Pomorskie.travel
Kolegiata w Kartuzach
Kolegiata w Kartuzach

Kolegiata w Kartuzach

Historia Kartuz związana jest nierozerwalnie z powstaniem zakonu Kartuzów, który powstał z inspiracji św. Brunona z Kolonii w 1084r. w dolinie Chartreuse koło Grenoble we Francji.

Na ziemię Kaszubską Kartuzi przybyli z Pragi czeskiej, na czele z ojcem Johannesem Deterhusem. Sprowadził ich fundator klasztoru Kartuskiego bogaty szlachcic Jan z Rusocina syn Kasztelana Pradzkiego i Gdańskiego w 1382 roku. Pierwsze budynki wybudował sam fundator. Wkrótce znaleźli się wśród majętnych gdańszczan dobrodzieje gotowi do ofiar na budowę klasztoru. Zbudowanie Kościoła przejął na siebie kupiec gdański Jan Thiergart, Refektarz zbudował Krawiec gdański nieznanego nazwiska a kapitularz rodzina Else. Konsekracji Kościoła dokonał biskup włocławski Stefan w 1403 roku.

Ostra reguła Kartuzów, ich egzotyczna asceza, jarska kuchnia, używanie mowy tylko w potrzebie oraz odgradzanie się od ludzi i świata wywoływało podziw i porywało bogatych do dużych ofiar na rzecz klasztoru. Ich życie dostosowane do wymogów życia kontemplacyjnego przypominały wszystkim ich pozdrowienia jakimi się wymieniali a mianowicie „Memento Mori” - pamiętaj o śmierci i „Memento Dei” - pamiętaj o Bogu. Zakonnicy nie podejmowali działalności duszpasterskiej. Nie mieli zasług w rozwoju szkolnictwa, szpitalnictwa czy pomocy potrzebującym. Głównym ich powołaniem było uwielbienie Boga, czemu służyła ośmiogodzinna codzienna modlitwa.

Klasztor budził duże zainteresowanie ówczesnych władców. W 1598 roku klasztor odwiedził król Zygmunt III Waza a w 1661 roku król Jan Kazimierz. W latach 1731 – 1733 zmieniono gotycki dach nadając mu kształt wieka trumny. Klasztor posiadał rozległe dobra ziemskie. Dla przykładu można podać kilka miejscowości, które były własnością Klasztoru: Gdynia z Grabówkiem, Czaple, Somonino, Kiełpino, Goręczyno, Kolbudy, Ostrzyce, Brodnica, Gołubie, Brabowo, Prokowo i wiele innych.

Upadek świetności klasztoru zaznaczył się w początkach XVI wieku w okresie reformacji a pogłębił w dobie rozbiorów Polski. W 1823 roku władze pruskie na postawie edyktu Króla Prus z 1810 roku doprowadziły do całkowitej Kasacji Klasztoru i Konfiskaty jego majątku. Ze świetności dawnego Raju Maryi zachował się przepiękny kościół gotycki z barokowym dachem w kształcie wieka trumny, Refektarz oraz jeden z osiemnastu eremów i część pierwotnych murów okalających klasztor.

Zwiedzający perłę ziemi kaszubskiej oprócz pięknych budowli mogą podziwiać bogactwo sztuki sakralnej w tym ołtarze gotyckie, barokowe, kordybany, stalle, rzeźby oraz dużą galerię obrazów.


Autor: Zygmunt Konkol

Foto: Michał Konkol


Podziel się na: