parku uprawia się na jeziorach: Ostrowite, Jeleń, Płęsno, Skrzynka.

W trosce o dobro przyrody, nawet jeśli chcemy kręcić film lub fotografować okolicę, należy postarać się o odpowiednie zezwolenie.

 

Zajęcia edukacyjne

Park Narodowy Bory Tucholskie to rewelacyjne miejsce nauki o przyrodzie. Zajęcia na łonie natury oferowane są uczniom w różnym wieku - od przedszkolaka do nastolatka. Najmłodsi nauczą się rozpoznawać pory roku i dowiedzą się, w jaki sposób w danym okresie zachowują się rośliny i zwierzęta. Dzieci z klas I - III uczęszczać mogą na zajęcia z dwóch bloków: przyrodniczego i artystycznego. Pracownicy parku nauczą rozpoznawać gatunki ptaków, drzew, krzewów i grzybów. Podczas zajęć plastycznych uczniowie stworzą ekologiczną torbę lub poznają tajniki powstawania papieru czerpanego. Podobne zajęcia, lecz na odpowiednio  wyższym poziomie, oferowane są również dla młodzieży, w tym dla uczniów szkół średnich.

Zajęcia są bezpłatne, jednak należy wcześniej uzgodnić termin ich realizacji.

Park Narodowy Bory Tucholskie to rewelacyjne miejsce do nauki o przyrodzie, fot. PT/M. Ochocki

Od 1997 roku Park Narodowy Bory Tucholskie udostępniany jest naukowcom. Prowadzone są tu liczne badania naukowe. Zasady otrzymywania pozwoleń na eksplorację są dość restrykcyjne.

 

Wstęp na teren Parku Narodowego Bory Tucholskie jest płatny.