O bogactwie i przywiązaniu do dobrobytu dawnych Pomorzan, dowodzą w dużej mierze zachowane do dziś okazałe kamienice mieszczańskie oraz domy i rezydencje patrycjuszowskie. Miejscem szczególnym pod tym względem był Gdańsk, w którym kamienice tworzą jeden z najcenniejszych elementów architektury miasta. Bogaci gdańscy mieszczanie budowali swe domy z wyjątkowym rozmachem, korzystając z usług najwybitniejszych architektów i rzeźbiarzy. O skali tego przedsięwzięcia może świadczyć fakt, iż polscy królowie odwiedzający nadmotławski gród mieszkali właśnie w patrycjuszowskich kamienicach, gdyż były one często bardziej komfortowe niż specjalnie przygotowane dla nich budowle (np. Brama Zielona). Tak więc właśnie w Gdańsku podziwiać możemy najwspanialsze przykłady kamienic mieszczańskich w skali kraju. Również w innych miastach nie brakuje interesujących zabytkowych domów: w Słupsku, Chojnicach, Tczewie czy Wejherowie. Specyficznym przykładem jest natomiast Gdynia, gdzie niemal całe śródmieście zabudowane jest monumentalnymi, modernistycznymi kamienicami z lat 20. i 30. ubiegłego wieku. Dziś stanowią one wybitny przykład tego stylu w skali Europy. Należy też wspomnieć o uzdrowiskowej architekturze w Sopocie i Ustce, gdzie eklektyczne i secesyjne budynki tworzą niepowtarzalny klimat.

Zwiedzając pomorskie miasta warto zatem zwrócić uwagę na interesującą, często unikalną zabudowę mieszkalną, odkryć misterne zdobienia i detale architektoniczne, rozpoznać poszczególne style i dowiedzieć się jak mieszkali ludzie na przestrzeni wieków.

Dom Kaznodziejów w Gdańsku

Dom Kaznodziejów, jedyna kamienica na Starym Mieście, w której zachowały się słynne gdańskie przedproża znajduje się na ulicy Katarzynki, tuż obok kościoła św. Katarzyny.

Wzniesiona została z przeznaczeniem dla duchownych protestanckich, w latach 1599-1602 wg. projektu Antoniego van Obberghena. Charakterystyczna fasada w stylu manierystycznym podzielona została na trzy jednakowe części, dzięki czemu sprawia wrażenie trzech oddzielnych kamienic. Podobny zabieg zastosował mistrz van Obberghen przy tworzeniu fasad Wielkiej Zbrojowni i Zielonej Bramy. Po niderlandzkimi szczytami kamienic znajduje się wyryty w tynku w języku niemieckim wiersz z psalmu głoszący: "Kto ufa Bogu, tak mocno się czuje, że niby orzeł w powietrze wzlatuje". Dom Kaznodziejów jest jednym z najciekawszych przykładów manieryzmu niderlandzkiego w budownictwie mieszkalnym Gdańska.