Gotyckie, barokowe, szachulcowe, i ryglowe, zbudowane z drewna, cegły bądź wypełnione strukturą z gliny o otynkowane, tak różnorodne budowle sakralne możesz odkryć tylko na Pomorzu. Bogaty wystrój wnętrz, malowidła naścienne i niesamowite witraże dopełniają całości budowli.

Kościół w Nowej Cerkwi

Kościół jest barokową budowlą, której początki sięgają XIV wieku. Została ona wzniesiona w 1312 r. w miejscu spalonego drewnianego kościółka.

Z tego czasu zachowały się: czworoboczna wieża, prezbiterium, zakrystia i skarbiec. We wnętrzu kościoła znajdował się wiszący wieloboczny balkon dla cystersów aby mogli brać udział w nabożeństwach. Przebudowywany był w latach 1820 - 1851 i po pożarze w 1855. Wystrój pochodzi głównie z końca XVIII wieku. Gotycka figura Matki Boskiej Bolesnej przeniesiona tu została z przydrożnej kaplicy, a w kruchcie stoi kamienna kropielnica. W podziemiach spoczywa Maciej Prądzyński - ostatni opat opactwa w Pelplinie, który po kasacie klasztoru został tu proboszczem. Wewnątrz kościoła wisi żyrandol, w którym oprawki do świec zrobione są z łusek po nabojach. Podczas II wojny tutejsi mieszkańcy zbierali je i umieszczali w żyrandolu, by upamiętnić ginące od nich ofiary.

 

Podczas robót remontowych na kościelnej wieży odkryto średniowieczne malowidła. Zachowały się trzy kolory - biały, czarny i czerwony. Na kościelną wieżę wrócił zegar z odnowionym cyferblatem (tak niegdyś nazywano tarcze zegarowe). Niestety nie zachował się jego oryginalny mechanizm, dlatego wyposażono go w nowoczesny.

 

Przy kościele znajduje się cmentarz zapewne z XIV wieku. Oprócz prochów mieszkańców spoczywają tu zasłużeni dla parafii i okolic księża. Na zachód od wsi w odległości 400 m jest cmentarz choleryków, na którym podobno pochowano ok. 600 zmarłych na tę chorobę mieszkańców Gniewa. W I wojnie światowej chowano tu zmarłych jeńców rosyjskich, a w II wojnie światowej - ludzi rozstrzelanych przez hitlerowców.

 

 

Foto: M.Bieliński - Dep. Turystyki UMWP