Pomorskie.travel
Zespół poklasztorny w Żukowie
Zespół poklasztorny w Żukowie

Zespół poklasztorny w Żukowie

Żukowski zespół poklasztorny jest najstarszym zabytkiem architektonicznym na Kaszubach, kryjącym wiele cennych dzieł sztuki. Historia jego wiąże się z istnieniem na ziemi żukowskiej klasztoru norbertanek, które pojawiły się tutaj już w XIII w.

Staraniem księcia gdańskiego Mściwoja I i jego żony Zwinisławy został wydany akt fundacyjny dla norbertanek, nadający im początkowo cztery wsie. Przypuszczalnie budowę klasztoru w Żukowie rozpoczęto w 1212 roku, niebawem przybyły tu pierwsze zakonnice. Odtąd rozwój wsi ściśle związany był z przyklasztornym folwarkiem. Klasztor od swych początków prowadził szkołę żeńską dla córek patrycjuszy gdańskich. W szkole uczono szycia, robót ręcznych, haftowania szat liturgicznych, a także kaszubskiego haftu ludowego dziś zwanego „szkołą żukowską”, w której to postaci wzory tego haftu przetrwały do obecnych czasów. Reguła sióstr zakonnych była surowa, obowiązywały je ścisłe posty.

Norbertanki żukowskie posiadały przez wieki liczne posiadłości ziemskie (władały kilkunastoma majątkami i folwarkami), posiadały prawo do połowu ryb na Jeziorach Raduńskich, a w skład ich majątku wchodziły m.in. browar, tartak, cegielnia, młyny. Wojny w XVII i XVIII wieku ponownie zniszczyły Żukowo. Zarządzenia pruskie z 1810r. i 1815r. skazały konwent żukowski na wymarcie, zakazano bowiem prowadzenia nowicjatu, przyjmowania nowych sióstr i wyboru przeoryszy.

Klasztor istniał do połowy XIX wieku. Kasacji klasztoru dokonał w imieniu rządu pruskiego w 1834r. landrat kartuski Stein. Dziesięć sióstr pozostawiono na dożywociu. Ostatnia siostra zakonna Agnieszka Bojanowska zmarła w 1862 roku mając 81 lat, to ona prowadziła do końca kronikę zakonną i przekazała wiejskim hafciarkom kunszt haftowania, legendy i opowieści z życia klasztoru.

Kościół poklasztorny pochodzi z XIII- XIV w. i jest najstarszym obiektem sakralnym na Kaszubach. Do najcenniejszych zabytków tej wspaniałej świątyni należą:

Ołtarz główny - późnorenesansowy, złocony, trzykondygnacyjny z rzeźbionego drewna polichromowanego. W części centralnej obraz pochodzący z pracowni Hermana Hana, przedstawia Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny – patronki kościoła.

Tryptyk Antwerpski - ołtarz datowany na lata 1515-1525, późnogotycki należący do typu tzw. „ołtarzy antwerpskich” odznaczających się niezwykłym bogactwem rzeźbionych figurek.

Chrzcielnica barokowa z drugiej połowy XVII wieku, wykonana z polichromowanego i złoconego drewna,

Barokowy ołtarz Św. Norberta - ołtarz boczny z XVIII wieku, z lewej strony głównego ołtarza. Wykonano go z polichromowanego i złoconego drewna w zielonej, beżowej i różowawej kolorystyce

Gotycki krucyfiks Gotycka - polichromowana rzeźba ukrzyżowanego Chrystusa z około 1360 roku

Ołtarz Madonny - barokowy boczny ołtarz pierwotnie wykonany w I poł. XVII w., powiększony w I poł. XVIII w.

Obraz upamiętniający zamordowane Norbertanki – malowidło na południowej ścianie przedstawia siostry zakonne, które zostałyzamordowane przez pogańskich Prusówpodczas napadu w 1224 roku.

Barokowa ambona i empora zakonnic.


Foto: UM Żukowo

Podziel się na: