Co warto zobaczyć na Kaszubach - atrakcje Kaszub

Od jezior i wzgórz po pola pełne maków i doliny porośnięte trawą. Od klasycznej tabaki po truskawkę kaszubską skąpaną w promieniach letniego słońca. Od dawnej kaszubskiej chëczy po liczne muzea przybliżające niezwykle bogatą tradycję regionu. Kaszuby Południowe, teren od Żukowa po Przechlewo, zachwyca krajobrazem i fascynuje kulturą.

Kaszuby Południowe czy Kaszuby Północne? Gdyby zadać miłośnikom Kaszub takie pytanie, z pewnością nie potrafiliby na nie odpowiedzieć. To bardzo różnorodny teren, z nieporównywalnymi do siebie walorami i inną historią.  

Szwajcaria Kaszubska -  tak mówi się o centralnej części Kaszub. Nazwa nie jest przypadkowa. To część o największym zróżnicowaniu terenu, pełne wzgórz i jezior. Zlokalizowana jest w okolicy Wieżycy (329 m n.p.m.), najwyższego wzniesienia nie tylko na Kaszubach i w północnej Polsce, ale w całym Niżu Europejskim. To tutaj znajduje się Kaszubski Park Krajobrazowy z bukowymi, sosnowymi i świerkowymi lasami oraz wyjątkowymi gatunkami ptaków (jak tracze czy sowa włochatka) oraz nietoperzami, a nawet żmiją zygzakowatą. Przez Szwajcarię Kaszubską przebiega czerwony szlak turystyczny, który każdego roku pokonywany jest zarówno przez piechurów jak i rowerzystów. Zimą okolice Wieżycy to fantastyczne miejsce wypadowe dla narciarzy. Latem zaś warto wejść na szczyt i z wieży widokowej podziwiać okolicę.

Foto: Kaszubski Park Krajobrazowy, M.Karczewska

Szwajcaria Kaszubska to jednak nie tylko podgórskie krajobrazy czy polodowcowe jeziora. To także kultura i tradycja, która w tym miejscu widoczna jest na każdym kroku. Nazwy miejscowości pisane są w dwóch językach - po kaszubsku i po polsku. Wszędzie słychać język kaszubski, swoistą mieszankę języka niemieckiego i polskiego. Trudno zrozumieć, co mówi Kaszub. Na szczęście ludzie zamieszkujący te tereny są mili i uczynni i gdy coś nie jest jasne, puszczają oko przekładając ze swojego na polski.

Które miasto jest stolicą Kaszub? Tego nie wie nikt, bo od lat w tej kwestii zdania są mocno podzielone. Choć z reguły przyjmuje się, że stolicą całego regionu są Kartuzy, nie brakuje zwolenników tezy, że to Kościerzyna powinna nosić to zaszczytne miano. Z kolei, gdy wjeżdżamy do Gdańska, na tablicach widnieje napis: Gdańsk, stolica Kaszub. I bądź tu, człowieku, mądry?

Foto: UM Kościerzyna

Niezaprzeczalny jest jednak fakt, że Kartuzy, położone nad czterema jeziorami to jedno z tych miast, które najbardziej promuje kulturę kaszubską. Już przed II wojną światową Kartuzy stanowiły centrum Szwajcarii Kaszubskiej. Turyści bywali tu przez cały rok, odwiedzali kolegiatę i pływali po okolicznych jeziorach. Dziś działa tu m.in. Muzeum Kaszubskie im. F. Tredera zawierające zbiory dotyczące historii i folkloru Kaszub.

W okolicach Kartuz, na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego otoczonego jeziorami i lasami znajduje się Chmielno. Niewielka miejscowość, jednak niezwykle popularna wśród wodniaków oraz… miłośników kaszubskiej ceramiki. Niezmiennie od pokoleń Chmielno zamieszkuje rodzina Neclów, znana w całej Polsce z zamiłowania do garncarstwa. Do dziś Neclowie ręcznie produkują tradycyjne kaszubskie wazony, zastawy, dzbany czy misy z typowymi regionalnymi wzorami: tulipanami, liliami, rybimi łuskami czy kaszubską gwiazdą.

Foto: Muzeum Ceramiki Neclów w Chmielnie

Ozdoby te to jednocześnie tradycyjne motywy malarskie (sztuka malowania na szkle) i hafciarskie na Kaszubach. Szkół haftu kaszubskiego jest kilkanaście, dlatego w zależności od miejsca, w którym się znajdziemy, wzory będą się różnić.

Podróżując dalej w głąb regionu, mijając Kościerzynę z odrestaurowaną starówką i wspaniałym Starym Browarem, gdzie warzy się klasyczne kaszubskie piwo, dojedziemy do Wdzydz Kiszewskich. To miejscowość turystyczna, prawdziwy raj dla wodniaków i miłośników historii. Wdzydze, położone nad jeziorem Gołuń, są jednocześnie siedzibą najstarszego w Polsce skansenu – Kaszubskiego Parku Etnograficznego. Założono go w 1906 roku i do dziś jest jedną z najważniejszych atrakcji historycznych na Pomorzu i w Polsce.

Foto: Jezioro Wdzydze

Kaszuby Południowe hipnotyzują i zachwycają. To miłość od pierwszego wejrzenia, a kto raz je pokocha, kochać będzie już zawsze.

 

Muzeum - Kaszubski Park Etnograficzny

Muzeum - Kaszubski Park Etnograficzny

Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach Kiszewskich jest najstarszym na ziemiach polskich muzeum na wolnym powietrzu.

W 2006 roku obchodziło 100-lecie istnienia. Skansen położony na atrakcyjnym turystycznie terenie łączy walory krajobrazowe, edukacyjne oraz rekreacyjne. Malownicza zabudowa dawnych zagród kaszubskich i kociewskich odtworzona jest na 22-hektarowym obszarze położonym nad "Kaszubskim Morzem" - kompleksem Jezior Wdzydzkich. Każdy z 50 zabytkowych budynków i zespołów prezentuje zróżnicowany obraz życia mieszkańców wsi pomorskiej od XVIII do XX wieku. Całoroczny program imprez, z Jarmarkiem Wdzydzkim na czele, to niewątpliwa zachęta dla każdego turysty.

Muzeum we Wdzydzach Kiszewskich corocznie odwiedza blisko 70 tysięcy osób, z których znaczną część stanowią dzieci i młodzież.

Z myślą o nich opracowaliśmy atrakcyjną ofertę pokazów, warsztatów i lekcji muzealnych. Muzeum posiada wiele atutów do prowadzenia zajęć z dziećmi i dla nich. Jest to duża otwarta przestrzeń (22 ha) z 50-cioma zabytkami ludowego budownictwa Kaszub i Kociewia. Dzięki dobrym oznaczeniom trasy można zwiedzać Muzeum samodzielnie, docierając do miejsc, w których odbywają się zajęcia warsztatowe prowadzone przez instruktora: toczenie garnków, tkanie krajki na krosienkach, wyrób kwiatów z papieru, malowanie na szkle, haftowanie, wykonywanie ludowych i stylowych ozdób choinkowych. Do przeprowadzania warsztatów zapewniamy zabytkowe wnętrza i wystawy objaśniające i ilustrujące dane zagadnienia, narzędzia i materiały, z których powstają prace przechodzące na własność dzieci.

W autentycznej izbie lekcyjnej XIX w. szkoły proponujemy do wyboru dawne zajęcia szkolne - m. in. pisanie gęsim piórem, gryflem i stalówką, naukę śpiewania "Kaszubskich Nut", lekcję j. kaszubskiego oraz warsztaty muzyczne z użyciem tradycyjnych narzędzi i instrumentów.

W trakcie zwiedzania Muzeum zapraszamy do bezpłatnego i interaktywnego udziału w pokazach pracy kowala i robotnika leśnego, ucierania tabaki, prania i maglowania, mielenia żyta, które odbywają się w chałupach lub ich obejściach.

Podwórko dużej zagrody przeznaczyliśmy na dziecięce zabawy i gry, które animuje opiekun wystawy, on też wydaje szczudła, obręcze do toczenia, łuki, proce, liny i drewniane kolorowe, wzorowane na tradycyjnych, zabawki.

Lekcje i warsztaty trwają do 60 minut - wraz ze zwiedzaniem należy na wizytę w Muzeum poświęcić ok. 3 godzin. Ale można też więcej jeśli wcześniej zaplanuje się posiłek w karczmie lub piknik na trawie.