Bory Tucholskie to jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce, obejmujący około 3 tysięcy kilometrów kwadratowych porośniętych głównie drzewami iglastymi z sosną na czele. Atrakcyjności krajobrazowej dodaje mu urozmaicona rzeźba terenu z bogatą siecią wodną. Część borów objęta została ochroną prawną i stanowi obecnie park narodowy.
Park Narodowy Borów Tucholskich obejmuje obszar ukształtowany przez lodowiec, a ściślej zjawiska związane z jego wycofywaniem się u końca ostatniego zlodowacenia. Topniejący lód i wypływająca spod niego woda niosąca ogromne ilości materiału skalnego, uformowały równinny krajobraz, ozdobiony charakterystycznymi, długimi jeziorami rynnowymi. Niewątpliwą atrakcją geograficzną parku są wielkie skupiska piaszczystych wydm - zjawiska kojarzonego raczej z wybrzeżem morza - tu występujących jako wydmy śródlądowe. Liczne zagłębienia terenu, często wypełnione wodą - to ślady po ogromnych bryłach lodu oderwanych od lodowca, zwanych "martwym loden", które stopniowo topiły się w miarę ocieplania klimatu. Oprócz dominującej sosny, na terenie parku narodowego występują rzadkie rośliny zaliczane do reliktów okresu wycofywania się lodu z terenów północnej Polski. Zajmują one zwłaszcza obszary rozległych torfowisk, powstałych przez zarastanie płytszych jezior. Rzadkie, ale tym bardziej ciekawe są także występujące gdzieniegdzie okazy wiekowych dębów i buków, kiedyś bardzo popularne w Borach Tucholskich, w większości zniszczone przez rabunkową gospodarkę człowieka w przeszłości.

Obszary leśne Borów Tucholskich są także ostoją zwierzyny charakterystycznej dla Europy Środkowej, takiej jak sarny, dziki, jelenie i lisy, a nawet wilki. Spośród ptactwa można w tucholskich lasach spotkać gatunki tak rzadkie jak cietrzewie i głuszce, czarne bociany i wędrowne sokoły.

Obszar Borów Tucholskich to także okolica bardzo atrakcyjna turystycznie. Wśród miejscowych atrakcji wypada wymienić szlaki kajakowe na rzekach i jeziorach, z Jeziorem Charzykowskim i szlakiem Wielkiego Kanały Brdy na czele, Kamienne Kręgi w Odrach, zabytki hydrotechniczne. Zaplecze noclegowo-gastronomiczne zapewniają liczne pensjonaty i gospodarstwa agroturystyczne.

Szlak kajakowy Wdy

Szlak kajakowy Wdy

Wda, zwana Czarną Wodą to drugi, obok Brdy, słynny szlak kajakowy Borów Tucholskich. Jest to jedna z najpiękniejszych i najbezpieczniejszych rzek nizinnych Polski, która płynie przez mocno zalesiony i mało urbanizowany obszar. Zachwyca ciszą i pięknem dzikiej przyrody.

Szczególną uwagę turysty przykuwa rezerwat przyrody Krzywe Koło w Pętli Wdy z licznymi okazami sędziwych dębów, klonów, lip i buków. Znacząca część trasy wiedzie przez Wdecki Park Krajobrazowy, który powstał specjalnie w celu ochrony nieskażonej przyrody Wdy. Na trasie można spotkać bobry (we Wdeckim Młynie), sarny, czaple siwe, myszołowy i inne zwierzęta.

Rozpoczynająca swój bieg na Równinie Charzykowskiej rzeka charakteryzuje się licznymi meandrami i zakolami na całej swej długości. Wda ma 239 km (długość szlaku to 195 km), wypływa z jeziora Krążno, meandruje przez Bory Tucholskie oraz Wysoczyznę Świecką i uchodzi do Wisły w Świeciu.

Prawie na całej długości, poza górnym biegiem, rzeka Wda jest niezbyt uciążliwa, dobra dla rodzinnego pływania, przeszkody są łatwe do ominięcia, a ilośćprzenosek niewielka. Jedyne trudności można napotkać na jeziorze Wdzydze. Przy niekorzystnej pogodzie, na tak dużym jeziorze jakim są Wdzydze może występować falowanie. Utrudnieniem mogą okazać się także zapory wodne, które wystepują w dolnym odcinku rzeki.

Wda pięknie meandruje wśród lasów tworząc liczne zakola i często zmieniając kierunek. Nadaje się na spływy nawet podczas suszy, ponieważ nie spotyka się tutaj problemu zbyt niskiego stanu wody.

Górny odcinek rzeki należy do bardzo kapryśnych i słabo nadaje się do spływu rodzinnego. Jest to fragment dla ludzi lubiących wyzwania. Większość spływów rozpoczyna się od miejscowości Lipusz i kończy w Tleniu - jest to tzw. "podstawowy" szlak Wdy. Odcinek od Lipusza do Wdzydz jest uroczy, rzeka meandruje wśród pól i łąk. Na tym odcinku wpływamy w granice Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Do Wdzydz płynie się bardzo spokojnie, idealnie dla rodzinnego spływu.

Foto: M.Bieliński, Dep. Turystyki, UMWP