Szlak Bursztynowy

Szlak Bursztynowy

Współczesny Szlak Bursztynowy to niezwykła podróż przez wielowiekową tradycję, która na Pomorzu odcisnęła swój bardzo wyraźny ślad. Liczne ekspozycje muzealne, warsztaty edukacyjne, pokazy obróbki i szlifowania, a także pokazy mody, imprezy targowe czy też masowe wydarzenia plenerowe oraz wreszcie konkretne pakiety weekendowe z bursztynem w roli głównej to propozycje zarówno dla turystów krajowych, jak i zagranicznych, a przede wszystkim siła i wyróżnik regionu. Szlak bursztynowy nie tworzy zwartej linii obiektów, jednak w Województwie Pomorskim oznakowano najbardziej interesujące z jego fragmentów. Warto odbyć kilka wycieczek tematycznych do najciekawszych miejsc związanych z bursztynem, które w największym nagromadzeniu występują w Gdańsku zwanym nie bez powodu Światową Stolicą Bursztynu.

Bursztyn

Bursztyn jest stwardniałą, kopalną żywicą drzew, jedną z ponad 130 rodzajów żywic kopalnych, które odnajdujemy na całym świecie. Różnią się one miejscem tworzenia, wiekiem oraz rodzajem drzewa z którego powstały. Bursztyn bałtycki powstał ponad 40 milionów lat temu. Jego największe złoża znajdują się pod dnem Zatoki Gdańskiej. Jako jedyny wśród żywic kopalnych zawiera od 3 do 8 % kwasu bursztynowego, który jest naturalnym katalizatorem przemian komórkowych - ma on więc właściwości prozdrowotne.

Naturalny bursztyn odznacza się szczególnym bogactwem kolorów i odmian. Zróżnicowania barw i stopnia przezroczystości dokonały warunki jakim podlegał w swej wędrówce do kolejnych złóż. Wygrzewany w wydmach przez promienie słońca, wietrzejący w piaskach pod wpływem zmian wilgotności i utleniania, czy sprasowany naciskiem lodowca - nabywał w sposób naturalny tych cech, o które dziś zabiega się w sposób sztuczny, idąc za wymaganiami mody.

Bursztyn z uwagi na swoje niezwykłe właściwości, barwę i zapach przyciągał uwagę ludzi od czasów prehistorycznych. Już w epoce kamienia pozyskiwano go na dużą skalę, czego ślady odkryto na stanowiskach archeologicznych ludności zamieszkującej Pomorze przed 4,5 tysiącami lat. Od tych czasów można mówić o Szlaku Bursztynowym, czyli nie jednej drodze, ale kierunku lokalnej wymiany handlowej z mieszkającymi na południu ludami. Nie był on żadną trasą w dzisiejszym rozumieniu, ale szeregiem dróg którymi bursztyn znad Morza Bałtyckiego docierał do krajów cywilizacji śródziemnomorskiej. Najwięcej pamiątek po dawnych szlakach bursztynowych, zaczynających się nad Morzem Bałtyckim i biegnącym w kierunku Morza Adriatyckiego, datuje się na I-II wiek naszej ery. Przez wiele wieków bursztyn był towarem popularnym i pożądanym nie tylko przez rodowitych mieszkańców wybrzeży Bałtyku, lecz także Fenicjan, Persów, Greków i Rzymian. Dziś w dużej części Europy, od krajów bałtyckich po Grecję i Włochy, rekonstruuje się przebieg i odtwarza dzieje tego ważnego szlaku handlowego. Popularyzują go liczne muzea, odtworzone osady z epoki jak na przykład austriackie Carnuntum czy Faktoria w Pruszczu Gdańskim oraz różnego rodzaju inscenizacje i pokazy historyczne.

Gdańsk

Najstarsze ślady pracowni bursztyniarskiej w Gdańsku pochodzą z końca X wieku. Już wtedy surowiec i wyroby z bursztynem sprzedawano do innych miast na ziemiach polskich i Flandrii. Największy rozkwit twórczości artystycznej w Gdańsku, w której bursztyn stanowił główny surowiec do produkcji, przypada na XVII i XVIII wiek. W gdańskich pracowniach tworzono liczne dzieła z bursztynu na zamówienie bogatych mieszczan, szlachty, magnatów, duchowieństwa i królów polskich. Wyroby z Gdańska docierały na dwory książęce i królewskie całej Europy, były najcenniejszymi dyplomatycznymi podarunkami dla papieży, carów, sułtanów i kalifów oraz władców największych państw europejskich. Gdańsk nazywany jest Światową Stolicą Bursztynu, skupia ponad 70 % światowej produkcji biżuterii i wyrobów bursztynowych wyróżniających się nowoczesnymi formami i najwyższą jakością wykonania. To właśnie w Gdańsku co roku odbywają się najważniejsze w branży bursztynniczej targi Amberif i Ambermart, Forum Miast Szlaku Bursztynowego czy zebrania Światowej Rady Bursztynu.

Gdynia

Tu siedzibę ma największy zakład bursztyniarski w Polsce - Manufaktura S&A - który poza produkcją wyrobów jubilerskich otworzyła swoją siedzibę dla zorganizowanych grup turystycznych i stworzyła ciekawy program zwiedzania zakładu - Amber Emotions. Odwiedzający mogą posłuchać historii, ciekawostek, zobaczyć i nauczyć się rozróżniać bursztyn bałtycki od falsyfikatów oraz dotknąć i poznać jego właściwości. Silnie związana z bursztynem jest także artystyczna dzielnica Gdyni - Orłowo. W tym miejscu wybitny pisarz polski Stefan Żeromski, spędzając wakacje w małym rybackim domku poznał bursztyn i w powieści "Wiatr od morza" przekazał swoje nim oczarowanie. Obecnie w tzw. Domku Żeromskiego ma siedzibę Towarzystwo Przyjaciół Orłowa, które prowadzi działalność kulturalną i edukacyjną. Od niedawna uczniowie zespołu Szkół Plastycznych poznają tajniki fotografii bursztynu w makroskali. Utrwalanie obrazów dokumentujący szczegóły wnętrza, kształt inkluzji organicznych, strukturę powierzchni indywidualnych bryłek bursztynu, które nieuchronnie ulegają procesom wietrzenia, pomaga w dostrzeżeniu i poznawaniu ciągłości przyrody

Sopot

Miasto artystów i nowoczesnego wzornictwa w bursztynowej sztuce jubilerskiej. Właśnie w tym mieście swój warsztat ma Lucjan Myrta, który z naturalnych odmian bursztynu tworzy monumentalne przedmioty, wypełnione niezwykłymi obrazami i misternymi rzeźbami oraz znany rzeźbiarz i twórca bursztynowego słowika - Bogdan Mirowski. Z kolei galeria Ambermoda zachwyca świetnymi wystawami, designem jak i zaskakującymi formami oraz łączeniem bursztynu z innymi kamieniami szlachetnymi czy tworzywami naturalnymi.

Słupsk

Słupski Niedźwiadek Szczęścia - talizman szczęścia, ale przede wszystkim wizytówka miasta. Bursztynową wizytówkę znaleziono w okolicach Słupska jeszcze w XIX wieku, ale według badaczy to amulet łowcy niedźwiedzi datowany na 6 000 lat. Obecnie oryginał przechowywany jest w muzeum w Stralsundzie, a wierna kopia wykonana przez słupskiego artystę wystawiona jest w Ratuszu Miejskim. Powstanie w Słupsku Galerii Bursztynowej to osobisty sukces Mistrza Bursztynnika Narcyza Kalskiego, którego pasja, ambicja, a przede wszystkim miłość do bursztynu doprowadziła do otwarcia obiektu. W galerii wytwarzana jest biżuteria secesyjna i nowoczesna, rzeźba, sztuka użytkowa oraz okolicznościowe statuetki z bursztynu i srebra. Stałym elementem są także wystawy malarstwa, rzeźby i ceramiki, jak również prowadzone są lekcje o bursztynie.

Pruszcz Gdański

Miasto, w którym historia i tradycja spotyka się z teraźniejszością. U schyłku starożytności na terenie obecnego Pruszcza Gdańskiego, leżącego nad nieistniejącym dziś, połączonym z morzem jeziorem lagunowym powstał ważny ośrodek handlowy, zwany "faktorią". Dogodna lokalizacja na styku szlaków lądowych i morskich sprawiła, że przybywający z różnych stron świata kupcy zaopatrywali się w rozmaite towary, między innymi surowe bryły bursztynu. Bardzo szybko Faktoria w Pruszczu Gdańskim stała się ekonomicznym centrum skupiska osadniczego leżącego pomiędzy Tczewem, Gdańskiem, a także całym Pomorzem Wschodnim. Znaczne zyski przynosiły gotowe wyroby z bursztynu, dlatego w obrębie faktorii zaczęły rozwijać się liczne warsztaty rzemieślnicze. W 2011 roku została otwarta rekonstrukcja osady handlowej, która nie tylko prezentuje życie ówczesnych mieszkańców Pomorza, lecz także oferuje lekcje muzealne, prezentacje dawnych rzemiosł. Jest to kulturalno - edukacyjne centrum miasta.

Obiekty muzealne

Bursztyn to nie tylko wyroby jubilerskie ale także ciekawa podróż szlakiem turystycznym, w obrębie którego zlokalizowanych jest wiele obiektów muzealnych. Ekspozycje tematyczne nawiązujące do historii powstania, wydobycia, jak również obróbki i wykorzystania surowca, jak również liczne warsztay i pokazy szlifowania to atrakcje, których nie można pominąć.

Moda

Bursztyn wszechobecny! W świecie mody funkcjonuje jako niebanalny dodatek, ale także główny motyw kolekcji znanych polskich projektantów. Gala Mody i Bursztynu to zawsze najbardziej wyczekiwane wydarzenie gdańskich międzynarodowych targów Amberif. Nowoczesne, odważne propozycje bogactwo inspiracji, skojarzeń, materiałów, krojów, to cechy charakterystyczne wydarzenia, jak i dowód ponadczasowości "Złota Bałtyku". Imprezy takie jak Sopot Fashion Days czy plenerowe pokazy mody nie mogą się bez niego obyć.

Biżuteria

Bursztyn głównie kojarzony jest z wyrobami biżuteryjnymi i sztuką jubilerską. Jednak zaskakuje różnorodnością form i kształtów, a także nowoczesnym wzornictwem. Nieważne jednak czy wzór jest tradycyjny czy nowoczesny, istotna jest autentyczność materiałow. Dlatego w galeriach bursztynowych pytaj o certyfikaty branżowe czy Bursztynowy Paszport - przewodnik konsumencki, który jest dowodem zakupu produktu autentycznego i gwarancją przestrzegania dobrych praktyk kupieckich.

Design

Nowatorskie wzornictwo, różnorodna sztuka jubilerska, czy też zaskakujące formy użytkowe to nowe oblicze bursztynu, które zaczyna cieszyć się ogromnym uznaniem i powodzeniem w świecie. Obecnie bursztyn to coś więcej niż sznur kamyczków nawleczonych na linkę. Połączony ze złotem, srebrem, diamentami i innymi kamieniami szlachetnymi, a także naturalnymi materiałami takimi jak skóry czy rzemienie tworzy przepiękne, niecodzienne kompozycje. Coraz więcej przedmiotów użytkowych czy ekskluzywnych dodatków wykonywanych jest także z bursztynu: puderniczki, szachy, a nawet pendrive w bursztynowej oprawie to tylko niektóre propozycje.

Galerie

Najbardziej znana Bursztynowa Piąta Aleja w Gdańsku to malowniczy ciąg ul. Mariackiej, Długiej i Długiego Pobrzeża, gdzie w licznych warsztatach i galeriach można nie tylko kupić niepowtarzalne wzory biżuterii, ale również podpatrzeć rzemieślników szlifujących i obrabiających bursztyny. Kunszt gdańskich artystów jest znany i doceniany na całym świecie. Ich dziełem była między innymi Bursztynowa Komnata czy bursztynowy Ołtarz w kościele św. Brygidy. Każde z pomorskich miast ma swoich mistrzów bursztynnictwa, złotników i projektantów biżuterii, którzy w swoich galeriach pokazują wyjątkowe ozdoby, rzeźby, a często także większe realizacje bursztynowe jak świeczki, zegary czy szkatuły.

Bannery - strona główna

Chrońmy nasze rzeki

Gmina Chmielno dogodne przystanie kajakowe!!!

Przystań kajakowa w okolicach Faktorii oraz na terenie Centrum Kultury i Sportu w Pruszczu Gdańskim - Zaprasza!

Jezioro Żukówko - nowe miejsce odpoczynku dla kajakarzy!

Nowy oblicze Motławy - przystań w m. Lędowo, Dziewięć Włók, Wiślina, Krępiec

Gmina Studzienice - Przystań Skwierawy

Przystań kajakowa w Konigorcie już działa

Pomorskie Szlaki Kajakowe kolejne przystanie na Kaszubach

Jesteś właścicielem lub zarządcą przystani bądź pomostu kajakowego? Zgłoś je do pomorskiej bazy!

Przygotowania do spływu

Dodaj obiekt do bazy stanic

Przystanie i stanice kajakowe

Dodaj obiekt do bazy operatorów

Operatorzy kajakowi

Zwiedzanie elektrowni wodnych

Trudność, a uciążliwość szlaku

Dekalog Kajakarza