Powiśle to teren, który dzielą między siebie województwa pomorskie i kujawsko-pomorskie, leżący w dolinie Dolnej Wisły na jej prawym brzegu. To rejon o bardzo ciekawej i skomplikowanej historii, który wiele razy zmieniał przynależność państwową, czego ślady można do dziś oglądać w jego zabytkach.

Najdawniejsze wzmianki o tym miejscu pochodzą z czasów, kiedy władali nimi Prusowie, a na Powiślu znajdowały się dwie spośród pruskich krain: Pomezania i Pogezania. Prusowie przeszli do historii wymazani z politycznej rzeczywistości przez uzbrojoną w miecz i krzyż rękę rycerzy Zakonu Najświętszej Marii Panny. Ci ostatni odcisnęli też najsilniejsze piętno na historii okolicy.

Zamki, krypty, tajemnice...
Na terenie wzdłuż Wisły, od Grudziądza do miejsca gdzie wypływa z niej Nogat, wśród atrakcji turystycznych królują średniowieczne zamki. Do naszych czasów zachowały się na Powiślu dwa:

Kwidzyński zamek kapituły pomezańskiej wraz z przylegającą do niego katedrą, to jedna z lepiej zachowanych średniowiecznych warowni w Polsce. Wzorowana na zamkach krzyżackich, zachwyca prostotą i harmonijnością surowej bryły. W podziemiach katedry św. Jana spoczywają szczątki trzech wielkich mistrzów Zakonu. Więcej o historii zamku znajdziesz tutaj

Sztumska twierdza, zachowana w części letnia rezydencja wielkiego mistrza, jest miejscem organizacji średniowiecznych jarmarków i turniejów rycerskich, nad którymi piecze trzyma jedno z najstarszych w Polsce bractw rycerskich - Bractwo Rycerzy Ziemi Sztumskiej

Kolejną atrakcją sprzed wieków, jest Krypta Mistrzów Krzyżackich znajdująca się katedrze św. Jana Ewangelisty. To właśnie tutaj w roku 2007 rozpoczęto prace archeologiczne. Badacze liczyli na odnalezienie miejsca pochówku błogosławionej Doroty z Mątowów, zamiast niego odkryto kryptę z trzema trumnami. Precyzyjne analizy wykazały, że spoczywają w nich szczątki trzech wielkich mistrzów Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, ściśle związanych z historią Pomorza: Wernera von Orseln, Ludolfa Koeniga von Wattzau i Henryka von Plauen. To jedyne na świecie odnalezione szczątki wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego.


Widok na Wisłę w Okolicy Białej Góry. Fot. Piotr Hibner

Szlachta, hydrotechnika i podziemna turystyka
Z bliższych nam czasów pochodzi inna turystyczna atrakcja Powiśla - pałac Sierakowskich w Waplewie Wielkim. Siedziba znanego na Pomorzu rodu była jednym z miejsc kultywowania polskości w okresie zaborów. Obecnie znajdują się w nim Muzeum Tradycji Szlachty Polskiej i Pomorski Ośrodek Kontaktów z Polonią.

Niecałe pół godziny drogi samochodem od Kwidzyna na północ, (ok 25 km) leży miejscowość Biała Góra. Nieopodal, już od ponad stu lat, działa jeden z pomorskich zabytków hydrotechnicznych - Śluza Biala Góra. Znajdziemy tam nie tylko idealne miesjce do spacerów, rowerowych przejażdzek i urokliwych sesji fotograficznych (zwłaszcza widok Wisły z okolicznych wałów przeciwpowodziowych).

Jadąc natomiast z Kwidzyna w kierunku wschodniej granicy dojedziemy do Prabut (ok 20 km), gdzie czeka na nas podziemna trasa turystyczna, czyli prabudzkie wodociągi, których historia sięga aż XVIII wieku. Znajdziemy tu również - pozostając w temacie wodnym - ponad stuletnią Fontannę Rolanda, która pierwonie stała w... Berlinie!

Powiśle to idealne miejsce do wypoczynku pod znakiem podrózy w czasie i spotkań z naturą. Wielonarodowa tradycja, piękne zabytki, ciekawe miejsca - wszystko to czeka na odkrycie.

Sprawdź ofertę noclegową

Krypta Mistrzów Krzyżackich w Kwidzynie

Krypta Mistrzów Krzyżackich w Kwidzynie

Krypta Trzech Wielkich Mistrzów Krzyżackich w katedrze św. Jana Ewangelisty w Kwidzynie została udostępniona zwiedzającym 31 lipca 2010 r. Trzy lata wcześniej jedyne na świecie odnalezione szczątki wielkich mistrzów krzyżackich odkryto właśnie w tym miejscu.

Prace archeologiczne rozpoczęto w kwidzyńskiej katedrze w 2007 roku z inicjatywy proboszcza ks. Ignacego Najmowicza oraz Bogumiła Wiśniewskiego, pracownika Urzędu Miejskiego w Kwidzynie. Badania nadzorował dr Antoni Pawłowski. Wszyscy liczyli na odnalezienie miejsca pochówku błogosławionej Doroty z Mątowów, zamiast niego archeolodzy odkryli kryptę z trzema trumnami.

Precyzyjne badania wykazały, że spoczywają w nich szczątki trzech wielkich mistrzów Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, ściśle związanych z historią Pomorza: Wernera von Orseln, Ludolfa Koeniga von Wattzau i Henryka von Plauen. To jedyne na świecie odnalezione szczątki wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego.
Werner von Orseln w roku 1314 został komturem malborskiego zamku. Dziesięć lat później wybrano go na wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego. Swoje stanowisko dzierżył do nagłej śmierci: 18 listopada 1330 roku został zamordowany przez Jana von Endorfa, nikomu nieznanego rycerza krzyżackiego. Śmierć wielkiego mistrza wstrząsnęła niemal całą Europą. Plotkowano, że zamach miał związek ze skarbem templariuszy…

Ludolf Koenig von Wattzau objął malborską komturię osiem lat po śmierci von Orselna. Wielkim mistrzem został cztery lata później, w roku 1342. Z urzędu ustąpił dobrowolnie w 1345 roku, cierpiąc na chorobę psychiczną. Osiadł na urzędzie komtura Pokrzywna, tam ponoć wyzdrowiał, ale zmarł po kilku latach - w 1347 lub 1348 roku.

Henryk von Plauen został wielkim mistrzem zakonu po śmierci Ulricha von Jungingen pod Grunwaldem. Pełnił tę funkcję w latach 1410-1413. On właśnie bronił malborskiej twierdzy podczas oblężenia przez polskie wojska pod wodzą króla Władysława Jagiełły.

Legenda głosi, że von Plauen modlił się o ochronę zamku przed poddaniem do błogosławionej Doroty, która obiecała mu, że Polacy zamku nie zdobędą, jednak wielki mistrz musiał zapłacić za to pewną cenę.

Po śmierci jego ciało nie spocznie w malborskiej twierdzy, a miejsce pochówku będzie okryte tajemnicą przez 600 lat (Henryk von Plauen zmarł w 1429 roku). W ponownym pochówku miał wziąć udział jego następca na stanowisku wielkiego mistrza…





Autor: Wrota Pomorza