La dénomination "Żuławy" littéralement « Marais » désigne un terrain à la superficie presque complètement plate, unique en Pologne. Le long du delta de la Vistule, reine des rivières polonaise, s’étendent à perte de vue des champs multicolores, mais de temps à autre, le paysage est agrémenté par des saules pleureurs, se penchant au-dessus des canaux. Le caractère agricole des Żuławy est accentué par les villages placés selon les plans des Chevaliers Teutoniques, et les cimetières mennonites magnifiquement situés rappelant ces immigrés des Pays-Bas qui vivaient sur ces terres.

La superficie des Żuławy recouvre plus de 1740 km², dont 450 km² au-dessous du niveau de la mer. Dans la ville de Raczki Elbląskie, se trouve un point situé à 1,8 mètre en-dessous du niveau de la mer, c’est le point le plus bas de Pologne. Dans la zone des Żuławy et ses environs, se situent également des grandes villes comme Nowy Dwór Gdański, Tczew, Malbork et les Trois Cités c’est à dire Gdańsk, Gdynia et Sopot. Une caractéristique des Żuławy est leur situation géographique en dessous du niveau de l’eau, ce qui les rend inondables. L’excès d’eau est régulé par les canaux, les digues anti-inondations, les fossés de drainage et les pompes.

Les premières habitations dans la région des Żuławy datent probablement de l'Age de Bronze. Cependant, peu d’habitants s’établirent durant les siècles suivant en raison de conditions naturelles difficiles: les marécages et le risque constant d'inondation avaient un effet très dissuasif sur les habitants potentiels. Cette situation a changé grâce aux Chevaliers Teutoniques, en effet, ceux-ci ont commencé à assécher les terres, construire des digues et des canaux. Ainsi la région s’est peu à peu peupler. Les habitants ont commencé à couper les forêts et à cultiver la terre. Déjà au XVe siècle, les habitants étaient obligés de drainer les zones. Au XVIe siècle, des Mennonites venus des Pays-Bas se sont installés ici et ont apporté avec eux leurs traditions et leur culture. En plus d’eux, d’autres cultures étaient présentes sur le territoire des Zulawy comme celles : de Poméranie, des Chevaliers Teutoniques, allemande, polonaise, puis après la IIe guerre mondiale, la culture ukrainienne apportée par les migrants des confins septentrionaux de la Pologne de l’entre-deux guerre. Les destructions de la fin de la IIe guerre mondiale furent catastrophiques pour la région : en 1945, l’armée allemande en débâcle détruisit la plupart des digues anti-inondation ainsi que les pompes, inondant ainsi toute la région. Les années d’après-guerre furent celles d’un intense effort pour assécher ces zones, sur lesquelles s’établirent des colons venus de l’intérieur des terres.

Parmi les monuments caractéristiques des Żuławy, nous pouvons citer : les églises pittoresques au clocher caractéristique en bois, les maisons à arcades, les cimetières mennonites magnifiquement situés, ainsi que les constructions des villages datant déjà du Moyen-âge. Vous pouvez également profiter d’autres attractions.

Vous pouvez également faire un tour en train historique à voie étroite, effectuer une croisière le long des rivières et des canaux de la boucle Żuławski, visiter le Parc Historique Żuławski ou découvrir l’itinéraire Mennonite.

Żuławskie sady

Żuławskie sady

Żuławy to kraina, która skrywa w sobie wiele tajemnic. W 2015 roku podczas niezwykłej pomologicznej przygody, odkryto jedną z nich - historyczne drzewa owocowe! 

Przeprowadzono projekt edukacyjny "Tradycyjne sady i drzewa owocowe jako cenny rezerwuar przyrodniczy, historyczny i kulturowy Żuław Delty Wisły", podczas którego odbyły się:

1.Szkolenia lokalnych liderów- miłośników i pasjonatów historycznych odmian drzew owocowych.

Cykl edukacyjny skierowany był do mieszkańców powiatu nowodworskiego, wykazujących gotowość i zainteresowanie współpracą z Klubem Nowodworskim przy działaniach służących ochronie i promowaniu starych odmian drzew owocowych, w szczególności: właścicieli starych sadów, drzew owocowych, działkowców, sadowników, sołtysów, nauczycieli, aktywnych mieszkańców.

Dodatkowo Klub Nowodworski zaprosił mieszkańców powiatu Nowodworskiego do kulinarnej zabawy, której celem była promocja tradycyjnych odmian owoców rosnących na żuławach. W dniu 28 listopada 2015 roku w Żuławskim Parku Historycznym w Nowym Dworze Gdańskim odbyło się rozstrzygnięcie konkursu. Zadaniem mieszkańców było zebranie owoców (jabłka, gruszki, śliwy, morele, wiśnie, czereśnie, orzechy…) i wykonanie potrawy (ciasto, babeczki, mięso z dodatkiem owoców) lub przetwór owocowy (marynatę, sok, dżem, konfitura, cydr, piwo, nalewkę). Przy przygotowywaniu potraw pasjonaci żuławskich kulinariów historycznych mogli wykorzystać również przepisy mam, babć, prababek. W wyniku głosowania publiczności przyznano autorom oraz ich wspaniałym potrawą następujące miejsca na podium kulinarnym:

I miejsce: sałatka z brukwi Pomorskiej Różanką berneńską (jabłko), autorka przepisu: Ewa Wasilewska

II miejsce: galaretka z Papierówki z wanilią, autorka przepisu: Monika Lackowska- Łącz

III miejsce: dynia duża z Różanką berneńską, autorka przepisu: Krystyna Mrozowska

IV miejsce: Cydr na szybko na sposób angielski z Kronselskiej , autorka przepisów: Monika Lackowska- Łącz

2. Nasadzenia starych odmian w miejscach publicznych

W efekcie zasadzono 30 drzew owocowych tradycyjnych odmian przy siedzibach instytucji publicznych oraz na gruntach osób prywatnych, które udostępniły teren i zadeklarowały, że będą prowadzić opiekę nad zasadzonymi drzewami oraz edukować zainteresowane osoby w zakresie historycznych odmian drzew owocowych.

3. Inwentaryzację pomologiczną na obszarze Żuław Wiślanych

Inwentaryzacja historycznych odmian drzew owocowych głównie przeprowadzona była w starych sadach, alejach i szpalerach drzew przydrożnych siedliskach, parkach, na międzywalach na terenie powiatu nowodworskiego, przez eksperta- pomologa z Ogrodu Botanicznego Polskiej Akademii Nauk w Powsinie- Ryszard Rawski przy współpracy Marka Opitza i Dominika Sudoł, pasjonatów i miłośników historycznych odmian drzew owocowych, właścicieli starych przydomowych sadów. Zinwentaryzowano 26 miejsc. W sumie oznaczono 57 odmian.

4. Seminarium podsumowujące projekt zorganizowane przez Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego-Klub Nowodworski W Żuławskim Parku Historycznym w Nowym Dworze Gdańskim, 31 marca 2016 r.